İmalat sektöründeki daralma

İSTANBUL (İHA) - Türkiye'nin önde gelen yabancı bankalarından ABN AMRO, hazırladığı araştırma raporuyla Temmuz ayında yüzde 49,4 düzeyinde olan Türkiye Satın Alma Yöneticisi Endeksi'nin (PMI) Ağustos ayında sınırlı oranda gerileme gerçekleştirerek, yüzde 48,3 olarak saptandığını açıkladı.

Yeni siparişler son 3 ayda görülen en hızlı oranda düşerken, istihdam rekor biçimde geriledi; girdi fiyatları ise son 6 ayın en düşük seviyesine indi. ABN AMRO ve Markit tarafından yayınlanan Türkiye imalat sektörünün durumu hakkında bilgi vermek üzere tasarlanmış bir bileşik gösterge olan ABN AMRO Türkiye Satın Alma Yöneticisi Endeksi'nin (PMI) Ağustos ayı verileri, Türk imalat sektörü iş koşullarındaki kötüleşmenin devam ettiğini, önceki 4 ayda hız kesen daralmanın sınırlı oranda da olsa yeniden hızlandığını ortaya koydu. Temmuz ayında 49,4 olan ABN AMRO Türkiye Satın Alma Yöneticisi Endeksi, Ağustos'ta 48,3'e doğru gerilerken, son 10 aydır değişim olmayan 50,0 çizgisinin altında kalarak sektörün genel olarak daraldığını gösterdi.

ABN AMRO kıdemli ekonomistlerinden Debbie Orgill, yaptığı değerlendirmede, "Piyasadaki gerileme biraz yavaşlasa da, imalatçılar talebin zayıf olması nedeniyle zorlu iş koşulları altında çalışmaktadırlar. Yaz başında ihracat siparişlerinde görülen canlılık, Ağustos ayında yerini durgunluğa bırakmıştır. İmalatçılar talebi teşvik etmek için fiyatlarını düşürmek zorunda kalmışlardır. Bu, parasal sıkılık döneminin ardından faiz oranı politikasının artık düşme eğiliminde olmayacağı beklentisiyle tutarlı bir
gelişme olmuştur" dedi.

PMI Raporu, Türk imalatçıların aldıkları yeni işlerin son on 2 ayda onuncu kez olmak üzere Ağustos ayında da azaldığını gösterdi. Rapor, iç talebin zayıflamasının ve ihracat siparişlerinde son 3 aydır devam eden artışın ardından gelen düşüşün sonucunda alınan yeni işlerde görülen gerilemenin hızlandığına dikkat çekti. Üretimdeki azalma sınırlı kalırken, istihdam rekor seviyede geriledi.

PMI raporu verilerine göre, Türk imalat sanayi üretimi 2008'in her ayında olduğu gibi Ağustos ayında da azalmaya devam ederken, yeni alınan siparişlerdeki düşüş bu ay daha fazla olsa da, şirketler yaptıkları yeni anlaşmalarla üretimdeki azalmanın sınırlı kalmasını sağladı. Ağustos PMI'ının belirttiği üzere, son 3 aya bakıldığında birikmiş işler en hızlı bu ay tamamlandı. Üretimin düşmesiyle birlikte Ağustos ayında çalışanların sayısında rekor hızda düşüş olduğuna dikkat çeken rapor, imalat sanayi
istihdamındaki azalmanın 7 aydır devam ettiğini ortaya koydu.

PMI'ın Ağustos ayı verileri, sektördeki enflasyonist baskılarda dikkate değer bir azalma olduğunu da gösterdi. Girdi fiyatları enflasyonu, Şubat ayından bu yana gözlenen en düşük seviyesine gerilerken, yine de araştırmanın uzun dönemli trend değeriyle karşılaştırıldığında yüksek düzeyde seyretti. Raporda fiyatının yükseldiği belirtilen girdiler genellikle petrol ve kimyevi maddeleri kapsadı.

Türk PMI'ı genel olarak girdi maliyetlerinin daha yavaş yükselmesi nedeniyle firmaların kısmen satışlarını canlandırmak amacıyla kendi fiyatlarındaki artışları sınırlı tuttuklarını ve bunun sonucu olarak ürün fiyatlarındaki artışın, Ocak ayından bu yana gözlenen en düşük düzeyde gerçekleştiğini ortaya koydu. Rapora göre, yavaşlayan talep nedeniyle firmalar Ağustos ayında girdi alımlarını azalttılar ve satın almaların gerileme hızı son 4 ayın en yüksek seviyesinde gerçekleşti. Sonuç olarak imalatçıların girdi stoklarındaki düşüş bu ay da devam ederken, satışlardaki azalmanın sürmesinin etkisiyle nihai ürün stokları son 3 aydır artış gösterdi.