ANKARA (İHA) - TBMM Genel Kurulu'nda, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in 'cezaların şahsiliği' ilkesiyle 23, 24 ve 25. maddelerini veto ettiği sporda şiddetin önlenmesini öngören yasa aynen kabul edildi. Kanunla Futbol Federasyonu'nun, 'Futbol müsabaka ve çalışmalarında kulüpler ve kişilerce disiplin ve sportmenliğe aykırı davrananlara' verebileceği ceza miktarının üst sınırı 500 milyar lira olarak belirlendi. Ayrıca müsabakalarda genel güvenlik kuvvetlerinin yanı sıra görev alacak özel güvenlik teşkilatı personelinin silah taşıma yasağı getiriliyor.
Genel Kurul'da bugün yapılan çalışmalarda sporda şiddetin önlenmesi amacıyla çıkarılan ancak Cumhurbaşkanı tarafından 'cezaların şahsiliği' ilkesiyle 23, 24 ve 25. maddeleri veto edilerek Meclis'e yeniden görüşülmesi için gönderilen, 'Spor Müsabakalarında Şiddetin ve Düzensizliği Önlenmesine Dair Kanun' ele alındı. Yapılan müzakerelerde bu 3 madde görüşülerek aynen kabul edildi.
Yasanın ilgili maddeleri üzerinde konuşan CHP İzmir Milletvekili Ahmet Ersin, "Futbolda mafya var. Bunu tespit edelim" dedi.
Bu sorunun tespitinden sonra çözümün daha da kolaylaşacağını ifade eden Ersin, "Sayın Cumhurbaşkanı'nın veto gerekçesine tamamen katılıyoruz. Bu maddenin doğru ve hakça olmadığına katılıyoruz" diye konuştu.
AK Parti Karaman Milletvekili Mevlüt Akgün ise sporda şiddetin önlenmesi için cezai müeyyidelerin gerekliliğine değinerek, sporda şiddetin özellikle 3. Lig maçlarında ortaya çıktığını, ancak bunların TV ekranlarında görülmediğini belirtti.
CHP'DEN DESTEK CHP adına söz alan Ankara Milletvekili Muzaffer Kurtulmuşoğlu da "Beşiktaş-Fenerbahçe maçında o iki güzide arkadaşıma yapılan o müdahaleyi kınıyorum. Ama acaba bunun sonuna bakarsanız acaba nasıl oldu. Hep söyleriz ya, hani ev sahibi kabahatlı. Kapıyı kapatmadı. Hırsızın hiç mi kabahati yok. Seyirci kabahatli, doğrudur cezasını alacak. Kulüpler ne yapıyor. Herkese yeşil ışık yakıyor. Çifte standart uyguladığımız sürece biz sahalardan anarşiyi önlememiz kolay değildir. Ne olursa olsun eksiği de olsa, artısıyla eksisiyle, bu yasanın Meclis gündemine gelmesinde emeği olanların hepsine teşekkür ediyorum. Mühim olan bu yasanın çıkmasıydı. Bu tepkilerin alınmasıydı. İyi olan her şeye teşekkür ediyoruz." dedi.
"YASA ANAYASAYA VE ULUSLARARASI ANLAŞMALARA UYGUN" Spordan Sorumlu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin ise yasanın aynen Genel Kurul'da benimsenmesinin ardından yaptığı teşekkür konuşmasında 'kendi yasamızı kendimiz koyarız' düşüncesinde olunamayacağını ifade etti. Şahin, "Anayasa aykırı bir değerlendirme yaparsanız sağlıksız ve isabetsiz değerlendirmeler ortaya çıkar. Sayın Cumhurbaşkanı sadece 38. maddeye dayanarak değrelendirme yaptılar" şeklinde konuştu.
Uluslararası anlaşmalar bulunduğunu belirten Şahin, "Bu tür uluslararası anlaşmalar bizim bu tür önlemler almamızı gerektiriyor. Anayasa'nın 38. maddesiyle 90. maddesinin birlikte mütalaa edilmesi gerekiyor. Ortada Anayasa'ya aykırılık söz konusu değildir. Uluslararası anlaşmaları göz önünde bulundurduğunuzda Anayasa'ya uygun uluslararası anlaşmalara uygun. " ifadelerini kullandı.
