ANKARA (ANKA) – Kamuoyunda yoğun tartışmalara yol açan Vakıflar Yasası, Cumhurbaşkanı Gül'ün onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Özellikle cemaat vakıfları konusunda önemli düzenlemeler içeren yasaya göre, Türkiye'de hukuki ve fiili mütekabiliyet esasına göre yabancılar yeni vakıf kurabilecek. Yasaya göre vakıflar mal edinebilecek, malları üzerinde her türlü tasarruf bulunabilecek, uluslararası faaliyet ve işbirliğinde bulunabilecek.

10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından bazı maddeleri veto edilen ve Meclis Genel Kurulu'nda muhalefetin sert tepkilerine ve "Lozan deliniyor" eleştirilerine rağmen bir kez daha kabul edilen Vakıflar Yasası, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'den onay aldı. Bugün resmi gazetede yayımlanan Vakıflar Yasası, özellikle cemaat vakıfları konusunda önemli düzenlemeler öngörüyor.

YASA NE GETİRİYOR?

Yasa, yabancıların Türkiye'de, hukuki ve fiili mütekabiliyet esasına göre yeni vakıf kurabilmelerine imkan tanıyor. Genel Müdürlükçe yapılan tebligata rağmen, kanun uyarınca istenen beyanname, bilgi ve belgeleri zamanında vermeyen, organların vakfiye veya vakıf senedine aykırı olarak toplanmasına sebebiyet veren veya gerçeğe aykırı beyanda bulunan vakıf yönetimine ise Genel Müdürlük tarafından her bir eylem için 500 YTL idari para cezası verilmesi öngörülüyor.

VAKIFLAR MAL EDİNEBİLECEK

Yasaya göre, vakıflar izin almadan mal edinebilecek, malları üzerinde her türlü tasarrufta bulunabilecek. Mülhak, cemaat, esnaf vakıfları ile yeni vakıflara, başlangıçta özgülenen mal ve haklar, vakıf yönetiminin başvurusu üzerine, haklı kılan sebepler varsa, denetim makamının görüşü alınarak mahkeme kararı ile sonradan iktisap ettikleri mal ve hakları ise bağımsız ekspertiz kuruluşlarınca düzenlenecek rapora dayalı olarak vakıf yetkili organının kararı ile daha yararlı olanları ile değiştirilebilecek veya paraya çevrilebilecek. Kurucularının çoğunluğu yabancı olan vakıfların, taşınmaz mal edinmeleri hakkında, Tapu Kanunu hükümleri uygulanacak. Mazbut vakıflara ait hayrat taşınmazlara, Genel Müdürlük tarafından öncelikle vakfiyeleri doğrultusunda işlev verilecek. Genel Müdürlükçe değerlendirilemeyen veya işlev verilemeyen hayrat taşınmazlar, fiilen asli niteliğine uygun olarak kullanılıncaya kadar kiraya verilebilecek. Hayrat taşınmazlar, Genel Müdürlük tarafından işlev verilmek amacıyla vakfiyesinde yazılı hizmetlerde kullanılmak üzere, onarım ve restorasyon karşılığı kamu kurum ve kuruluşlarına veya benzer amaçlı vakıflara veya kamu yararına çalışan derneklere tahsis edilebilecek. Tahsis edilen taşınmaz, ticari bir faaliyette kullanılamayacak; tahsise aykırı kullanımın tespiti halinde taşınmaz tahliye edilecek. Cemaat vakıflarına ait, kısmen veya tamamen hayrat olarak kullanılmayan taşınmazlar, vakıf yönetiminin talebi durumunda Meclis kararıyla aynı cemaate ait başka bir vakfa tahsis edilebilecek veya vakıf akarına dönüştürülebilecek.

ULUSLARARASI FAALİYET VE İŞBİRLİĞİNDE BULUNABİLECEKLER

Yasaya göre, vakıflar, vakıf senetlerinde yer almak kaydıyla, amaç veya faaliyetleri doğrultusunda, uluslararası faaliyet ve işbirliğinde bulunabilecek, yurtdışında şube ve temsilcilik açabilecek, üst kuruluş kurabilecek ve yurt dışında kurulmuş kuruluşlara üye olabilecekler. Vakıflar, yurtiçi ve yurtdışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan, ayni ve nakdi bağış ve yardım alabilecek, yurtiçi veya yurtdışındaki benzer amaçlı vakıf ve derneklere ayni ve nakdi bağış ve yardımda bulunabilecek. Ancak yurtdışı nakdi yardımlar, banka aracılığıyla alınabilecek. Vakıflar, amaçlarını gerçekleştirmeye yardımcı olmak ve vakfa gelir temin etmek amacıyla genel müdürlüğe bilgi vermek şartıyla, iktisadi işletme ve şirket kurabilecek, kurulmuş şirketlere ortak olabilecekler. Kurulan iktisadi işletmeler ve şirketlerden elde edilebilecek gelirler ise vakıf senedinde yer alan amaç dışındaki işler için tahsis edilemeyecek.

VAKIFLAR MECLİSİ EN ÜST SEVİYEDEKİ KARAR ORGANI

Vakıflar Meclisi, Vakıflar Genel Müdürlüğünün en üst seviyedeki karar organı olarak görev yapacak. Vakıflar Meclisi, Vakıflar Genel Müdürü, 3 genel müdür yardımcısı ve 1'nci hukuk müşaviri olmak üzere 5, vakıf konusunda bilgi ve deneyim sahibi yükseköğretim mezunları arasında Başbakanın teklifi üzerine ortak kararnameyle atanacak 5 üye ile yeni vakıflarca seçilecek 3, mülhak ve cemaat vakıflarınca seçilecek 1'er üye olmak üzere toplam 15 üyeden oluşacak. Vakıflar Genel Müdürü, genel müdür yardımcısı, 1'nci hukuk müşaviri ile bölge müdürü ortak kararnameyle, rehberlik ve teftiş başkanı ile daire başkanı, genel müdürün teklifi, Başbakanın veya görevlendirdiği devlet bakanının onayıyla, diğer personel ise Genel Müdür tarafından atanacak.