İSTANBUL (ANKA)- Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, Banka'nın enflasyon hedefini iki-üç kez değil, bir kez değiştirmesi gerektiğini belirterek, “Hedefi değiştirmek veya değiştirmemek bu bizim için bir program meselesi. Hedefi değiştirmemek ama o hedefe ulaşamamak inanırlığı yitirmek anlamına gelir. Ama hedefi değiştirip ona da erişememek daha da büyük itibar kaybına yol açar. Dolayısıyla hedefimizi bir kez değiştirdikten sonra hedefe ulaşmak için gerekli bütün politikaları uygulamak zorundayız” dedi.
Uluslar arası finans alanında yayıncılık ve konferans faaliyetleri yürüten Euromoney Conferences ile Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) işbirliğiyle düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumunun ikinci gününde konuşan Durmuş Yılmaz, son zamanlarda hem yükselen hem de gelişmekte olan ülkelerin yükselen enflasyon ve düşük büyümeyle karşı karşıya kaldığını söyledi. Yılmaz, bu yükselişin, uluslararası piyasalarda çıkan çalkantı ve emtia fiyatlarındaki yükselişten dolayı yaşandığını belirterek, 2007'nin ikinci yarısının merkez bankaları için kolay geçmediğini kaydetti. 2008 yılının daha da zorlu geçmesinin beklendiğini bildiren Yılmaz, dünyanın her yerinde tüketici fiyatları endeksinin yükseldiğini, emtia fiyatlarındaki yükselişin devam ettiğini ve petrol fiyatlarının varil başına 140 dolara çıktığını anlattı.
Yılmaz, birçok ülkede yüksek riskli krediler krizinin finansal sistemin istikrarını tehlikeye attığını ifade ederek, bu durumun, Türkiye ekonomisi üzerinde de belirli etkiler yapacağına işaret etti. Türkiye ekonomisi göstergelerinin, küresel piyasalardaki dalgalanmalara karşı direncin ciddi şekilde arttığını gösterdiğini belirten Yılmaz “Şu aşamadaki direnç aslında kararlı bir şekilde uygulanan makro ekonomik politikalar ve yapısal reformlara bağlıdır. Yine de zorlu sorunlarla karşı karşıyayız” dedi.
-HÜKÜMETE 2009-2010 İÇİN YÜZDE 7.5-6.5 HEDEFİNİ DEĞİŞTİRME ÖNERİSİ-
Yılmaz, Türkiye'nin benzer ülkelere göre, orta vadede yüksek büyüme hızını sağlayabilecek üstünlüklere sahip olduğunu söyleyerek, Türkiye'deki genç nüfusun büyümeye olumlu etki yapacağını dile getirdi. Yatırımları finanse etmek için iç tasarrufun yeterli olmadığını, dış sermayeye ihtiyaç duyulduğunu anlatan Yılmaz, dış açığın ise önemli bir nokta olduğunun altını çizdi. Yılmaz, Türkiye'ye gelen doğrudan yabancı yatırımların miktar olarak az olduğunu kaydederek, yeni yatırımlar için gelecek ve artacak olan doğrudan yabancı yatırımların, gelecekte istikrarı güçlendireceğinin düşünülmesi gerektiğini bildirdi.
Sürdürülebilir büyümeye ulaşmak için en sağlam yolun fiyat istikrarı olduğunu ifade eden Yılmaz, Türkiye'nin, enflasyon hedefleme rejimini 2006'da benimsediğini anımsattı. Yılmaz, geriye doğru bakıldığında gıda ve petrol fiyatlarındaki yükselmenin enflasyon hedefleme rejiminde beklenilenden daha yüksek bir enflasyonla sonuçlanmasına yol açtığına dikkat çekerek, “Ama maalesef hafif yükselme şirketlerin fiyat saptama politikalarını değiştirmiştir, enflasyonun yüzde 4'e düşmesinin uzun dönem alacağı tahmin edilmektedir. Bizim en önemli politika dokümanımız 2005'te yayınlanmış ve enflasyon hedeflemesi rejimini tanımlamaktadır. Bu dokümanın 24'üncü paragrafı son dönemdeki koşulları tamamen tanımlamakta, 2009-2010 yılları için enflasyon hedefini neden değiştirdiğimizi açıklamaktadır” diye konuştu.
