Bir plastiğin geri dönüştürülebilir olması, mutlaka geri dönüştürüleceği anlamına gelmiyor. Atığın doğru şekilde ayrıştırılması, temiz olması ve ekonomik olarak işlenebilir olması gerekiyor. Bu şartları sağlamayan plastikler bazen enerjinin geri kazanımı için kullanılıyor, bazen de düzenli depolama sahalarına gönderiliyor. Yani geri dönüşüm kutusuna atılan her ürününün, ikinci bir kullanımının olduğunu söylemek pek doğru olmaz.
Çünkü tüm plastikler aynı malzemeden üretilmiyor. Su şişelerinde kullanılan plastikle tek kullanımlık ürünlerde kullanılan plastikler birbirinden farklı olabiliyor. Bazı plastik türleri kolayca geri dönüştürülürken bazıları teknik veya ekonomik nedenlerle işlenemiyor. Bu yüzden ambalajların üzerindeki geri dönüşüm sembolleri aslında önemli bilgiler içeriyor.
İçinde yemek artığı, yağ ya da başka atıklar bulunan plastikler geri dönüşüm tesislerinde sorun oluşturabiliyor. Bu nedenle yoğurt kabı veya içecek şişesi gibi ürünleri geri dönüşüme atmadan önce tamamen yıkamak gerekmese de kaba kirinden arındırmak büyük önem taşıyor. Aksi halde aynı gruptaki diğer geri dönüştürülebilir atıklar da olumsuz etkilenebiliyor. Küçük bir temizlik, geri dönüşüm ihtimalini artırabiliyor.
Cam ve metal gibi bazı malzemelerin aksine plastik her geri dönüşüm işleminde bir miktar kalite kaybediyor. Bu nedenle aynı plastik genellikle sınırlı sayıda yeniden işlenebiliyor. Bir süre sonra farklı ürünlerde kullanılabiliyor ya da artık geri dönüştürülemeyecek hale gelebiliyor. Bu yüzden uzmanlar, geri dönüşüm kadar plastik tüketimini azaltmanın da önemli olduğunu vurguluyor.
Bir su şişesi yeniden su şişesi olmak zorunda değil. Geri dönüştürülen plastikler tekstil ürünlerinde, park banklarında, saksılarda, temizlik malzemelerinde ya da farklı plastik ürünlerin üretiminde kullanılabiliyor. Buna ikinci yaşam kazandırmak da deniliyor. Yani kullandığınız bir ambalaj, bambaşka bir ürün olarak yeniden karşınıza çıkabilir.
Geri dönüşüm tesislerinde atıklar yalnızca makineler tarafından ayrıştırılmıyor. Birçok tesiste çalışanlar da plastikleri türlerine göre ayırıyor ve geri dönüşüme uygun olmayan ürünleri sistemden çıkarıyor. Yanlış kutuya atılan atıklar bu süreci zorlaştırabiliyor. Bu nedenle atıkları doğru şekilde ayırmak, düşündüğümüzden daha büyük bir fark yaratıyor.
Geri dönüşüm çevre için önemli bir adım olsa da tek başına yeterli değil. Çünkü her yıl üretilen plastik miktarı sürekli artıyor ve bunun tamamını geri dönüştürmek mümkün olmuyor. Bu nedenle uzmanlar gereksiz plastik tüketimini azaltmayı, yeniden kullanılabilir ürünleri tercih etmeyi ve tek kullanımlık ürünleri mümkün olduğunca hayatımızdan çıkarmayı öneriyor. En etkili çözüm, ortaya çıkan plastik atık miktarını azaltmak olarak görülüyor.
Her plastik geri dönüştürülemese bile bu durum geri dönüşümün gereksiz olduğu anlamına gelmiyor. Doğru ayrıştırılan ve uygun şekilde toplanan plastikler sayesinde doğal kaynak tüketimi azalabiliyor, enerji tasarrufu sağlanabiliyor ve çevreye bırakılan atık miktarı düşebiliyor. Kısacası geri dönüşüm, sürdürülebilir bir gelecek için atılması gereken en önemli adımlardan biri olmaya devam ediyor.