---
title: "\"İmam hatipler hakkında ayrımcı ve ötekileştirici dil kullanılıyor\""
date: "2018-09-11 14:03:36"
author: "AA"
tags: "Güncel"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/imam-hatipler-hakkinda-ayrimci-ve-otekilestirici-dil-kullaniliyor-110104386608"
original_url: "https://haber.mynet.com/imam-hatipler-hakkinda-ayrimci-ve-otekilestirici-dil-kullaniliyor-110104386608"
---
# "İmam hatipler hakkında ayrımcı ve ötekileştirici dil kullanılıyor"
İSTANBUL (AA) - İmam Hatipliler Derneği (ÖNDER) Basın Tanıtım Komisyonu Başkanı Demet Tezcan tarafından kaleme alınan ve imam hatip okullarına ilişkin 2017 yılında yazılı basında yer alan olumlu ve olumsuz haberlere yer verilen "İmam Hatiplere Bakış Araştırması" raporu yayımlandı.
Raporda, yazılı  
basının imam hatip haberlerine yaklaşımı  
konusunda bir fotoğraf çekilmesi hedeflendi.
Rapor hazırlanırken, 2017 yılında günlük ulusal yayın yapan 46 gazeteden 28'ine yer alan haberlere incelendi ve bu haberlere ilişkin bir değerlendirme yapıldı.
Raporda, özellikle bazı yayın organlarında imam hatiplere yönelen ötekileştirici ve ayrımcı dil ile nefret söyleminin haber sunumundan  
öte bir davranış biçimi haline geldiği tespit edildi.
İmam hatip okullarının tarihçesine yer verilen raporun giriş kısmında şu ifadeler yer aldı:
"İmam hatipler, Türkiye'de bir eğitim modeli bir okul türü olmaktan öte, ülkenin yaşadığı siyasi iniş çıkışlar ve çalkantıların da  
göstergesi, onlarla beraber yoluna  
devam etmeye çalışan kurumlar olmuştur. Türkiye'nin en önemli yapı taşlarından biri olan bu okullar, doğdukları  
Milli Mücadele yıllarından bugüne kadar, daima gündemdedir  
ve sosyal bir gerçek olarak varlıklarını muhafaza etmektedir. İmam  
hatip liseleri, hemen her iktidar döneminde  
tartışmaların odak noktası  
olurken, bugün de gündemdeki yerini  
korumaktadır.
Raporda, 28 Şubat sürecindeki kısıtlamalar sonucunda imam hatip liselerindeki öğrenci sayısının 600 binden 60 bine kadar düştüğü hatırlatılarak, AK Parti'nin 2002'de iktidara gelmesinin ardından bu okulların şartlarında yavaş yavaş iyileştirmelerin başladığı, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Türkiye genelinde 3 bin 142 imam hatip ortaokulunun ve bin 452 imam hatip lisesi bulunduğu ve öğrenci sayısının 1 milyon 346 bin olduğu bilgisine yer verildi.
\- " Araştırma, söz konusu 5 bin 309 haber üzerinden gerçekleştirildi"
Araştırmaya, Akşam, Aydınlık, Diriliş Postası, Cumhuriyet,  
Dünya, Güneş, Evrensel, Habertürk,  
Birgün, Hürriyet, Milat, Milli Gazete, Milliyet,  
Ortadoğu, Posta, Sabah, Şok, Sözcü, Star,  
Takvim, Türkiye, Yeni Çağ, Vatan, Yeni Akit, Yeni Asya, Yeni Mesaj, Yeni Şafak, Yurt gazetelerinde çıkan haberlerin konu edildiği aktarılan raporda şu ifadelere yer verildi:
"Gazeteler arasında yaptığımız taramada, 2017  
yılında ÖNDER İmam Hatipliler Derneği'yle  
alakalı olarak, 'Din Öğretimi', 'Genç ÖNDER', 'İmam Hatip Okulları', 'İmam Hatip', 'Okul Aile Birliği', 'Öncü Spor', 'Sade Soda', 'Tohum Dergisi' ve 'Wonder' başlıklarından  
ulusal ve yerel medyada 44 bin 343 haber ve  
yazı yayınlandığı görüldü. Sadece 'İmam hatip' kavramının yer aldığı 5  
bin 309 haber ve yazı da ulusal basında yer  
aldı. Araştırma, söz konusu 5 bin 309 haber  
üzerinden gerçekleştirildi. Bulgular ise adli  
olaylar ve rutin haberler dışındaki içerik  
analizi yapabileceğimiz 683 haber ve yazı  
üzerinden sağlandı. Araştırmanın sonuçları 9 ayrı kategoride toparlandı.  
