---
title: "Büyük Hadron Çarpıştırıcısı uyanıyor"
date: "2015-06-06 16:51:47"
author: "yusuf.demirtas"
tags: "Teknoloji"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/buyuk-hadron-carpistiricisi-uyaniyor-110101872398"
original_url: "https://haber.mynet.com/buyuk-hadron-carpistiricisi-uyaniyor-110101872398"
---
# Büyük Hadron Çarpıştırıcısı uyanıyor
İsviçre – Fransa sınırında, daha önce kullanılmış olan ve yerin 100 metre altında, çevresi 27 kilometre uzunluğunda olan LEP tünelinde gelişen proje İsviçre-Fransa sınırının altında, her iki ülkenin de topraklarında sürdürülüyor. Higgs Bozonu bilim adamları tarafından Standart Model’deki belirtilen zamanda sadece bir kuantum durumuna karşılık gelebilen parçacıklara kütle kazandırmak için varlığı öne sürülmüş spini sıfır olan parçacıktır. (Standart Model içindeki kuvvet taşıyıcı ayar bozonları kısa erimli doğaları sebebi ile kütleli olmak zorundadırlar. Higgs spin’i 0 (sıfır) olan kompleks bir alandır. Bu iki yüksüz, iki de yüklü parçacığa karşılık gelir.)
Higgs Bozonu en etkili parçacık hızlandırıcısı olan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı, büyük adımlar sonrası tekrar atomları çarpıştırmaya ve fizik verisi elde etmeye başladı. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nın çalıştırılması için – 271 derecelik sıcaklığa ulaşması gerekiyordu. CERN, aralık ayında yaptığı açıklamada, bu sıcaklığa neredeyse ulaşıldığını duyurmuştu. Bunun ile beraber atom parçacığı protonlar, 13 trilyon elektron volt hızla 27 km’lik yer altı tünelinde çarpıştırılacak. Araştırmadan çıkacak sonuçların, Albert Einstein‘ın bilimde devrim olan ‘İzafiyet Teorisi‘nden bu yana, fizik alanında en önemli gelişmenin yaşanılacağı tahmin ediliyor.
Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi‘nden (CERN) böylelikle evrenin büyük kısmını oluşturan karanlık maddenin gizeminin çözüleceğini aktarıyor, öyle ki bilim adamlarının gözü bu olağanüstü tünellerde gerçekleşen deneyde olacak.