Bu koşullar altında enflasyon hedeflerindeki değişikliğin, teknik gereklilik haline geldiğini söyleyen Yılmaz, Merkez Bankası'nın, hükümete 2009 ve 2010 yılları için yüzde 7.5 ile 6.5 hedeflerini değiştirme önerisi yaptığını kaydetti. Yılmaz, 2011 yılının hedefinin ise yüzde 5.5 olarak saptanması önerildiğini anlatarak, hükümetin de öneriyi kabul ettiğini aktardı. Gözden geçirilen hedeflere simetrik olarak yaklaşmayacaklarını belirten Yılmaz, para politikasının gözden geçirilmiş hedef patikasının izlenmeye çalışılacağını ifade etti. Yılmaz, fiyat istikrar amacına bağlı olduklarını kaydederek, “Biz fiyat istikrarı amacımıza bağlıyız ama önümüzde önemli meydan okumalar vardır” dedi. Öncelikle gıda fiyatlarındaki hızlı yükselişin beklenilenden daha sürekli olabileceği, emtia fiyatlarının öngörülebilir gelecekte yüksek kalabileceğini öngören Yılmaz, Türkiye'nin net olarak bir emtia ithalatçısı olmasından dolayı bu durumun Türkiye için sorun oluşturabileceğine işaret etti. Ayrıca, fiyat istikrarının finansal piyasalarda istikrarın bir koşulu olduğunu belirten Yılmaz, kısa vadeli oynak bir sermaye yerine, uzun vadeli doğrudan yatırımın hedeflenmesi gerektiğinin altını çizdi.
-“MB, HEDEFİNİ BİR KEZ DEĞİŞTİRLMELİ”-
Konuşmasının ardından katılımcıların sorularını yanıtlayan Yılmaz, Merkez Bankasının geçen yıl faizleri düşürmeye başladığının hatırlatılması üzerine, “Her ne kadar enflasyon hedefin üzerindeyse de projeksiyonlarımız daha sonra hedeflerin altına düşeceğini söylüyordu. Enflasyon hedeflemesi yapan bir banka için bu alışılmamış bir şey. Bir yandan enflasyon yükseliyor, bir yandan faizler düşürülüyor. O aşamada faiz oranlarını düşürmeye karar verdik. çünkü 18-20 ay ile iki yıl arasındaki döneme baktık” diye konuştu.
Yılmaz, o dönemdeki göstergelerin, enflasyonun aşağı doğru gelişmekte olduğunu göstermesinden dolayı o politikanın doğru olduğunu söyledi.
Merkez Bankasının itibar ve inanırlığını kaybetmeden hedefini kaç kez değiştirebileceği yönündeki soruya da Yılmaz, Merkez Bankası'nın, hedefini iki-üç kez değil, bir kez değiştirmesi gerektiğini belirterek sözlerine şöyle devam etti: “Hedefi değiştirmek veya değiştirmemek bu bizim için bir program meselesi. Hedefi değiştirmemek ama o hedefe ulaşamamak inanırlığı yitirmek anlamına gelir. Ama hedefi değiştirip ona da erişememek daha da büyük itibar kaybına yol açar. Dolayısıyla hedefimizi bir kez değiştirdikten sonra hedefe ulaşmak için gerekli bütün politikaları uygulamak zorundayız.”
Yılmaz, Merkez Bankası'nın, İstanbul'a taşınmasına ilişkin ise Merkez Bankası olarak İstanbul'un, bölgesinde finansal merkez haline getirilmesi çabasını desteklediklerini ve herkesin bunu yapması gerektiğini bildirerek, “Eğer bugünkü yasa geçerliliğini devam ettirirse biz Ankara'da kalacağız. Ancak yasa değiştirilirse İstanbul'a geliriz” dedi.
Yılmaz, istikrar için gerekli unsurlardan olan yatırımların çekilmesi konusunda da şunları kaydetti:
“Uzun vadeli sermaye akışını ülkeye sağlamak için Merkez Bankasının ana görevi fiyat istikrarını sağlamak ve karar vericilerin gündeminden enflasyonu çıkarmaktır. Merkez Bankasının yapacağı ve yapabileceği katkı budur.”
