---
title: "'Küresel halk sorunu' Türlü türlü hastalık yapıyor!"
date: "2025-01-10 08:25:58"
author: "Nilgün Akbıyık"
tags: "Sağlık", "diyabet", "felç", "izolasyon", "hastalık", "araştırma", "sosyal", "tip 2 diyabet", "yalnız"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/dso-kuresel-halk-sorunu-olarak-tanimladi-arastirma-sonucu-sasirtti-yalnizlik-turlu-turlu-hastaliklara-neden-oluyor-110107193986"
original_url: "https://haber.mynet.com/dso-kuresel-halk-sorunu-olarak-tanimladi-arastirma-sonucu-sasirtti-yalnizlik-turlu-turlu-hastaliklara-neden-oluyor-110107193986"
---
# 'Küresel halk sorunu' Türlü türlü hastalık yapıyor!
Sosyal ilişkiler refahımızda önemli bir rol oynar. Bu araştırmadaki bulgular, hem sosyal izolasyonun hem de yalnızlığın daha kötü sağlık ve erken ölümle bağlantılı olduğunu daha fazla gösteriyor. Ancak bu kanıtlara rağmen, sosyal ilişkilerin sağlığı etkilediği temel mekanizmalar belirsizliğini korumaktadır.
Biyolojik mekanizmaları keşfetmenin bir yolu, kanda dolaşan proteinlere bakmaktır. Proteinler, genlerimiz tarafından üretilen moleküllerdir ve vücudumuzun düzgün çalışmasına yardımcı olmak için gereklidir. Ayrıca, araştırmacıların hastalıklarla mücadele etmek için yeni tedaviler geliştirmelerine olanak tanıyan yararlı ilaç hedefleri olarak da hizmet edebilirler.
## 42 BİN KİŞİNİN KAN ÖRNEĞİ İNCELENDİ
![yemek yemek üzgün hüzünlü](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/18563995/1200xauto.jpg)
İngiltere'deki Cambridge Üniversitesi ve Çin'deki Fudan Üniversitesi'ndeki bilim insanlarının liderliğindeki bir ekip, İngiltere Biyobankası'na katılan 40-69 yaş aralığındaki 42.000'den fazla yetişkinin bağışladığı kan örneklerindeki proteomları (protein grubu) inceledi. Bu, ekibin sosyal olarak izole edilmiş veya yalnız olan kişilerde hangi proteinlerin daha yüksek seviyelerde bulunduğunu ve bu proteinlerin daha kötü sağlıkla nasıl bağlantılı olduğunu görmesini sağladı.
## BİREYİN YALNIZLIK PUANLARI HESAPLANDI
![ağla](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/18351622/1200xauto.jpg)
Ekip, bireyler için sosyal izolasyon ve yalnızlık puanlarını hesapladı. Sosyal izolasyon, örneğin birinin yalnız yaşayıp yaşamadığı, sosyal olarak başkalarıyla ne sıklıkta temas kurduğu ve sosyal aktivitelere katılıp katılmadığı gibi konulara dayanan nesnel bir ölçüdür. Öte yandan yalnızlık, bir bireyin kendini yalnız hissedip hissetmediğine dayanan öznel bir ölçüdür.
## ŞAŞIRTAN SONUÇ
![uykuda kalp krizi](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/17519066/1200xauto.jpg)
Araştırmacılar proteomları analiz edip yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik geçmiş gibi faktörleri ayarladıklarında, sosyal izolasyonla ilişkili 175 protein ve yalnızlıkla ilişkili 26 protein buldular (ancak önemli bir örtüşme vardı, yalnızlıkla ilişkili proteinlerin yaklaşık %85'i sosyal izolasyonla paylaşılıyordu). Bu proteinlerin çoğu iltihaplanmaya, viral enfeksiyona yanıt olarak ve bağışıklık tepkilerimizin bir parçası olarak üretilir ve ayrıca kardiyovasküler hastalık, tip 2 diyabet, felç ve erken ölümle ilişkilendirilmiştir.