YASA NELER GETİRİYOR Geçen ay Meclis'ten geçen yasa şu yenilikleri getiriyor:
- Spor müsabakalarının yapıldığı alanlar ile bunların çevresinde, müsabaka öncesinde, esnasında ve sonrasında şiddetli rekabet ve bunun doğurduğu fanatizm sonucu patlayıcı, parlayıcı, yanıcı, yakıcı, kesici veya delici maddelerin kullanılmasının, şiddet ve düzensizliğin, kişilik haklarına, ailevi veya manevi değerlere yönelik hakaret, sövme ve aşağılayıcı sloganların yer aldığı sporun ruhuna uymayan kötü tezahüratların önlenmesiyle, huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığı ve kamu düzeninin sağlanmasına yönelik olarak alınacak önlemler ve uygulanacak yaptırımların düzenleniyor.
- Alınacak önlemler İl Spor Güvenlik Kurulu tarafından saptanacak, taraftar derneklerinin yanı sıra soruşturma sonucu belirlenecek 'taraftar temsilcilerinin' etkin katılımı sağlanacak.
- Seyirci ile müsabakanın yapıldığı yer arasına tel, duvar, bariyer gibi fiziki engellerin konulabilecek.
- Spor kulüpleri, müsabaka ve saha güvenliğinin sağlanmasına yetecek sayı ve nitelikte kendi bünyelerinde özel güvenlik teşkilatı kurmaya yetkili olacak. Kulüpler, bu hizmeti dışarıdan da satın alabilecek.
- Spor alanlarının çevresinde, hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mülki amirin izni ile genel güvenlik görevlilerince veya onların nezaretinde özel güvenlik teşkilatları üst araması yapılacak.
- Fanatizmin önlenmesi, faillerin saptanması, eylemlerin kanıtlandırılması, verilen cezaların takibi ve bu yasaya aykırı eylem ve davranışların engellenmesi amacıyla bilgi bankası oluşturulacak.
- Taraftar dernekleri, taraftarların spor ahlakı ve ilkelerine uygun biçimde sportif faaliyetleri izlemelerini sağlamaya yönelik eğitici faaliyetlerde bulunacak.
- Taraftar temsilcileri, sorumlu bulundukları seyir alanında olabilecek her türlü olay ve olumsuz davranışın önlenmesi için güvenlik güçlerine yardımcı olacak.
- Müsabakanın yapıldığı spor alanına verilen zararlar, zarara yol açan taraftarın mensubu olduğu kulüpten tazmin edilecek.
- Müsabakanın yapılacağı yer ve çevresinde yasak maddelerin taşınması ve satılmasının yanı sıra, sporcularla, hakem ve görevlileri aşağılayıcı tahrik ve taciz edici nitelikte hakaret ve sövme yapılamayacak, slogan atılıp, çirkin tezahüratta bulunulamayacak.
AĞIR CEZALAR VAR - Kesici, delici ve yanıcı-yakıcı vb. maddeleri içeriye sokanlar 4 ay seyirden men ve 750 milyon lira idari para cezasına çarptırılacak. Bunu tekrarlayanlara 8 ay süreyle men ve 2.5 milyar lira para cezası verilecek. Bu maddeleri kullananlara, tekrarlamalarına bağlı olarak 6 ay ile 1 yıl arasında seyirden men ve 1-3 milyar lira arası para cezası verilecek. Yasaklı olduğu halde 2. kez spor müsabakalarına girdiği saptananlara sulh ceza mahkemesince 1 ay-1 yıl arası hapis cezası verilecek.
- Haklarında idari makamlar veya yargı merciince müsabakalara giriş yasağı getirilenler, müsabakaların başlamasından 2 saat önce bulunduğu yerin karakoluna giderek emniyet yetkililerine görünmek zorunda olmasının yanı sıra bunu yapmayanlara ise 3-6 ay hapis cezası verileceği hükmü tasarıdan çıkarıldı.
- Müsabakalarda her ne suretle olursa olsun toplu veya organize biçimde rayiç bedelin altında veya üstünde, müsabaka biletinin temini, dağıtımı, yazılı bedelin üstünde satılması ve kapasitenin üstünde seyirci alınması veya biletsiz seyirci alınması yasaklandı.
- Bu biletleri satan, aracılık edenlere 6 ay-1 yıl arası hapis ve her bilet için 250 milyon lira ağır para cezası verilecek. Suçun tekrarı halinde hapis cezası 1-3 yıla, para cezası ise her bir bilet için 1 milyar liraya kadar yükseltilecek.
