Dünyada ekonomik ve ekolojik olarak büyük zararlara yol açan zebra midyeler, Van Gölü Havzası’ndaki Sarımehmet Baraj Gölü’nü tamamen istila etti.
Van Gölü Havzası’nda 2 yıldır görülen ve istilacı tür olarak bilenen zebra midyelerin bölgedeki akarsulara yayılmasıyla birlikte dünyada sadece Van Gölü’nde yaşayan inci kefalinin üreme habitatını tehlikeye sokuyor. Daha önce Atatürk ve Keban barajlarında görülen, ancak yaklaşık 800 bin yıldır var olduğu belirtilen Van Gölü Havzası’nda şu ana kadar görülmemiş midyeler, büyük tehlike oluşturuyor. Muradiye ilçesinde yer alan Sarımehmet Baraj Gölü’nde iki yıl önce görülen ve sayıları hızla artan zebra midyeler, baraj gölünü iki yıllık süre içinde neredeyse tamamen istila etti.
Van il sınırları içerisine henüz nereden geldiği bilinmeyen zebra midyeler, dünyada ekonomik ve ekolojik olarak çok büyük zararlara yol açan istilacı bir tür olarak biliniyor. Van Gölü Havzasında incelemelerde bulunan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, sadece bir zebra midyenin günlük bir litre suyu filtre ederek içindeki planktonları tükettiğini belirtti.
“Milyarlarca lira zarara yol açıyor”
Bir midyenin yaşamı boyunca bir milyon tane yumurta bıraktığını ve bıraktığı bu yumurtaların plankton şeklinde suda yüzdüğünü ifade eden Dr. Öğretim Üyesi Akkuş, amatör avcıların baraj gölündeki midyeyi alıp diğer bölgelere taşıyabileceğini söyledi. Taşınan istilacı zebra midyelerin 14 bin insanın geçim kaynağı olan inci kefalinin üreme habitatını da tehlikeye sokacağına dikkat çeken Akkuş, “Zebra midye her yıl dünyada ve ülkemizde milyarlarca lira zarara yol açan istilacı bir midye türüdür. Van il sınırlarında sadece tatlı su midyesi diye ifade ettiğimiz bir midye bulunmaktadır. Zebra midye ise günümüze kadar Van il sınırlarında bulunmuyordu. Zebra midye ülkemizde Atatürk ve Keban barajı gibi birçok baraj gölümüzde birçok ekonomik ve ekolojik zararlara yol açan bir midye türüdür. Çünkü çok büyük bir üreme potansiyeline sahiptir. Tek bir midye hayatı boyunca bir milyon tane yumurta bırakabiliyor ve bu yumurtalar akıntılar yoluyla beraber girmiş olduğu bütün ekosisteme yayılıyorlar” dedi.
“Barajın her bir noktası istila edildi”
Baraj gölünün her bir noktasını istila eden midyelerin, başka su kaynaklarına geçmesinin önlenmesi gerektiğinin altını çizen Akkuş, “Ülkemizdeki bütün sucul ekosistemler önemli, fakat Van Gölü Havzası’ndaki tatlı su kaynaklarının ayrı bir önemi var. Çünkü Van Gölü’ne dökülen akarsular, gölden 14 bin insanın geçimini sağladığı inci kefalinin üreme habitatlarını oluşturuyor. Burada son iki yıldır zebra midyenin varlığına rastlıyoruz. Şu an barajın her bir noktası bu midyeler tarafından istila edilmiş durumdadır. Bu midye Van il sınırı içerisindeki başka akarsulara geçmesi bir felaketi beraberinde getirir. Çünkü burada her yıl nisan ve temmuz aylarında inci kefallerinin üreme habitatına büyük bir zarar verir. Bu nedenle buradaki zebra midyenin başka su kaynaklarına geçmesinin önlenmesi gerekmektedir” diye konuştu.
“Büyük felaketlere yol açmadan önüne geçilmesi gerekiyor”
Amatör balık avcılarının baraj gölündeki midyeyi alıp diğer bölgelere taşıma riskinin bulmasından dolayı Van Gölü Havzası’nda bir eylem planı hazırlanması gerektiğine vurgu yapan Akkuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Zebra midyenin su dışında nemli ortamda 2-3 gün boyunca hayatta kalabiliyor. Burada kullanmış olduğumuz bir ağ aracını Van il sınırları içerisinde başka bir akarsuda kullanırsak buradaki midyeyi buradan alıp oraya taşıma riski bulunuyor. Bu yüzden baraj gölünün amatör avcılığa kesinlikle kapatılması gerekiyor. Çünkü amatör avcılar, buradaki midyeyi alıp diğer bölgelere taşıyabilirler. Bunun için de Van Gölü Havzası özelinde bir eylem planı hazırlanması lazım. Elimizde bir sorun var ve bu sorunu yönetmemiz gerekiyor. Daha büyük felaketlere yol açmadan önüne geçilmesi gerekiyor.”