---
title: "Cilt kanserinin temeli çocukluktan geliyor"
date: "2006-06-16 12:02:00"
author: "Mynet Güncelleme"
tags: "Sağlık", "cilt kanseri"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/cilt-kanserinin-temeli-cocukluktan-geliyor-110100227784"
original_url: "https://haber.mynet.com/cilt-kanserinin-temeli-cocukluktan-geliyor-110100227784"
---
# Cilt kanserinin temeli çocukluktan geliyor
Güneş ışığının içindeki ultraviyole ışınlara (UV), UV-A ve UV-B uzun süre maruz kalındığında cilt yanıklarına yol açabileceğini ifade eden uzmanlar, tekrarlayan cilt yanıklarının cilt kanserine neden olacağını belirterek, "Normalde atmosfer ve ozon tabakası dünyaya ulaşan UV ışını miktarını azaltır. Fakat ozon tabakasının incelmesi ile dünyaya ulaşan UV ışını miktarı artmıştır. 1973'ten beri en ciddi cilt kanseri olan melanomanın sıklığı yüzde 150, aynı dönemde melanomadan ölüm vakaları da yüzde 44 oranında artmıştır.
Bir insanın tüm yaşamı boyunca aldığı UV ışınlarının yarısından fazlası çocukluk çağında alınır, çünkü dışarıda geçirdiği süre bu dönemde maksimumdadır. Hayatında bir kere su toplamış güneş yanığı olan bir kişinin melanomaya yakalanma riski, yanığı olmayanlara göre iki kat fazladır. Her yanık ile bu risk iki kat artar. Cilt kanserinden korunmanın en iyi yolu, cilt yanıklarını önlemektir" dedi.   
**"SU DOLU KABARCIKLAR 2. DERECE YANIKTIR"**
Uzun süre güneşe maruz kalındığında UV ışınlarının ciltte önce kızarıklık, daha uzun süreli hasarlarda da içi su dolu baloncuklara sebep olduğunu açıklayan Çocuk Sağlığı, Hastalıkları ve Yenidoğan Uzmanı Dr. Özlem Ekiz Yörükalp, "Kızarıklık, ağrı, şişme güneşten 2-4 saat sonra başlar, 24 saatte maksimuma ulaşır. Bu birinci derece yanıktır. İçi su dolu kabarcıklar olduğunda yanık artık ikinci derece olmuş demektir. Üçüncü derece yanıklarda kabuklanmalar olur, güneş üçüncü derece yanığa sebep olmaz" şeklinde konuştu.
Güneş yanığında ağrı ve sıcaklık hissinin 48 saat süreceğini ifade eden Dr. Özlem Ekiz Yörükalp, güneş yanığı gerçekleştiğinde yapılması gerekenleri şu şekilde sıraladı:
"İbuprofen erken başlanıp, 2 gün süre ile kullanılırsa rahatsızlığı büyük ölçüde azaltır. Nemlendirici kremler de günde üç kere uygulanırsa rahatlık verir. Bu kremlere iki gün devam edilmelidir. Çok kalın, yağlı merhemler kullanılmamalıdır, bu çocuğu daha sıcak tutar ve terlemeyi önler. Soğuk banyo yaptırmak veya günde bir kaç kez yanık yerine soğuk su ile ıslatılmış giysiler koymak ağrıyı azaltır, duş çok ağrı verici olabilir. Yanıklar olduğunda çocuğunuza daha çok su içirmelisiniz, bu dehidratasyonu ve hastalık hissini önler. Bir hafta içinde soyulmalar başlar, deriye nemlendirici kremler sürmek gerekir.
Eğer çocuğunuzun derisi su toplar ve patlarsa, üzerindeki ölü deriyi temiz, küçük bir makasla temizlemek gerekir. Sonra da antibiyotikli bir krem sürülmelidir (örn. Bactroban). Merhemi günde üç kez yıkayıp, tekrar sürmek gerekir. Güneş yanıklarında yapılan sık yanlışlıklardan biri yanık yerine diş macunu, yoğurt veya yoğun merhemler sürmektir. Bunların hem faydası yoktur, hem de temizlenmesi zordur. Diğer bir hata da güneşten koruyucu losyonlarla, bronzlaştırıcı losyon veya yağları karıştırmak, koruyucu yerine bronzlaştırıcı kullanmaktır".   