Bu kategoriler arasında en fazla  
haberin yayınlandığı alanı 211 haber, yazı  
ve analizle 'siyasi polemik' başlığı oluşturuyor.  
Onu 143 haber ve yazıyla 'müfredat' başlığı izliyor. Araştırmada, okul sayıları ve  
sınavlara ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı 'sayılar, sınavlar' kategorisinde 81 haber  
ve yazı bulunuyor."
Çalışmada dikkat çeken başlıklardan ve en  
önemlilerinden birinin ise "ayrımcı dil" üzerine  
yapılan yayınların oluşturduğu vurgulanan raporda şunlar kaydedildi:
"79 haber, yazı ve analizde imam hatipler hakkında  
kullanılan ayrımcı ve ötekileştirici dil karşımıza çıkıyor. Kullanılan kavramlar arasında ise en sıklıkla 'kindar ve dindar nesil' kavramı  
dikkati çekiyor.  
İmam hatip okullarında öğrenim gören gençlerin  
örnek davranışları ve sosyal sorumluluk alanındaki faaliyetlerini içeren “Örnek  
okul, örnek öğrenci' başlığında 74 yazı,  
haber, yorum yer alıyor. Bunu 30 haber ve yazıyla 'diğer' kategorisi izliyor. İmam hatiplerin ne olduğundan çok ne olmadığı ve kendini anlatma üzerine kurgulanan yazı,  
haber ve yorumlar 'Savunma' başlığı altında  
yer alıyor. Bu alanda da 31 haber ve yazı  
bulunuyor. Okullardaki 'eğitim kalitesi” hakkında 24  
haber, yazı ve yorum yayınlanmış. Öğrencilerin  
bilimsel başarılarına ise 10 haber, yazı  
ve yorumda yer veriliyor. "
Raporda, medyadaki nefret söyleminin ve  
ayrımcı dil kullanımının yıllardır  
imam hatip okulları ve imam hatiplileri hedef aldığı vurgulanarak, 2017 yılına ilişkin yapılan araştırmada 11 yayın organında bu yönde 79 haber, köşe yazısı, analizin bulunduğu belirtildi.
"Dindar ve kindar nesil" kavramının imam hatip okullarının anılması ile birlikte 18 kez kullanıldığına dikkat çekilen raporda, "Onu yine 'kindar nesil' olarak kullanım  
takip ediyor. 6 kez de haber,  
yazı ve yorumlarda 'kindar nesil' kullanılmış. 5 ayrı yerde imam hatip kavramıyla beraber 'IŞİD' kavramı  
geçiyor ve kullanımlar genel olarak  
benzetme içeriyor. 'Arka bahçe' kavramı metinlerde 4 kez kullanılıyor. 'Gerici eğitim', 'gerici müfredat', 'militan', 'mahkum edilmek', 'dininin ve kininin davacısı' kavramları da ikişer kez geçiyor.  
İmam hatiplilere yönelen ayrımcı dil ve nefret  
söylemi çerçevesinde metinlere baktığımızda  
çok geniş yelpazede ve saldırgan bir  
dil karşımıza çıkıyor. " ifadelerine yer verildi.
\- Başarı örneklerini işleyen haber ve yazılar daha az yer buluyor
Raporda, imam hatip okullarının bilimsel başarı örneklerini  
işleyen haberlerin ve yazıların diğer kategorilerden daha az yer bulduğu aktarılarak, geleneksel  
ve ana akım medyanın bu okulların güzel yanlarını görmekten ziyade aksayan yanlarını haber yapmayı ve bunlar  
üzerinden imam hatiplere yüklenmeyi tercih ettiği aktarıldı.
Raporda, proje okullarla birlikte imam hatip liselerinde hem sporda hem sanatta hem de fen  
bilimlerinde hem de sosyal bilimlerde  
başarılı öğrenciler ve başarılı okulların sayısının artış gösterdiği ve bu olumlu gelişmelerin kısmi de olsa medyanın diline haber ve yazılara da yansıyacağı kaydedildi.
