ANKARA (İHA) - Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB), 2000 yılından beri kredi borcunu ödememiş ve 31 Aralık 2004 tarihinden önce kooperatif takibine alınmış esnafa, 15 Mayıs 2005 tarihine kadar borçlu oldukları kooperatife başvurduklarında, borcu takibe intikal edildiği tarihten başvuru tarihine kadar geçen süreye, basit usulde yüzde 30 faiz uygulanması, ilk taksit peşin alınarak kalanına 1 yıl içinde faizsiz ve aylık eşit taksitler halinde ödeme kolaylığı getirdi.
TESKOMB Genel Başkanı Kadir Akgül, bugün Hilton Otel'de bir basın toplantısı düzenleyerek esnafa getirdikleri gecikme faizi affını açıkladı. Toplantıya Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali Coşkun da katıldı. Bakan Coşkun, esnafın, sanatkarın ve tüccarın kendi iradesi dışında sürüklendiği ekonomik krizler nedeniyle itibarını kurtarmak için, ya mal varlıklarını ya da hayatını kaybettiğini söyledi. Enkaz edebiyatı yapılarak bir şey başarılamayacağı bilinci içinde, geçmiş olaylardan ders alarak ve Türkiye gerçeklerine uygun ekonomik programlar uyguladıklarını belirten Coşkun, "Geçen yılın büyüme rakamı 9.9 olarak kesinleşti. Bu da gösteriyor ki beklenen sürdürülebilir büyüme sürecine girmişiz" dedi. Esnafın içine düştüğü sıkıntılardan kurtarabilmek ve paslı kepenklerini açtırabilmek için bir seri tedbir aldıklarını da ifade eden Coşkun, bankaların kredi miktarını 5 milyar liradan 10 milyara liraya çıkardıklarını, 'Bağ-Kur'a borcu olan kredi alamaz' koşulunu kaldırdıklarını, takip oranlarını değiştirdiklerini anımsattı.
2002 yılında 153 trilyon lira kredi kullandırıldığını hatırlatan Coşkun, "Birlikler de fedakarlık yaptı, yüzde 10 yaptığı sermaye blokajını yüzde 3'e indirdi. İnşallah gelecek aylarda riskler azaldıkça bu yüzde 3'ler de inecek. Esnaf şu anda yüzde 19.5'le kredi kullanabilir hale geldi. Beklentimiz hem kredi limitinin 25 milyara çıkması hem de bankaların maliyetlerindeki düzelmeye, ekonomideki gelişmeye, reel faizlerin de daha aşağı inmesi ile faizlerin daha da aşağıya inmesi" şeklinde konuştu. 2002 yılında kullanılan kredi miktarının 153 trilyon lira, şimdi ise 2 katrilyon lirayı geçtiğini belirten Coşkun, "Esnaf kepenklerini açmıştır. Kredi almak isteyen esnafın kriz döneminde, ya çeki böldüğü için, ya kredi kartları ile aldığı malın karşılığının zamanında ödeyemediği için, ya da senedi döndüğü için, Merkez Bankası'nda bulunan sicilinin karalanması ile kredi alamadığını tespit ettik. Sicil barışını, vergi barışını, SSK ve Bağ-Kur barışını getirdik. Daha çoğu yapılamaz mı? Yapılabilir. Ama hala yılda 40 milyar dolar faiz ödeyen bir bütçeye sahibiz" diye konuştu.
TESKOM Genel Başkanı Akgül ise, Sanayi Bakanlığı'nın da desteği ile bugün itibariyle temerrüt faizi affı kararının yürürlüğe gireceğini bildirdi. 170 bin esnaf ve sanatkarın geçirdiği iki büyük ekonomik krizden dolayı TESKOMB'a ödeyemediği borçlarının temerrütlerinin tam olarak affı ve çok cüzi bir rakama çekilerek tahsili yoluna gittiklerini belirten Akgül, "Bugün yapmış olduğumuz bu iyilikle yaklaşık 42 bin 500 esnaf ve sanatkar ile yanlarındaki 3 kefille birlikte 170 bin kişinin kapılarındaki icra bugün itibariyle kalkmış olacaktır" dedi. Daha önce çıkan sicil affından borçlarını ödeyemedikleri için bazı esnafların yararlanamadıklarını hatırlatan Akgül, "Kapılarında icra olduğu için de ne rahat nefes alıyorlar ne de işlerini yapabiliyorlardı. Bugün itibariyle bu sorun da ortadan kalkmış olacaktır. Ben inanıyorum ki 15 Mayıs'a kadar çok büyük bir kısmı ödenecektir, yeniden kredi alır hale gelecektir" açıklamasında bulundu.