**GÜNEŞ YANIĞINDAN KORUNMANIN YOLLARI**
Cilt kanserini önlemenin yolunun, güneş yanıklarını önlemekle sağlanabileceği belirtilen açıklamada, cilt kanseri geç yaşta ortaya çıksa da, sebebin çocuklukta olan güneş yanıklarının olduğu bildirildi. Açıklamada ayrıca çocuğu cilt kanserinden korumak için yapılması gerekenler şu şekilde özetlendi:   
"Çocuğunuzun, güneşte yanmasını engelleyin. Çocuğunuz günde 30 dakikadan fazla dışarıda duracaksa güneşten koruyucu losyon (sunscreen) kullanın. Süt çocuklarının ciltleri daha ince olduğu için güneşe karşı daha hassastırlar. Bu nedenle 6 aylıktan küçük çocuklar direkt güneşe çıkarılmamalıdır, mümkün olduğunca gölgede tutulmalıdırlar. Eğer güneşe çıkacaksa, mutlaka koruyucu losyon, uzun elbiseler ve kenarlıklı şapka kullanılmalıdır.
Bronzlaşmak isteyen ergenlerde mutlak koruyucu losyon kullanmalı, güneşe alıştıra alıştıra çıkmalıdırlar. İlk gün güneşte 15-20 dakika kalmalı, daha sonra bu süre günde 5 dakika arttırılmalıdır. Çocukları, güneş ışınlarının en yoğun geldiği saatler olan 10.00 ile 15.00 arasında güneşe çıkarmayın.
Bulutlu havalar sizi yanıltmasın, güneş ışınlarının yüzde 70'i bulutları geçer. Ayrıca güneş ışınlarının yüzde 30'u da seyrek dokumalı kıyafetlerden cilde geçer. Kum ve suyun güneş ışınlarını yansıttığını unutmayın. Gölgede bile cilt yanıkları olabilir. Şapka veya şemsiye çocuğunuzu yansıyan ışınlardan koruyamaz. Çocuğunuzun gözlerini de güneşten koruyun. Yıllarca UV ışınlarına maruz kalmak, katarakt riskini attırır. Çocuğunuza UV korumalı güneş gözlüğü alın. Güneşte en çok yanaklar, burun ve omuzlar yandığı için özellikle bu bölgeleri koruyucu losyonlarla yoğun şekilde koruyun".   
**KORUYUCU ÜRÜNLERİ GÜNEŞE ÇIKMADAN 30 DAKİKA ÖNCE KULLANIN**
Çocukların yüzde 15'inin yanan fakat asla brozlaşmayan cilde sahip olduğunu vurgulayan Uzman Dr. Özlem Ekiz Yörükalp, "Özellikle açık tenli çocuklar, tüm hayatları boyunca güneşe karşı dikkatli olmak zorundadırlar. Eğer çocuğunuz açık tenli, sarışın veya kızıl saçlı, çilli, mavi veya yeşil gözlü, çok benli ise güneş yanıklarına karşı daha hassastır, dolayısı ile cilt kanseri açısından da riskli gruptadır.
Bu çocuklar yazın çok kısa süreli bile güneşe çıkacak olsalar, koruyucu losyon kullanmak zorundadırlar. Piyasada pek çok güneşten koruyucu ürün vardır. Özellikle hem UV-A, hem UV-B'ye karşı koruyucu bir ürün tercih edilmelidir. SPF (Sun Protection Factor: Güneş koruyucu faktör) veya filtre gücü, güneşten koruyucu ürünün UV ışının ne kadarını cilde geçirdiğini gösterir. Örneğin 15 fakt iz, küçük bir maörlü bir ürün, ışının 1/15'ini yani, yüzde 7'sini geçirir. Böylece güneş altında geçirilebilecek güvenli süreyi 20 dakikadan 5 saate çıkarır. 15'ten yüksek koruma faktörlü ürünler 5 saatten daha uzun süre korur.
Güneş yanıkları için tehlikeli saatler olan 10.00 ile 15.00 arası için 15 koruma faktörü yeterlidir. Fakat açık tenli çocuklar için 30 koruma faktörü gereklidir. Kısaca söylemek gerekirse, tüm çocuklar için 15 ve üzeri koruma faktörlü ürünler kullanmak gerekir. Koruyucu ürünleri güneşe çıkmadan 30 dakika önce sürmek gerekir. Burun, yanaklar, kulaklar ve omuzlar özellikle iyi korunmalıdır. Çoğu ürünler, her 3-4 saatte bir tekrar sürülmeli, eğer terlemiş veya suya girmişse hemen tekrarlanmalıdır. Suya dayanıklı (watreproof) ürünler suda 30 dakika dayanır" şeklinde açıklamasını tamamladı.