Ekip daha sonra Mendelian randomizasyonu olarak bilinen bir istatistiksel tekniği kullanarak bir yandan sosyal izolasyon ve yalnızlık, diğer yandan proteinler arasındaki nedensel ilişkiyi araştırdı. Bu yaklaşımı kullanarak, yalnızlıktan kaynaklanan beş protein belirlediler.
Cambridge Üniversitesi Klinik Nörobilimler Bölümü ve Fudan Üniversitesi Beyinden Esinlenen Zeka Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nden Dr. Chun Shen, "Sosyal izolasyon ve yalnızlığın daha kötü sağlıkla bağlantılı olduğunu biliyoruz, ancak nedenini hiçbir zaman anlayamadık. Çalışmamız, bu ilişkide önemli bir rol oynayan bir dizi proteini vurguladı ve özellikle bazı proteinlerin seviyeleri yalnızlığın doğrudan bir sonucu olarak arttı." dedi.
![insülin şeker diyabet](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/17454182/1200xauto.jpg)
Warwick Üniversitesi'nden Profesör Jianfeng Feng, "İnsan vücudunda 100.000'den fazla protein ve bunların birçok çeşidi bulunmaktadır. Yapay zeka ve yüksek verimli proteomik, birçok insan hastalığında önleme, teşhis, tedavi ve prognozda bazı temel proteinleri belirlememize yardımcı olabilir ve insan sağlığına ilişkin geleneksel bakış açısını altüst edebilir." dedi.
"Tanımladığımız proteinler, sosyal olarak izole edilmiş veya yalnız insanlarda görülen sağlıksızlığın altında yatan biyolojiye dair ipuçları veriyor ve sosyal ilişkilerin bizi sağlıklı tutmada neden bu kadar önemli bir rol oynadığını vurguluyor."
Yalnızlık sonucu daha yüksek seviyelerde üretilen proteinlerden biri ADM'dir. Önceki çalışmalar, bu proteinin strese yanıt vermede ve stres hormonlarını ve stresi azaltabilen ve ruh halini iyileştirebilen oksitosin gibi sosyal hormonları düzenlemede rol oynadığını göstermiştir.
## ERKEN ÖLÜM RİSKİ
![koma hasta ölü](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/18599002/1200xauto.jpg)
Ekip, ADM ile interosepsiyon için bir beyin merkezi olan insula hacmi arasında güçlü bir ilişki buldu; ADM seviyeleri ne kadar yüksekse, bu bölgenin hacmi o kadar küçüktür. Daha yüksek ADM seviyeleri ayrıca duygusal, ödüllendirici ve sosyal süreçlerde yer alan bir bölge olan sol kaudatın daha düşük hacmiyle de bağlantılıydı. Ek olarak, daha yüksek ADM seviyeleri erken ölüm riskinin artmasıyla bağlantılıydı.
Proteinlerden bir diğeri olan ASGR1, yüksek kolesterol ve artmış kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkilendirilirken, tanımlanan diğer proteinler örneğin insülin direnci, ateroskleroz (atardamarların 'kirlenmesi') ve kanser ilerlemesinde rol oynuyor.
## 'KÜRESEL HALK SORUNU'
![iStock-1216302919 (1)](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/19289775/1200xauto.jpg)
Cambridge Üniversitesi Psikiyatri Bölümü'nden Profesör Barbara Sahakian, "Bu bulgular, bizi sağlıklı tutmak için sosyal temasın önemini vurguluyor. Her yaştan giderek daha fazla insan yalnız hissettiğini bildiriyor. Bu nedenle Dünya Sağlık Örgütü, sosyal izolasyonu ve yalnızlığı küresel bir halk sağlığı sorunu olarak tanımladı. Bu büyüyen sorunla başa çıkmanın ve insanların sağlıklı kalmalarına yardımcı olmak için bağlantıda kalmalarını sağlamanın yollarını bulmalıyız." dedi.
