Botaş: "Doğalgaza şu an için zam öngörmüyoruz"

BOTAŞ Genel Müdürü Saltuk Düzyol, İran'ın Türkiye'ye verdiği doğalgazın küçük artışların ardından yeniden sıfıra düştüğünü, ancak şu anda bu problemi karşılayabildiklerini bildirdi. Düzyol ayrıca, doğalgaza 2008 yılı içinde ikinci bir zam yapmayı öngörmediklerini kaydetti.

BOTAŞ Genel Müdürü Saltuk Düzyol, Türkiye'nin enerji denkleminde en önemli yere sahip olan doğalgazla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Yılbaşında elektrikle birlikte doğalgaz fiyatlarına yapılan zammın hatırlatılması ve yeni bir zammın öngörülüp öngörülmediği ile ilgili olarak Düzyol, doğalgaza yaptıkları fiyat ayarlamalarının tamamen döviz kuru ve hem petrol fiyatlarıyla ilişkili olduğunu söyledi. Ham petrol fiyatlarındaki artışların aynı zamanda petrol türevlerinin fiyatlarında da artışlara sebep
olduğunu belirten Düzyol, bunların da BOTAŞ'ın yaptığı doğalgaz alım-satım anlaşmalarının fiyat formüllerindeki en belirleyici unsurlar olduğunu kaydetti.

Kasım 2006'dan Aralık 2007'ye kadar hiç zam yapılmadığını hatırlatan Düzyol, "Bunda da tabi düşük giden dolar kurunun önemli etkisi oldu. Mümkün olduğunca vatandaşımıza, tüketiciye ham petrol fiyatlarındaki artışı yansıtmamaya çalıştık. Buna rağmen BOTAŞ olarak karlılığımızı koruduk. Bu yılbaşında yapılan zammın temel nedeni ham petrol fiyatlarının yüksek seyretmesinin özellikle son 6-9 aylık periyotta devamlılık arz etmesidir. Dolayısıyla ister istemez bir fiyat ayarlaması yapmak mecburiyeti doğdu. Bu fiyat ayarlamasını da yaparken, özellikle yapacağımız fiyat ayarlamasının toplam tüketim içerisindeki kümülatif etkisini düşündük ve Ocak ayında yaptık bunu. Bunu yıl içinde dağıtarak daha az göze batacak oranlarda da yapabilirdik. Bir kere yaptık. Yıl sonuna kadar eğer dolar kurunda çok büyük bir artış yaşanmazsa, ham petrol fiyatları da bugünkü seviyelerini korur veya biraz daha düşük seviyede seyrederse zam yapmadan geçirebileceğimizi ümit ediyorum. Ama tabi bunda önümüzdeki dönemde ekonomik gelişmeler belirleyici olacak. Şu an için zam öngörmüyoruz. İnşallah ekonomik koşullar da bizim lehimize gelişirse tüketicilere bir daha zam yapmadan bu yılı geçirme imkanı tanımaya çalışacağız" ifadelerini kullandı.

İran'ın Türkiye'ye verdiği doğalgaz miktarının sıfıra düştüğünü açıklayan Düzyol, "Bugün (dün) itibariyle İran tarafından arz tamamen durmuş durumda. Biliyorsunuz bu sorun senelerdir devam ediyor. İlk teslimatların başladığı yıldan bu yana her kış, özellikle ocak ve şubat aylarında İran'dan kesintilerle karşı karşıya kalıyoruz" dedi. Ancak geçmiş yıllardan edindikleri tecrübelerin bu sene bir takım ilave tedbirler almak için de bir fırsat olduğunu ifade eden Düzyol, şunları kaydetti:

"Bu fırsatı iyi değerlendirdik. Bu sene özellikle TPAO tarafından inşa edilen ve BOTAŞ tarafından kapasitesine sahip olunan Silivri'deki deponun devreye girmesiyle sisteme günlük 14 milyon metreküpe kadar gaz verme imkanımız var. Onun dışında İzmir Aliağa'daki Egegaz Terminali'nden de hizmet alımına devam ediyoruz. Buraya indirdiğimiz spot piyasadan aldığınız LNG kargoları vasıtasıyla sisteme ilave gaz enjeksiyonu yapmak imkanımız oluyor. Bu da zaman zaman sisteme 14-15 milyon metreküpe kadar ilave gaz arzı demek. Bu anlamda İran'ın yarattığı problemi şu an için karşılayabiliyoruz. Bunun dışında İran dışındaki Rusya'dan aldığımız gaz miktarı arz-talep dengemizi kurmakta bize yardımcı oluyor."

