Yolsuzluğa kapı açılıyor

Hükümetin ihaleler önünde engel olarak gördüğü Kamu İhale Kanunu bir kez daha değiştiriliyor. Yeni düzenleme ile önde gelen yolsuzluk yöntemlerinden olan ihale iptalleri Kamu İhale Kurumu (KİK) tarafından incelenemeyecek. İhaleye itiraz etmek için 10 bin YTL'ye kadar ücret ödenmesi gerekecek.

TOKİ'nin uygulamaları nedeniyle tartışma konusu olan yapım ihalelerinin sonuçları gizli tutulabilecek. Belirli şirketler arasında ihale yapılmasına izin veren kapalı ihale usullerinde kapsam genişleyecek. Sağlık kuruluşlarının kendi aralarında yapacakları alımlar kanun kapsamı dışına çıkarılacak.
Kamu İhale Kanunu İle Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı TBMM Başkanlığı'na sunuldu.

-YAPIM İHALELERİNİN SONUÇLARI GİZLENEBİLECEK-

Belirlenen tutarlar üzerindeki ihalelerin sonuçlarının Resmi Gazete'de yayımlanma zorunluluğu değiştirilen yeni düzenleme göre, sonuçlardan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olanlar Kurum tarafından Kamu İhale Bülteninde yayımlanacak. Sonuç bildirimlerinde yer verilecek bilgiler ile savunma, güvenlik ve istihbarat alanlarında görev yapan idarelerin Kanun kapsamında yaptıkları mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ihale sonuçlarından hangilerinin yayımlanacağı ilgili idarenin görüşü alınarak Kurum tarafından belirlenecek.
İhalelere itiraz etmek için, zarara uğranması muhtemel "aday veya istekli ile istekli olabilecekler" koşulunu sağlamak gerekecek. Mevcut düzenlemede ise yapım müteahhidi, tedarikçi veya hizmet sunucusu şikayette bulunabiliyordu.
Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olacak.

-İHALEYİ ŞİKAYET ÜCRETİ 10 BİN YTL'YE KADAR ÇIKIYOR-

Şikayet başvurularında başvuru konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin de sunulması gerekecek. Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamayacak.
İhaleyi yapan idareye yapılacak itiraza iliştin sürecin bitmesinin ardından KİK'e şikayette bulunulabilecek.
Tasarı ile ihalelere şikayet etmek parasal bakımdan da zorlaştırıldı. Mevcut durumda 301 YTL başvuru ücreti ödenerek ihaleler için şikayette bulunuluyordu. Yeni düzenleme ile ihalenin tutarına göre kademeli olarak 1000 YTL ile 10 bin YTL arasında başvuru ücreti alınacak.

-İPTAL EDİLEN İHALE ŞİKAYET EDİLEMEYECEK-

İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilecek. İdarenin, ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararları itirazen şikayete konu edilemeyecek. Böylece, yolsuzluk yapılan ihalelerde, istenilen şirkete istenilen koşullarda yeni ihalede hak tanınması için yapılan iptaller KİK'e şikayet edilemeyecek.

-SAĞLIK ALIMLARINDA YASADAN İSTİSNA-

Düzenleme ile "sağlık hizmeti sunan Kanun kapsamındaki idarelerin teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerinden yapacakları mal ve hizmet alımları" Kamu İhale Kanunu'ndan istisna edildi. Anılan kuruluşlar yasadaki kriterlere uymaksızın alım yapabilecekler.
Ayrıca, "Uluslararası mükellefiyetlerden doğan veya ulusal amaçlı; savunma, güvenlik, insani yardım gibi durumlarda ortaya çıkabilecek acil ihtiyaçların, süratli ve etkin bir biçimde temini amacıyla, önceden güvenceler alınmasına olanak sağlayan anlaşmalar veya sözleşmeler yapmak suretiyle mal ve hizmet alımları" da yasadan istisna edildi.

-YAPIM İHALELERİ BELİRLİ İSTEKLİLER ARASINDA YAPILABİLECEK-

Tasarı ile "belirli istekliler arasında ihale usulü" yeniden düzenlendi. Buna göre; ön yeterlik ilanında ve dokümanında belirtilmek kaydıyla; yeterlikleri tespit edilenler arasından dokümanda belirtilen kriterlere göre sıralanarak listeye alınan belli sayıda istekli veya yeterli bulunan isteklilerin tamamı teklif vermeye davet edilebilecek. Yapım işleri, hizmet ve mal alım ihalelerinden işin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı işlerin ihalesinin yanı sıra yeni hüküm ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihaleleri de bu usule göre yaptırılabilecek. İhalenin, aday sayısının beşten az, istekli sayısının üçten az olması halinde iptal edilmesi şartı ise kaldırıldı.

-SÖZLEŞMESİZ VE TEMİNATSIZ İHALE KAPSAMI GENİŞLEDİ-

Pazarlık usulü ile yapılabilecek olan ihaleler içinde "İdarelerin yaklaşık maliyeti 101 bin 986 YTL'ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları malın sözleşme yapma süresi içinde teslim edilmesi ve bunun idarece uygun bulunması halinde, sözleşme yapılması ve kesin teminat alınması zorunlu tutulmuyordu. Tasarı ile bu kapsama "doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması" ile "savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması" halleri de eklendi.
Özelliğinden dolayı stoklama imkanı bulunmayan ve acil durumlarda kullanılacak olan ilaç, tıbbi sarf malzemeleri ile test ve tetkik sarf malzemesi alımlarında doğrudan temin olanağı da genişletildi. Buna göre, "özelliğinden veya belli süre içinde kullanılma zorunluluğundan dolayı stoklanması ekonomik olmayan veya acil durumlarda kullanılacak olan ilaç, aşı, serum, anti-serum, ortez, protez, tıbbî sarf malzemeleri, test ve tetkik sarf malzemeleri" doğrudan temin yoluyla alınabilecek.
Tasarı ile KİK'in, "gerekli gördüğü takdirde, bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık bulunduğuna ilişkin iddiaları" inceleme ve sonuçlandırma yetkisi kaldırıldı.

ANKA