Kıdem tazminatı suya düştü

Hükümet, kıdem tazminatlarını yatırım fonuna dönüştürmek için hazırladığı yasa tasarısını değiştirdi. Tasarı yeni haliyle yürürlüğe girerse, çalışanlar sadece emeklililk ve ölüm hallerinde kıdem tazminatına hak kazanacak.

Hazırladığı tasarıyı değiştiren hükümet kıdem tazminatını hak etmeyi zorlaştırıyor.

Kazanılan hak korunacak

Hükümet kıdem tazminatlarında bireysel emeklilik sistemine geçmek için yasa taslağı hazırlamıştı. Buna göre mevcut çalışanların yasa çıkana kadarki hakları korunurken, bundan sonraki çalışmaları ve yeni işçiler açısından kıdem tazminatında yatırım fonu sistemine geçilecekti.

Buna göre işvereninyatıracağı prim ve bu primlerin nemalarından oluşacak fonlarda ne kadar para birikirse, işçi kıdem tazminatı kadar parayı alacaktı.

Artık isteyen alamayacak

Yeni sistemde kıdem tazminatı için işten atılma beklenmeyecekti. Toptan ödeme isteyen işçi birikmiş tazminatını alabilecekti.  Fondaki parasını on yıldan önce alanlara, sadece ana para verilecekti. Ancak taslağın daha sosyal tarafların görüşüne sunulmadan değiştirildiği öğrenildi.

İlk taslakta, fonda biriken paranın nemasıyla on yılın sonunda işçi tarafından istenildiği takdirde alınması öngörülürken, son taslakta bundan vazgeçildi.

İşten atılana ödenmeyecek

Son taslağa göre, kıdem tazminatı alabilmek için işçinin ya yaşlılık ya da malullük dolayısıyla emekliliği hak etmesi veya ölmesi gerekecek. Emeklilik yaş haddini doldurmuş fakat prim gün sayısı kısmi aylık almaya yetmeyenler de Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurarak yatırmış olduğu primler için İtoptan ödeme' istemeleri halinde, kıdem tazminatına hak kazanabilecek. Yeni taslağa göre işten atılanlar da tazminat alamayacak.

Kadın mağdur olacak

Mevcut sistemin evlenen kadınlara tanımış olduğu hak ortadan kaldırılıyor. Çocuğu olduğu için işten ayrılan kadın da kıdem tazminatını alamıyor.

Mevcut sistemde yedi nedenle kıdem tazminatına hak kazanılırken, taslakta kıdem tazminatına sadece ölüm veya emeklilik halinde hak kazanılabilecek.

Kıdem tazminatının emeklilik, ölüm hallerinde alınabilmesi nedeniyle, işten çıkarılanlar için önemli mali kayıplar ortaya çıkacak. İşsizlik ödeneği bu kayıpları karşılayamayacak.

Fon primlerinin gerçek ücret üzerinden değil, daha düşük tutar üzerinden yatırılması halinde, sosyal güvenlik primlerinde olduğu gibi çalışanlar büyük kayıplara uğrayacak.

Mevcut sistemde daha kolay

Mevcut sistemde işçi, tazminatına daha kolay ulaşıyor. İşçi, iş akdinin feshi, haklı bir nedenle istifa, askerlik, yaşlılık, emeklilik durumlarında, kadın evlenirse bir yıl içinde işten ayrıldığı takdirde kıdem tazminatı alabiliyor.

Ayrıca, kadın 20 yıl, erkek 25 yıllık sigortalılık süresini doldurmuş ve prim gün koşulunu yerine getirmiş fakat emeklilik yaşı henüz gelmemiş olsa dahi kıdem tazminatına hak kazanabiliyor.

"Bu düzenleme kabul edilemez'

Türk-İş uzmanlarından Celal Tozan, getirilen düzenlemelerin kabul edilemeyeceğini ifade etti. Bu düzenlemeyle, iş akdinin feshi, askerlik, evlenen kadınların bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması gibi hallerde kıdem tazminatı hakkının ellerinden alındığına dikkat çeken Celal Tozan, "Hükümet yetkilileri henüz karar vermediklerini belirtiyor. Anlaşılan önce kamuoyunda tartışma açtırmak istiyorlar. Ama kıdem tazminatını emeklilik ve ölümle sınırlayan düzenleme kabul edilemez" dedi.

İlk taslakta 10 yıllık süre vardı

Yetkililer, ilk taslakta yer alan, işçilerin kıdem tazminatı yatırım fonu'nda biriken paralarını on yıl sonunda nemasıyla birlikte çekme hakkını veren düzenlemeden, sistemin bunu taşıyamayacağı gerekçesiyle vazgeçildiğini söyledi.

Bir yetkili, "İlk başta on yıl olarak öngörüldü. Fakat herkesin sık aralıklarla yatırım fonundan para çekmesinin sistemi işlemez hale getireceği ve sistemin çökmesine yol açacağı düşüncesiyle bundan vazgeçildi" diye konuştu.

Kaynak: Posta