İnşaatta talep durdu, maliyet artışı sürüyor

ANKARA(ANKA)- Son yıllardaki hızlı gelişimiyle, milli gelir büyümesine önemli katkı sağlayan inşaat sektörü, talebin adeta durma noktasına gelmesi nedeniyle sıkıntılı bir dönem yaşarken, inşaat maliyetlerindeki artışın sürmesi de özellikle konut yapımında sektörü zorluyor. Ortalama büyüklükteki bir dairenin toplam maliyetinin 170 bin YTL'ye yaklaştığı dikkati çekiyor.

ANKA'nın, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanak yaptığı hesaplamaya göre bu yılın Ocak-Mart döneminde yapı ruhsatı alınan inşaatlarda ortalama büyüklükteki bir dairenin arsa bedeli hariç inşaat maliyeti ev tipi yapılarda 88.1 bin, apartman tipi yapılarda yaklaşık 81.6 bin YTL oldu. Türkiye genelinde özellikle yap-satçı müteahhitlerin arsa sahipleri ile sözleşmelerinin yüzde 50-50 paylaşım esasına dayandığı dikkate alındığında, ortalama büyüklükteki dairenin toplam maliyetini bulmak için inşaat maliyetinin ikiyle çarpılması gerekiyor. Buna göre ortalama büyüklükteki bir dairenin arsa bedeli dahil toplam maliyetinin 160-180 bin YTL aralığında olduğu dikkati çekiyor.

Küresel ekonomiden kaynaklanan dalgalanmalar ve siyasi alanda ortaya çıkan belirsizlik algısının da etkisiyle ekonomideki güven kaybı paralelinde konut talebi son aylarda durma noktasına gelirken, yükselmeye devam eden maliyetlerin, konut yapımcılarını zor durumda bıraktığı, bu yüzden genel olarak yeni inşaat ruhsatlarının azaldığı gözleniyor.

-İNŞAAT SAYISINDA HIZLI DÜŞÜŞ-

İlk çeyrekte, ev tipi ikamet amaçlı 3 bin 959, apartman tipi 12 bin 634 bina için yapı ruhsatı alındı. İnşaat ruhsatı alınan ev tipi bina sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32, apartman tipi yapı sayısı yüzde 5.9 azaldı. Ev tipi yapılarda yüzde 31.8 azalarak 4 bin 21 olan toplam daire sayısı, apartmanlarda ise yüzde 5.5'lik bir artışla 111 bin 696 olarak gerçekleşti. Ev tipi yapıların toplam yüzölçümü 695.2 bin, apartman tipi olanların 16 milyon 302.9 bin metrekare olarak belirlendi.

-DAİRELER KÜÇÜLDÜ-

Bu arada inşaatına yeni başlanan yapılarda, artan maliyetlerin de etkisiyle daire hacimlerinin küçüldüğü gözlendi. Geçen yıl ilk üç ayda alınan inşaat ruhsatlarında ev tipi yapılarda 173.9 metrekare olan ortalama daire büyüklüğü 172.9 metrekareye, apartman dairelerinde ise 149.6 metrekareden 146 metrekareye düştü. Ev tipi yapılarda ortalama daire büyüklüğünün önceki yıla göre yüzde 0.6, apartmanlarda ise yüzde 2.4 küçüldüğü belirlendi.
Ev tipi yapıların toplam inşaat maliyeti olarak değeri 354.4 milyon YTL, apartmanlarınki ise 9 milyar 111.1 milyon YTL olarak hesaplandı.

-METREKARE MALİYETİ 558 YTL-

Buna göre ortalama metrekare maliyeti ev tipi yapılarda yüzde 8.2 artarak 509.8 YTL, apartmanlarda da yüzde 12.6 artışla 558.9 YTL olarak gerçekleşti.
Buna göre ev tipi yapılarda 172.9 metrekare olan ortalama büyüklükteki bir dairenin inşaat maliyeti 88 bin 140.2 YTL'ye, apartmanlarda 146 metrekare olan dairenin ortalama maliyeti 81 bin 570,5 YTL'ye geldi.
Aynı birim değerlerle 100 metrekare büyüklüğündeki bir dairenin maliyeti ise evlerde yaklaşık 51 bin, apartmanlarda 55.9 bin YTL düzeyinde gerçekleşti. Arsa bedeli de düşünüldüğünde 100 metrekarelik bir dairenin toplam maliyetinin 100-110 milyar YTL dolayında olduğu dikkati çekti.

