Artık dişçiden korkan çocuk kalmayacak

ANKARA (ANKA) - Diş hekimlerinin uyguladığı "sedasyon" yöntemi ile çocukların diş hekimi korkusu tarihe karışıyor.

Uzman Diş Hekimi Nükhet Berk, hastanın anestezi uzmanınca tamamen ya da yarı uyutulduğu "sedasyon" yöntemini çocuklar için sıklıkla kullandıklarını belirterek, "Bu şekilde çocuğun diş hekiminden hiçbir korkusu bilinçaltına yerleşmemiş oluyor. İnsanların küçük yaşlarda geçirdikleri diş hekimi travması ömür boyu onların diş hekimine gitmesine engel oluyor" dedi.

Oral Lazer Uygulamaları DerneÄŸi BaÅŸkanı Uzman DiÅŸ Hekimi Nükhet Berk, gerek dişçi koltuÄŸundan korkan çocuklar için gerekse bazı refleksleri nedeniyle tedavi olamayan yetiÅŸkinler için "sedasyon" yöntemi uyguladıklarını söyledi. Anestezi uzmanı tarafından uygulanan, hastanın havayolunu açık tutabildiÄŸi, fiziksel uyaranlara ve sözlü komutlara uygun cevabı verdiÄŸi ve bilincin baskılandığı bir durum olarak tanımlanan bu yöntemde çocuk hastaların tamamen uyutulduÄŸunu belirtti. Ancak, bunun bir genel anestezi olmadığına iÅŸaret eden Uzman Doktor Berk, "Genel anestezi riski yüksek olan bir uygulama. Biliyorsunuz ki genel anesteziden ölenler var. Ama sedasyondan ölen yok. Hiçbir riski de bulunmuyor. Tabi ki ehil ellerde olmak koÅŸuluyla" dedi. Tedavi sırasında uyutulan çocuÄŸun el ya da ayak parmağına anestezi uzmanınca bir alet baÄŸlandığını da söyleyen Berk, "Oksimetri deniyor buna. Oksimetri ile vücuttaki oksijen oranı ölçülüyor. ‘Ä°yi nefes alıyor mu, vücudundaki oksijen miktarı yeterli mi?' gibi. Çünkü eÄŸer vücutta bir problem oluÅŸacak olursa, yani rahat nefes alamıyor olursa vücudundaki oksijen oranı düşüyor. O zaman da müdahale ediyoruz. Oksijen veriyoruz. Ama yüzde 90 oranında böyle bir ÅŸey yaÅŸamıyoruz" diye konuÅŸtu.

-ÇOCUKLAR BURAYA GELDİKLERİNİ DAHİ HATIRLAMIYORLAR-

Berk, çocukların kliniÄŸe geliÅŸlerini dahi hatırlamadıklarını belirterek "Kontrole çağırdığımız küçük hastalar, diyorlar ki ‘sizi kandırdım gelmedim, uyumadım. DiÅŸimi de doldurtmadım' Bazen aileleri ‘Gece diÅŸ perisi gelmiÅŸ, senin diÅŸini doldurmuÅŸ ya da diÅŸini çekmiÅŸ' diyorlarmış" dedi. DiÅŸ hekimi korkusunun bilinçaltına yerleÅŸmemesinin önemine deÄŸinen Berk, "Ä°nsanların küçük yaÅŸlarda geçirdikleri diÅŸ hekimi travması ömür boyu onların diÅŸ hekimine gitmesine engel oluyor" diye konuÅŸtu. Çocuklara genelde uyandırılırken de ilaç verildiÄŸini belirten Berk, "Anestezist belli bir süreyse o süreye yetecek kadar da ilaç verebiliyor, ancak genelde ilaç verip anında uyandırıyor. Anneleri çocuklarını öperek uyandırıyor. Ä°ÅŸlem sonrasında hasta kaldığı yerden devam ediyor. Çocuk eÄŸer aÄŸlayarak uyumuÅŸsa uyanırken de aÄŸlayarak uyanıyor. AÄŸlamadan uyumuÅŸsa öyle uyanıyor. Ve sonradan eve gidiyor" diye konuÅŸtu.