Raporun "Savunma" başlıklı bölümünde ise bu kategorideki haberlerin ayrımcı dil bölümündeki haber ve yazılara benzemekle  
birlikte bir yönüyle onlardan ayrıldığı ve bu bölümde ele alınan haber  
ve yazılar daha çok imam hatiplerin ne olduğundan çok ne olmadığı üzerinde  
durduğu ifade edildi.
Raporda imam hatiplerin siyasi polemik üzerinden malzeme yapılması  
kadar bu okulun müfredat konusu üzerinden  
de siyasi tartışmalar ve polemikler yapıldığı ve 2017 yılının yaz dönemi boyunca tartışmada olan yeni müfredat üzerine  
çok sayıda haber ve köşe yazısı yer aldığı hatırlatıldı.
\- Olumlu haberler de yapılıyor
Gazetelerde olumsuz haberlerin çokluğuna rağmen olumlu haber ve yazıların bulunduğu belirtilen raporda, "Haber ver yazılarda, kişisel olarak bir başarıya imza atmış veya  
kişisel olarak bir sosyal sorumluluk meselesinde yer almış öğrenciler ile yine sosyal sorumluluk projelerine  
öğrencileri teşvik eden okullar yer  
alıyor. Bu kategoride hepsi  
olumlu sayılabilecek 74 haber ve  
yazı yer alıyor." ifadelerine yer verildi
Raporda imam hatip okullarının sayısının ve sınavdaki başarılarının, bu okullara  
bütçeden ayrılan pay üzerinden  
yapılan haberler ve yazılan yazıların baz alındığı belirtilerek, şunlar kaydedildi:
"Burada imam hatiplerin  
üniversiteye girişteki başarısı tartışılırken  
bazı yayın organlarında diğer  
liseler ve meslek liseleriyle bir  
kıyaslama yapılarak bu oran 'başarı' veya normal bir durum olarak görülürken,  
bazı yayın organlarında yer  
alan haberlerde ise sadece imam hatipler  
üzerinden bir değerlendirme  
yapılarak imam hatiplerin üniversiteye  
girişte başarısız oldukları işleniyor.  
Yine imam hatiplere ayrılan  
bütçe, okul ve öğrenci sayıları da baz  
alınarak eleştiriliyor."
\- "Eğitimde gençlerin söz sahibi olmaları gerekiyor"
Bir yılı içeren ve 5 bin 309 gazete  
haberi üzerinden gerçekleştirilen araştırmanın sonuç kısmında şu değerlendirmede bulunuldu:
"Basınla ilgili, basın kuruluşlarının  
neyi yapmaması gerektiği ya da ülkenin  
bir eğitim kurumuyla ilgili  
haber yaparken hangi hassasiyetlere  
riayet etmeleri gerektiği ortaya  
çıkarken, yaşı küçük çocuklar ve  
daha 18 yaşını doldurmamış gençler  
hakkındaki olumsuz, ötekileştirici ve  
kişilik haklarını zedeleyen yayınlar  
yapılmaması gerektiği bir kez daha  
teyit edildi.  
Eğitim üzerine çalışmalar yapan  
özelde ise imam hatiplerle ilgilenen  
bir dernek olarak ÖNDER'in önümüzdeki dönemlerde hangi konular  
üzerine eğilmesi gerektiği de bu taramada  
ortaya çıktı. Okulların fiziksel  
ortamının iyileştirilmesinden sonra  
eğitimcilerin ve eğitimin kalitesinin  
artırılması, eğitimde gençlerin söz  
sahibi olmaları, inisiyatif almaları,  
kendi ayakları üzerinde durmaları,  
ülkelerinden sonra dünyayı tanıyan  
ve yorumlama kabiliyeti olan gençlerin  
yetiştirilmesi hedefi bir kez daha  
netleşti.  
Eğitim kalitesi ile birlikte müfredata  
yapıcı eleştirilerin ve katkıların  
sunulması, bu konudaki iyileştirmelere  
destek olunması, öğrencilerin  
okuma-yazma, kültürel, sanatsal ve  
sportif faaliyetlere katılımlarının  
desteklenmesi, bilimsel başarıları  
kadar sosyal konulardaki başarılarının  
da hesaba katılması, toplumsal  
olaylarda edilgen değil, daha etken bir konumda  
yer almaları, sadece ulusal değil uluslararası  
etkileşimlerde de bulunarak dünya  
vatandaşlığının geliştirilmesi, öteki anlamıyla  
ümmet bilincinin yerleştirilmesi gerektiği bu araştırmanın bulgularıyla birlikte de bir  
kez daha kendini kabul ettirdi."