-KULLANIMA AÇILAN DAİRELER DAHA BÜYÜK-

İnşaat izni önceki yıllarda alınıp tamamlanarak geçen yıl yapı kullanım izni alınan binalarda ise ortalama daire büyüklüğü evlerde önceki yıla göre yüzde 14.3 artarak 191.3, apartmanlarda ise yüzde 2.3 artışla 149.6 metrekare oldu. Kullanım izni verilen yapılarda birim metrekare başına inşaat maliyeti ev tipi yapılarda yüzde 125 artarak 514.3 YTL, apartmanlarda yüzde 11.8 artışla 533.9 YTL oldu.
Buna göre ortalama büyüklükteki bir dairenin inşaat maliyeti evlerde yüzde 28 artışla 98.4 bin, apartmanlarda yüzde 14.3 artışla 79.8 bin YTL olarak gerçekleşti.

/**
Ev ve Apartman Maliyetleri (Ocak-Mart; Arsa bedeli hariç)
Yapı ruhsatı alınanlar Kullanım izni alınanlar
EV 2008 2007 Değ.(%) 2008 2007 Değ.(%)
Ortalama M2 (Daire) 172,89 173,85 -0,6 191,29 167,40 14,3
YTL/M2 509,81 471,09 8,2 514,30 459,01 12,0
YTL/Daire 88.140,17 81899,06 7,6 98.381,08 76.839,11 28,0
APARTMAN
Ortalama M2 (Daire) 145,96 149,60 -2,4 149,46 146,17 2,3
YTL/M2 558,86 496,44 12,6 533,93 477,71 11,8
YTL/Daire 81.570,49 74.264,93 9,8 79.800,58 69.825,71 14,3
**/

-İNŞAATTA HIZLI BÜYÜME SÜRECİ SONA ERDİ

Son yıllarda hızlı bir büyüme süreci kaydederek GSYH büyümesine önemli katkı yapan inşaat sektörünün büyüme hızının çeyrekler itibariyle son dönemde giderek düştüğü belirlendi. TÜİK'in 1998 bazlı yeni gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) serisine göre GSYH'nın yüzde 5.7 küçüldüğü ağır ekonomik kriz yılı 2001'de yüzde 17.4 oranında küçülen inşaat sektörü izleyen beş yılda rekor oranlarda büyüme kaydetti. GSYH büyüme oranının yüzde 6.2 olduğu 2002 yılında inşaat sektörü yüzde 13.9 büyüdü. 2003 yılında genel büyüme oranı yüzde 5.3, inşaattaki büyüme yüzde 7.8, 2004 yılında genel büyüme yüzde 9.4, inşaattaki yüzde 14.1 oldu. 2005 yılında GSYH büyüme oranı yüzde 8.4 olurken, inşaat yüzde 9.3, 2006 yılında da milli gelir yüzde 6.9, inşaat yüzde 18.5 büyüdü.
2007 yılında ise ilk çeyrekte yüzde 7.6 olan milli gelir büyüme oranı, ikincide yüzde 4'e, üçüncü ve dördüncü çeyreklerde yüzde 3.4'e geriledi, yılın tümünde yüzde 5 oldu. İnşaat sektörünün büyümesi de ilk çeyrekteki yüzde 8.8'den, ikincide yüzde 7.5'e, üçüncü çeyrekte, yüzde 4'e, son çeyrekte ise yüzde 0.5'e kadar düştü. İnşaatta yıllık büyüme oranı yüzde 5 çıktı.

/**
İnşaat sektörü ve genel büyüme oranı (%)
İnşaat GSYH
2001 -17,4 -5,7
2002 13,9 6,2
2003 7,8 5,3
2004 14,1 9,4
2005 9,3 8,4
2006 18,5 6,9
2007 5,0 4,5
1.Çeyrek 8,8 7,6
2.Çeyrek 7,5 4,0
3.Çeyrek 4,0 3,4
4.Çeyrek 0,5 3,4