-"SEDASYON MUTLAKA EHİL KİŞİLERCE UYGULANMALI"-

Bilinçli sedasyonun kesinlikle ehil kişilerce uygulanması gerektiğinin altını çizen Uzman Diş Hekimi Nükhet Berk, "O nedenledir ki, mesleğinde iyi olan bir anestezi uzmanı bulunduruyoruz. Yapılan araştırmalara göre, bu yöntemin hiçbir yan etkisinin olmadığı saptansa dahi, her türlü acil olaya karşı müdahale edilebilecek önlemlerin alınması gerekiyor" dedi. Anestezi uzmanının tedavinin sonuna kadar hastanın başında bulunduğunu bildiren Berk şunları söyledi:

"Alerjik durum için de anestezi uzmanı bulundurularak önlemi sürekli olarak almış oluyoruz. Ama mutlaka uzman olmalı. Bu çok önemli. Lokal anesteziye dahi alerji olunabiliyor. Uzmanımızın doktorun müdahale edebileceği, kalp kaslarını çalıştıracağı, damar içlerinde verebileceği tüm ilaçları yanındadır. Anında hastayı entübe edeceği araçları yanındadır. Ayrıca bu yöntemde erişkinlerde yutkunma fonksiyonu devam ediyor; ancak çocuklarda yutkunma fonksiyonu da olmuyor. Bu nedenle su vererek çalışıyoruz. O suyun boğaza kaçmaması lazım. O nedenle uzman, ehil bir ekiple çalışmak önemli."

-SEDASYON, TEDAVÄ° SIRASINDA MÄ°DE BULANTISI YAÅžAYAN YETÄ°ÅžKÄ°NLERE DE UYGULANIYOR-

Bu yöntemin yetişkinlere de uygulandığını kaydeden Berk, "Çocukluğunda yaşadığı bir takım olaylardan korkanlar olduğu gibi, bunun dışında mide bulantısı, sürekli tükürme refleksi olan ya da ağzını çok açık tutamayan yetişkin hastalar da var. Eğer onlara çok uzun işlemler yapılması gerekiyorsa sedasyon yöntemi uygulanıyor" dedi.

Uygulamadan önce yöntemin nasıl olduğu konusunda ailelere bilgi verildiğini belirten Berk, anestezi uzmanının da ailelerle ayrıca konuştuğunu ve hasta hakkında bilgiler aldığını söyledi. Berk, uygulamadan önce hastaların aç gelmesinin yeterli olacağını söyleyerek "Bu damardan girilen bir enjeksiyon. Çok küçük hastalarda ise meyve suyunun içine karıştırılan bazı sersemletici ajanlar kullanılıyor. Bazen aileye veriyoruz. Buraya gelmeden yarım saat önce onu içiriyorlar. Dolayısıyla kliniğe gelmeden önce çocuk zaten uyumuş oluyor" diye konuştu.

-"AÄžRISIZ DÄ°Åž HEKÄ°MLİĞİNÄ° YAYMAK HEDEFÄ°M OLDU" –

Uzman Diş Hekimi Berk, "ağrısız diş hekimliği"ne yönelmesinin nedeninin ilkokuldan önce yaşadığı olay olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

"Çocukları bağırta bağırta diÅŸini çekebilirsiniz; ancak bağırta bağırta dolgu yapamazsınız. Özellikle dolgu gibi tedavilerde bu yöntem önemli. Artı o bağırttığınız iÅŸten sonra da bir daha o çocuÄŸu dişçi koltuÄŸuna oturtamazsınız. Benim, aÄŸrısız diÅŸ hekimliÄŸine niyetlenmemin tek nedeni ilkokula baÅŸlamadan önce hiç anestezisiz bir diÅŸimin süt diÅŸi diyerek çekilmesidir. Ve bu olaydan sonra, lise sona kadar hiç diÅŸ hekimine gitmedim. Bir dolu diÅŸim çürük nedeniyle harap oldu. Kanal tedavileri yapıldı. Ama dedim ki ‘ben diÅŸ hekimi olmalıyım ve aÄŸrısız diÅŸ hekimliÄŸini yaymalıyım' Hedefim o oldu."