- Kapasiteden daha fazla bilet satılması veya yazılı olan fiyatın üzerinde bilet satışı yapan kulüplere ise 100 milyar lira idari para cezası verilmesi hükmü tasarıdan çıkartılırken, yerine (bu müsabakaya isabet eden kombine bilet satışları da dahil olmak üzere) toplam seyirci hasılatının yüzde 25'i oranında idari para cezası getirildi. Bu nedenle oluşan izdiham ölüme, ağır yaralanmaya, ağır hasara yol açarsa kulübe verilecek ceza miktarını 250 milyar lira olarak belirleyen hüküm de değiştirilerek, benzeri şekilde seyirci hasılatının yüzde 50'si olarak saptandı.
- Spor kulübü yöneticileri, personeli, sporcuları, taraftar dernekleri, temsilcileri medyaya, hakemleri, rakipleri veya taraftarlarını tahrik edici, aşağılayıcı açıklamalarda bulunamayacak.
- Buna aykırı beyanat verenler hakkında federasyon kurallarına göre verilecek disiplin cezasının dışında ilk seferde 3-6 ay kadar, tekrarı halinde ise 6 ay-1 yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden men cezası verilecek. Ayrıca ilk seferde 3 milyar, 2.'sinde ise 6 milyar lira idari para cezası verilecek. Dernek yöneticilerinin ilişiklerine son verilmeyecek, ancak Dernekler Yasası uyarınca işlem yapılacak.
- Müsabakaları canlı olarak yayınlayan basın kuruluşları ile diğer kuruluşlar, yasaya aykırı afiş, pankart, söz, fiil ve davranışları yayınlayamayacak. Basın-yayın organları, söz yazı ve davranışlarıyla kulüp, taraftar ve spor adamlarını şiddete, kulüpler arası husumete ve suça teşvik edici eylem ve davranışlarda bulunamayacak, eleştiri amacı dışında aşağılayıcı yorum veya haber yayınlayamayacak.
- Yayın yasağına aykırı davrananlara sulh ceza hakimince tüzel kişilere program başına 10 milyar, gerçek kişilere de 50 milyar lira ceza verilmesi hükmü getiriliyor.
- Seyircilerin alınmasından önce ve tahliyelerinden önce müsabaka alanına görevliler dışında kimse giremeyecek. Komisyonda ayrıca, spor ahlakına aykırı afiş ve pankartların yanı sıra (dil, din, mezhep, ırk, cinsiyet, etnik ve siyasi ayrımcılığa yönelik söz sarf edilmesi) de yasaklar arasına alındı. Bu yasağa aykırı davrananların güvenlik görevlilerince dışarıya çıkartılarak haklarında gerekli işlem yapuılması hükmü de tasarıdan çıkartıldı. Bu yasağa aykırı davranan yabancı uyruklular sınırdışı edilecek ve büyükelçiliklerine bilgi verilecek.
- Buna aykırı davranan kişilere 500 milyon, eylemin tekrarında ise bir milyar lira idari para cezası verilecek. Fail kulüp veya taraftar derneği üyesi ise suçun tekrarı halinde bu kuruluşlara 3 milyar lira ceza verilecek.
- Müsabakanın yapıldığı spor alanın zarara uğramasına yol açan kişilere 3 ay yerine 6 ay boyunca müsabakaları seyirden men ve 1 milyar lira para cezası, tekrarı halinde ise 6 ay yerine bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden men ve 2 milyar liraya kadar idari para cezası verilecek. Bu eylem ikiden fazla işlenmesi durumunda ise 6 ay-1 yıla kadar hapis, 5-10 milyar liraya kadar ağır para cezası verilebilecek. Söz konusu zarar, zarara yol açan taraftarın mensubu bulunduğu kulüpten tazmin edilecek. Ayrıca zarar kadar idari para cezası da verilecek.
- Spor alanlarında meydana gelen şiddet olayları nedeniyle federasyonun verdiği cezanın dışında ilgili kulübe 20 milyar lira idari para cezası verilmesi hükmü tasarıdan çıkarılırken, yerine o kulübün bir önceki sezon elde ettiği toplam seyirci hasılatının yüzde 2'si oranında idari para cezası verilmesi getirildi.
- Bu yeni yasanın uygulanmasından elde edilen paralar, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü kontrolündeki özel hesapta toplanacak ve çıkarılacak yönetmelik çerçevesinde yüzde 50'si Engelliler Spor Federasyonu ile engelliler kulüp ve faaliyetlerine, diğer yarısı ise fair play kurallarına uygun hareket eden amatör spor kulüpleri ile okul sporlarının geliştirilmesine ayrılacak.