Hakan TÜRKTAN- Caner AKSU/ESKİŞEHİR, (DHA)- ESKİŞEHİR’de TEI tarafından 40 adet üretilen 170 beygir ilk yerli TEI-PD170 İHA motorları ile genel maksat helikopteri için Alp Havacılık firmasınca tasarlanan dinamik komponentler ve iniş takımları, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’ne teslim edildi. Teslimde yaptığı konuşmada F35 projesine değinen Savunma Sanayi Başkanı İsmail Demir, "Ülkemize ilişkin uygulanan bazı kısıtlamalar, F35 projesinde olduğu gibi bazı durdurmalar vesaire, bize bir müddet 'acaba ne oluyoruz?' dedirtebilir ama asla ve kat'a önümüzü kesmez, bizi daha hızlandırır" dedi.
Türk Genel Maksat Helikopter Programı (T70) kapsamında Eskişehir’de kurulu Alp Havacılık tarafından üretilen dinamik komponentler ve iniş takımları, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ'ye (TUSAŞ) teslim edilmeye başlandı. İlk teslimat için Alp Havacılık şirketinde program düzenlendi. Eskişehir Valisi Özdemir Çakacak’ın yanı sıra programa, Savunma Sanayi Başkanı İsmail Demir, TUSAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Oğuz Borat, TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil, TEI Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Faruk Akşit katıldı. Alp Havacılık Yönetim Kurulu Başkanı Tuncer Alpata, Türk Genel Maksat Helikopter Programı (T70) kapsamında üretilen dinamik komponentler ve iniş takımlarını tanıttı.
Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir ise T70 Genel Maksat Helikopter Programı kapsamında 6 ayrı kullanıcının ihtiyaçları doğrultusunda 2 farklı konfigürasyonda 109 genel maksat helikopterinin üretilmesini planladıklarını ifade etti. Projede uygulanan politikalar sayesinde yerlilik oranının yüzde 63'e çıktığını ifade eden Demir, "Bu kapsamda kokpit, kabin, paller TUSAŞ, aviyonik suit ASELSAN, motor TEI, iniş takımı ve dişliler Alp Havacılık tarafından üretilmekte. Alp Havacılık bir lig atlama aşamasına gelmiş bulunmakta. Parça üreten bir şirketten sistem yapan, entegre eden bir boyuta gelmek üzere" dedi.
‘F35 PROJESİ AZMİ DAHA ÇOK ARTIRIYOR’
Amerika Birleşik Devletleri’nin teslim etmediği F35 savaş uçağı projesine değinen Savunma Sanayi Başkanı İsmail Demir, ambargo kararlarının savunma sanayi çalışanlarının iradesini ve azmini arttırdığını belirterek şöyle devam etti:
"Ülkemize ilişkin uygulanan bazı kısıtlamalar, F35 projesinde olduğu gibi bazı durdurmalar vesaire, bize bir müddet 'acaba ne oluyoruz?' dedirtebilir ama asla ve kat'a önümüzü kesmez, bizi daha hızlandırır. İrili ufaklı ambargo kararlarının hepsinin ama hepsinin bu milletin, özellikle bizlerin, savunma sanayisi çalışanlarının aşkını, şevkini, iradesini, azmini daha çok artıracağını bütün dünyaya ilan etmek istiyorum. F35 Programı'ndaki üretim payımızın şimdilik durdurulması ki bu konuda üretime devam ettiğimizi, edeceğimizi, fırsat verilirse bu programda kalacağımızı sürekli söylüyoruz. Buradan elde edilen kabiliyetlerin de savunma sanayimize önemli katkılar yaptığını, Milli Muharip Uçak Projemizde, havacılığın diğer alanlarında ve diğer savunma sanayisi projelerinde yolumuzu açacağını belirtmek isterim."
Konuşmaların ardından Tuncer Alpata ve TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil, ilk ürün teslim tutanağını birlikte imzaladı.