Daha sonra Coşkun ve Akgül gazetecilerin sorularını cevaplandırdı. Bir gazetecinin, hükümetin 2004 büyüme rakamları içinde esnafın ne kadar payı olduğunu sorması üzerine Bakan Coşkun, "Yüzde 9.9 olan büyümede, esnafın tam net olarak katkısını gösterecek bir bilgi yok elimizde. Ama ekonomideki ağırlıklarının katma değer olarak yüzde 40 civarında olduğunu araştırmalardan biliyoruz. İstihdamda yaklaşık aynı oranlardalar" dedi. 42 bin 500 esnafı ilgilendiren ve açıklanan kredi affının kapsadığı toplam borç miktarının sorulması üzerine ise Kadir Akgül, "Bizim sistemimizde 42 bin 500 kişi krediyi alır, ama yanlarında 3 kefille birlikte aldıkları için toplam borçlu sayısı 170 bin kişidir. TESKOMB'u artık bir alma yeri değil, verme yeri haline getirdik. Aslında biz bu parayı avukatlarla tahsil etsek 300 trilyonun üzerinde kooperatiflerimiz paraya sahip olacaklardı. Ama, esnafın son zamanlardaki durumunu görerek biz bundan feragat ediyoruz. Hem 170 bin kişinin yeniden piyasa dönmesini sağlayacağız hem de kapısındaki icraları kaldıracağız" şeklinde konuştu. Akgül, ayrıca toplam borcun ana parasının 43 trilyon olduğunu, 2000 yılından beri temerrütleri ve bileşik faizle hesaplanarak tahsil edilmesi yerine, yeni aldıkları kararla, bunu basit faize dönüştürdüklerin ve yıllık yüzde 30 faiz hesaplayacaklarını belirtti. Akgül ayrıca, peşin ödemelerde yüzde 25' indirim yapılacağını da duyurdu.
Daha sonra Coca Cola ve Pepsi markalarının Ülker'in haksız rekabete yol açtığı ile ilgili açıklamaları ve Şeker Kanunu ile ilgili haberlerinin sorulması üzerine Bakan Coşkun, "Biz hiçbir kişi ve grup için haksız r 0ı inmesi ile faizlerin daha daekabete yol açacak bir karar almadık, almayız. Şeker Kurumu'nun kapatılması ve Kurulun görevine devam etmesindeki hukuki boşluk dolayısıyla bu tartışmalar devam ediyor. Biz yeniden bir Şeker Kanunu'nu meclise sevk ettik. Hiç kimseye bir haksızlık yapmayız. Ülker'in bu konuda yaptığı bir şey varsa bunları biz ihbar olarak kabul ettik. Arkadaşlarımız inceliyor. Dolayısıyla Şeker Kurulu'nun görevi devam ettiği için gerekli tedbiri alırız. Kimse endişe etmesin. Biz kimseyi kayırmayız, kayrılmasına da fırsat vermeyiz. Onlar, aralarındaki rekabet dolayısıyla bazı endişelerinde haklı olabilirler. o endişeleri de biz inceliyoruz. Ülker'in bize müracaatı olmamıştır. Bakanlık tarafından da özel bir müsaade verilmemiştir. Onlar eğer usulsüz bir iş yaparsa ona da tespit ederiz" değerlendirmesini yaptı. Kredi affından ne kadar bir gelir beklediklerinin sorulması üzerine de Akgül, "Çok büyük bir af olduğu için yüzde 90'ını gerçekleşecektir. Gelen aflar içinde bu tamamen bir bağış gibidir. Onun için herkesin uyacağı mutlaktır. Yani örneğin 17 milyar lirayı 1 milyar lira olarak ödeyecekse, hiç borç kalmayacağını düşünüyorum" dedi.
TESKOMB'un bu uygulama ile yaklaşık 70 trilyon gelir elde etmesi bekleniyor. Böylece TESKOMB yaklaşık 230 trilyonluk bir faiz gelirinden esnaf lehine vazgeçmiş oluyor.