---
title: "Böbrek yetmezliği kendisini nasıl belli eder?"
date: "2023-11-24 12:17:26"
author: "Ayşegül Koca"
tags: "Sağlık", "böbrek yetmezliği"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/bobrek-yetmezligi-belirtileri-nelerdir-bobrek-yetmezligi-nasil-tedavi-edilir-110107166247"
original_url: "https://haber.mynet.com/bobrek-yetmezligi-belirtileri-nelerdir-bobrek-yetmezligi-nasil-tedavi-edilir-110107166247"
---
# Böbrek yetmezliği kendisini nasıl belli eder?
Sağlıklı böbrekler sağlıklı bir yaşamın temelini oluşturur. Ancak bazı durumlarda böbrekler düzgün ve efektif çalışamaz ve yeterli kadar iş göremezler. Bu duruma böbrek yetmezliği denebilir. Böbrek yetmezliği vücuttaki atık maddelerin ve fazla sıvının doğru bir şekilde filtrelenemediği bir durumdur. Bu durum yüksek tansiyon, diyabet, genetik faktörler veya uzun süreli ilaç kullanımı gibi bir dizi etkene bağlı olarak ortaya çıkabilir. Başlangıçta belirtileri hafif olabilir ancak zamanla böbrek yetmezliği belirtileri ciddileşebilir.
## Böbrek yetmezliği nedir?
Böbrek yetmezliği böbreklerin normal işlevlerini yerine getiremediği bir durumdur. Böbrekler vücuttaki atık maddeleri ve fazla suyu temizleyerek, elektrolit dengesini düzenleyerek, kan basıncını kontrol ederek, kırmızı kan hücrelerinin üretimini düzenleyerek, kemik sağlığını sürdürerek ve vücuttaki asit-baz dengesini koruyarak önemli bir rol oynar. Böbrek yetmezliği bu işlevlerin bir veya daha fazlasında yetersizlik olduğu durumu ifade eder. Böbrek yetmezliği genellikle iki temel türde sınıflandırılır. Böbrek yetmezliği türleri ve böbrek yetmezliği evreleri şu şekildedir:
1. **Akut Böbrek Yetmezliği:**
- **Prerenal Nedenler:** Böbreklere giden kan akışında azalmaya neden olan durumlar, örneğin ciddi kan kaybı veya şiddetli damar genişlemesi (sepsis).
- **Renal Nedenler:** Doğrudan böbrek dokusunu etkileyen durumlar, örneğin böbrek iltihapları.
- **Postrenal Nedenler:** İdrar akışının engellendiği durumlar, örneğin idrar taşları veya prostat büyümesi.
2. **Kronik Böbrek Yetmezliği:**
- **Erken Evre (1-2. Evre):** Böbrek hasarı hafiftir ve belirtiler genellikle fark edilmez. Böbrek fonksiyonu hala çoğu işlevi yerine getirebilir.
- **Orta Evre (3. Evre):** Böbrek hasarı artar ve belirtiler ortaya çıkar. Kan basıncı yükselir, vücutta su ve elektrolit dengesizlikleri olabilir.
- **Gelişmiş Evre (4-5. Evre):** Böbrek yetmezliği ilerlemiş ve ciddi hale gelmiştir. Vücutta toksinler birikir, kan basıncı kontrolü zordur, kemik sağlığı bozulabilir ve anemi gelişebilir.
## Böbrek yetmezliği belirtileri nelerdir?
Böbrekler vücudun düzgün çalışması için gerekli olan çeşitli görevleri yerine getirir. Böbrek yetmezliği temel olarak böbreklerin kandaki atıkları ve fazla suyu filtreleme yeteneğini kaybetmesidir. Böbrek yetmezliği akut veya kronik olabilir. Akut böbrek yetmezliği böbreklerin ani olarak işlev görmeyi durdurması durumudur. Kronik böbrek yetmezliği ise böbreklerin yavaş yavaş işlevini kaybetmesi durumudur. Böbrek yetmezliği belirtileri böbrek yetmezliğinin derecesine ve tipine göre değişebilir. Genel olarak görülen böbrek yetmezliği belirtileri şunlardır:
* Yorgunluk
* Halsizlik
* İştahsızlık
* Kilo kaybı
* İdrar miktarında azalma
* İdrarda kan veya protein bulunması
* Şişkinlik
* Ateş
* Nefes darlığı
* Baş ağrısı
* Konsantrasyon güçlüğü
* Hafıza kaybı
## Böbrek yetmezliği nasıl tedavi edilir?
Böbrek yetmezliği tedavisi böbrek yetmezliğinin derecesine ve tipine göre değişir. Akut böbrek yetmezliğinde kullanılan tedavi yöntemleri şunlardır:
* İdrar miktarını artırmak için sıvı verilmesi
* Kan basıncını ve elektrolit dengesini kontrol altına almak için ilaçlar kullanılması
* Böbreklerin işlevini desteklemek için steroidler veya diğer ilaçlar kullanılması
* Böbreklere zarar veren ilaçlar veya toksinlerin ortadan kaldırılması
Kronik böbrek yetmezliği tedavisinde ise diyaliz veya böbrek nakli gerekebilir. Diyaliz böbreklerin kandaki atıkları ve fazla suyu filtreleme işlevini yerine getiren bir tedavi yöntemidir. Diyaliz, iki şekilde yapılabilir:
* **Hemodiyaliz:** Kan, bir makine aracılığıyla dışarıya alınır ve filtrelendikten sonra tekrar vücuda verilir.
* **Periton diyalizi:** Bir kateter aracılığıyla periton boşluğuna sıvı verilir. Bu sıvı, kandaki atıkları ve fazla suyu filtreler ve sonra vücuttan atılır.
Böbrek nakli böbrek yetmezliği olan kişiye başka bir kişiden böbrek nakledilmesi işlemidir. Böbrek nakli diyalize göre daha iyi bir yaşam kalitesi sunar. Böbrek yetmezliği tedavisinde böbrek yetmezliğine neden olan altta yatan nedenin de tedavi edilmesi önemlidir. Örneğin böbrek yetmezliğine neden olan yüksek tansiyon varsa kan basıncının kontrol altına alınması gerekir.
## Böbrek yetmezliğine ne iyi gelir?
Böbrek yetmezliği tedavi edilmediği takdirde ölümcül olabilir. Böbrek yetmezliği tedavisi böbrek yetmezliğinin derecesine ve tipine göre değişir. Akut böbrek yetmezliği tedavisinde böbreklerin işlevini yeniden kazanmaya yardımcı olmak için çeşitli tedaviler uygulanabilir. Kronik böbrek yetmezliği tedavisinde ise diyaliz veya böbrek nakli gerekebilir. Böbrek yetmezliği riskini azaltmak için aşağıdaki önlemler alınabilir:
* Sağlıklı bir kiloyu koruyun.
* Düzenli olarak egzersiz yapın.
* Sigara içmeyin.
* Alkol tüketimini sınırlayın.
* Kan basıncınızı, kolesterolünüzü ve kan şekerinizi kontrol altında tutun.
* İlaçları doktorunuzun talimatlarına göre kullanın.
## Böbrek yetmezliği ağrısı nerede olur?
Böbrek yetmezliği genellikle başlangıç evrelerinde belirgin bir ağrıya neden olmaz. Böbreklerin kendisi ağrıya çok duyarlı değildir bu nedenle erken evrelerde genellikle belirti vermezler. Ancak böbrek yetmezliği ilerledikçe veya altta yatan nedenlerle böbreklere zarar veren durumlar geliştikçe, ağrı ve rahatsızlık ortaya çıkabilir. Böbrek yetmezliği nedeniyle oluşan ağrı genellikle şu bölgelerde hissedilebilir:
* Bel bölgesi (bel çukuru ve yanlar)
* Karın bölgesi
## Sağlıklı böbrek nasıl anlaşılır?
Sağlıklı bir böbrek yetişkinlerde yaklaşık 10-12 cm uzunluğunda ve 5-7 cm genişliğindedir. Böbreklerin şekli fasulyeye benzer, pembe renktedir ve yumuşak bir dokudur. Sağlıklı bir böbrek kandaki atıkları ve fazla suyu filtreleme, kan basıncını düzenleme, kandaki elektrolit dengesini düzenleme, kırmızı kan hücrelerinin üretimini uyarma ve D vitamininin üretimini düzenleme gibi görevleri yerine getirir. Böbreklerin işlevinde bir sorun olduğunu gösteren belirtiler şunlardır:
* Yorgunluk
* Halsizlik
* İştahsızlık
* Kilo kaybı
* İdrar miktarında azalma
* İdrarda kan veya protein bulunması
* Şişkinlik
* Ateş
* Nefes darlığı
* Baş ağrısı
* Konsantrasyon güçlüğü
* Hafıza kaybı