SERİ ÜRETİM 40 MOTOR TESLİM EDİLDİ
Teslim programının ikinci ayağı ise TEI tesislerinde düzenlendi. Buradaki programda konuşan Savunma Sanayi Başkanı İsmail Demir, uçaktan tanka, zırhlı kara araçlarından füze ve İHA’lara kadar kullanılmakta olan bütün platformlarda yerli ve milli motor çalışmalarının devam ettiğini ifade etti. Bütün üretilen yerli motorların tek tek seri üretime geçtiğini hatırlatan Demir, "Ülkemiz motor çalışmalarının kalbi olan TEI’nin üzerinde çalıştığı bir diğer projemiz olan TS1400 Turboşaft motorumuzun ilk resmi testlerini başarıyla geçtiğinin müjdesini veriyoruz. TUSAŞ’ın ürettiği T70 Genel Maksat Helikopterimize TEI’nin imal ettiği ilk iki motor takılarak 25 Aralık 2019 tarihinde başarıyla çalıştırıldı. 2020 yılı içinde 25 adet daha motor teslim edilecek. Toplamda bilindiği üzere 236 adet T700 motoru üretilecek. Tabi bizim savunma sanayii ailesi olarak motor çalışmalarımız bunun dışında da sürüyor. Bugün uçaktan tanka, zırhlı kara araçlarımızdan füzelerimize, helikopterden İHA’lara kadar kullanmakta olduğumuz bütün platformlarımızda yerli ve milli motor çalışmalarımızın devam ettiğini hatta bir ileri aşama lan hibrit ve elektrikli motorla ilgili de bir gayretimiz olduğunu da belirtmek isterim. Çeşitli platformlar gündeme geldiğinde belirli art niyet yaklaşımlarla ‘bunun motoru nerede, bunun motoru yerli mi?’ sorularının geldiğini gördük. Benim buna klasik bir cevabım var, hangi motor projesine başladık ve başaramadık. Demek ki başlamak bitirmenin yarısıdır. Başladıklarımızın seri üretimleri geldi, bunların teker teker teslimatını yaptığımızı göreceğiz ve yeni yeni motor tiplerimizi inşallah kullanıyor olacağız" diye konuştu.
‘GERİLİMİN TARAFI OLMADIK’
Amerika ile yaşanan gerilimlerin Türkiye olarak hiçbir zaman tarafı olmadıklarını kaydeden Savunma Sanayi Başkanı Demir, "TEI’nin stratejik ortağı General Electric firması ve onların yetkililerinin bu başarıda önemli bir payı olduğunu biliyoruz. İçinden geçtiğimiz bugünlerde Türkiye-Amerika ilişkilerinde aslında burada çok güzel bir örneğin olduğunu, gerilimden çok iş birliği alanlarının çok çok fazla olduğunu ve herhangi bir gerilimden veya tek taraflı adımdan kaynaklanacak kayıpların her iki taraf içinde söz konusu olduğunu vurgulamak istiyorum. Demek ki iş birliğinde birlikte bir fayda ve rahmet var. O anlamda iplerin gerilmesini isteyen taraf hiçbir zaman biz olmadık. Olmamaya da devam edeceğiz, umarız ki aklı selim galip gelir ve bu karşılıklı kazan kazan ilişkisinin daha da ileri boyutlarında devam ettiğini görürüz" dedi.
40 İHA MOTORU TESLİM EDİLDİ
Konuşmaların ardından TEI tarafından ilk sipariş olarak seri üretimi tamamlanan ilk yerli 40 adet İHA motoru TEI-PD170 modeli Savunma Sanayi Başkanlığı’na teslimatı yapıldı. Pistonlu turbo dizel olarak üretilen ve 170 beygir gücündeki motorların başta Anka platformu olmak üzere insansız hava araçlarının güç ihtiyacını karşılamasının hedeflendiği belirtildi.
FOTOĞRAFLI