"MAVİ AKIM 2009'DA 48 MİLYON METREKÜP KAPASİTEYE ULAŞACAK"

Bu yıl itibariyle Mavi Akım'dan mukaveleye göre alınması gereken gaz miktarının günlük 33 milyon metreküp seviyesinde olduğunu ancak, İran'dan gelen gazın kesilmesi nedeniyle bunu şu an itibariyle 40 milyon metreküpe çıkardıklarını da bildiren Düzyol, "Çorum'da bu sene tamamlanacak olan bir kompresör istasyonumuz var. Bunun devreye girmesiyle birlikte önümüzdeki sene tam kapasite olan 48 milyon metreküpe kadar çıkma imkanımız olacak. Bu da bize önemli bir esneklik sağlayacak. İran'ın yokluğuna rağmen şu anda arz-talep dengelerinde bir sıkıntı görünmüyoruz" diye konuştu.

BOTAŞ Genel Müdürü Düzyol, Rusya'nın borçları nedeniyle Ukrayna'ya verdiği gazı kesme uyarısı yapması ve bunun gerçekleşmesi durumunda batı hattı vasıtasıyla Ukrayna üzerinden gaz alan Türkiye'nin nasıl etkileneceği yönündeki soruya ise, "Daha bu sabah (dün) Gazprom'dan Sayın Medvedev'le telefonda görüştüm. Kendileri bu noktada bazı sıkıntıları olduğunu doğruladı. Ancak Türkiye'nin hiçbir şekilde gazının kesilmeyeceğini, herhangi bir kesintiye uğramayacağını kişisel olarak garanti etti. Ben bir problemle karşılaşacağımızı tahmin etmiyorum. Dediğim gibi başka arz esnekliklerimiz de var. Ama Rusya'nın bugüne kadar olduğu gibi, bundan sonra da gayet iyi olan mukavelevi ilişkiler kapsamında elinden gelen azami yardımı yapacağına inanıyorum" şeklinde yanıt verdi.

TUZGÖLÜ YERALTI DEPOSU 2013'TE

Türkiye'nin doğalgaz arzında sıkıntı yaşamaması için büyük önem arz eden Tuzgölü Yeraltı Doğalgaz Deposu'nun ne zaman devreye alınabileceğiyle ilgili olarak da Düzyol, projenin birkaç fazı olduğunu söyledi. Projenin toplam 1 milyar metreküplük bir kapasiteye hedeflediğini hatırlatan Düzyol, şunları kaydetti:
"Bu kapasitenin aşağı yukarı yarısına yakın bölümü eğer bir gecikme olmazsa 2013-2014'lerde devreye girebilecek gibi görünüyor. Tabi bunlar uzun vadeli projeler. Şu anda kısa vadeli yapılabilecek işler var. Bunlar arasında TPAO'nun Silivri'de yapmış olduğu deponun günlük send-out kapasitesinin artırılması gündemde. Onun dışında Marmara Ereğlisi LNG Terminali'nde de böyle bir kapasite genişlemesi düşünülüyor. Orada ilave tank sahaları yapılarak ve gazlaştırma kapasitesi artırılarak sisteme eş anlı olarak daha fazla gaz enjeksiyonu yapılabilmesi mümkün olabilecek. Diğer taraftan Egegaz gibi şu anda kapasitesinin çok düşük bir bölümü kullanılabilen bir terminal de var. Eğer mevzuatta gerekli düzenlemeler yapılabilir ve özellikle LNG ithalatının önü açılabilirse tahmin ediyorum bu tesis de Türkiye'nin arz güvenliğine önemli bir katkı sağlayacaktır."

Doğalgaz ithalatı konusunda 4646 Sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu gereğince şu anda getirilen bir takım sınırlamalar olduğuna işaret eden Düzyol, bu sınırlamaların hem BOTAŞ'ın ilave ithalat kontratı yapmasını engellediğini hem de yeni oyuncuların önünün açılmasını engellediğini söyledi. Bu noktada bazı düzenlemeler yapılmasının planlandığını da açıklayan Düzyol, konunun yakın zamanda TBMM gündemine geleceğini tahmin ettiğini söyledi.