İstanbul - Türkiye-Afrika İşbirliği zirvesinin sona ermesinin ardından, ''Türkiye-Afrika Ortaklığı İstanbul Deklarasyonu'' yayınlandı.

 

Deklarasyonda, Türkiye'nin Afrika'nın stratejik ortaklarından biri olarak ilan edilmesinden, Türkiye'nin Afrika'ya açılım politikasından, 2005 yılının Türkiye'de ''Afrika Yılı'' ilan edilmesinden ve Afrika'nın dünyanın diğer bölgeleriyle stratejik ortaklıklar kurma politikasından duyulan memnuniyet dile getirildi.

 

Afrika ülkeleriyle Türkiye arasında BM çerçevesinde mevcut işbirliğinin de memnuniyetle karşılandığı deklarasyonda, bu işbirliğinin her iki tarafın yararına olacak şekilde daha da gelişeceği ümidine yer verildi. Deklarasyonda, Afrika ve Türkiye'nin, uluslararası hukuka saygı, demokrasi, insan hakları ve hukukuna riayet, silahsızlanma, terörizmin önlenmesi ve terörizmle mücadele, küçük silahların yasa dışı ticaretiyle mücadele, nükleer ve diğer kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi, sosyal adalet, açlık ve fakirliğin ortadan kaldırılması ilkelerine bağlı kalarak barış, güvenlik ve işbirliğini geliştirmek yönünde kararlı oldukların belirtildi.

 

Afrika Birliğinin kıtadaki çatışmaların önlenmesi, yönetimi ve çözüme kavuşturulması konularındaki rolünün önemine atıfta bulunulan deklarasyonda, Afrika Birliği bünyesinde Barış ve Güvenlik Konseyi ile Afrika Hazır Gücünün kurulmasından duyulan memnuniyet dile getirildi.

 

Deklarasyonda, Afrikalılar tarafından geliştirilmiş kapsamlı bir kalkınma programı ve Afrika Birliğinin kalkınmaya ilişkin başvuru kaynağı olan ''Afrika Kalkınması İçin Yeni Ortaklık'' (NEPAD) girişiminin kabulünden memnuniyet duyulduğu ifade edildi.

 

21.yüzyılın başlangıcında, dünyada ciddi istikrarsızlık kaynağı olan faktörlerin hala mevcut olduğuna işaret edilen deklarasyonda, Kuzey ile Güney arasında büyük bir fark bulunduğu ve bu durumun barış ve kalkınma üzerinde olumsuz etkiler yarattığı kaydedildi.

 

BM tarafından tanımlandığı şekliyle Binyıl Kalkınma Hedefleri'ne 2015 yılına kadar ulaşılmasının ve Afrika'da bu hedeflere varılması için mali kaynaklara erişimin önemine değinilen deklarasyonda, sürdürülebilir
ekonomik, sosyal ve çevresel kalkınma arayışında, enerji, iklim değişikliği ve çölleşmeye karşı mücadelenin ve HIV/AIDS, verem, sıtma ve diğer bulaşıcı hastalıklarla savaşın gerekliliğine vurgu yapıldı.

 

Deklarasyonda, Afrika ülkelerinin küreselleşmeye uyumda özel güçlüklerle karşılaşmakta olduklarından duyulan kaygı dile getirilerek, küreselleşme sürecinin tüm ülkeler için pozitif bir güç olmasını sağlanması
zorunluluğu not edildi. Deklarasyonda, Mayıs 2001'de Belçika'da düzenlenen BM En Az Gelişmiş Ülkeler 4'üncü Konferansı sırasında Brüksel'de kabul edilen ''2001-2010 İçin En Az Gelişmiş Ülkeler Eylem Programı''na ve Almatı-Kazakistan'da 2003 yılında kabul edilen ''Denize Kıyısı Olmayan, Transit Gelişmekte Olan Ülkelere Dair Almatı Eylem Planı''na olan bağlılık yinelendi. BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) XII'nın hazırlık sürecinin bir parçası olarak Mart 2008'de Türkiye tarafından ev sahipliği yapılan üst düzey görevliler toplantısı sonucunda alınan tavsiye kararlarının Nisan 2008'de Akra'da (Gana) düzenlenen UNCTAD XII kapsamındaki Afrika konulu üst düzey bölüm toplantısına yaptığı katkının not edildiği deklarasyonda, Afrika Birliğinin, uluslararası sistemde önemli bir nüfus odağı ve aynı zamanda uluslararası toplumun önde gelen bir aktörü haline geldiğine dikkat çekildi.

 

Deklarasyonda, istikrarlı ve hızlı bir biçimde büyüyen Afrika ekonomilerinin sunduğu yeni ekonomik fırsatların yanında, geçen 10 yıl boyunca sürdürülen, Afrika ülkeleriyle Türkiye arasındaki işbirliğinin olumlu sonuçları not edilirken, Türkiye-Afrika ortaklığının, somut bir eylem planına ve uygulama modalitelerine olumlu bir zemin hazırlayacak, eşitliğe, karşılıklı saygı ve yarara dayalı ortak diyalog için uygun bir çerçeve oluşturduğuna dair mutabakat dile getirildi.