---
title: "Kaybolan dillerin 18 tanesi Türkiye'de"
date: "2013-04-02 16:02:25"
author: "site"
tags: "Yaşam"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/kaybolan-dillerin-18-tanesi-turkiyede-110100686931"
original_url: "https://haber.mynet.com/kaybolan-dillerin-18-tanesi-turkiyede-110100686931"
---
# Kaybolan dillerin 18 tanesi Türkiye'de
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nün Tehlike Altındaki Diller Dünya Atlası yenilendi. Daha önce 1996 ve 2001 yıllarında yayınlanan atlasın Mart 2013 versiyonunda dünyanın dört bir yanından 2 bin 500’den fazla dil yer alıyor. Bu dillerden 18 tanesi de Türkiye’de bulunuyor.
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607889/640xauto.jpg)
1- Kırılgan: Çocukların çoğu bu dilleri konuşuyor ancak genellikle sadece evlerinde aileleriyle kullanabiliyorlar.  
2- Kesinlikle tehlikede: Çocuklar bu dilleri artık evde anadil olarak öğrenmiyor.  
3- Ağır tehlikede: Aile büyükleri ya da yaşlı nesillerin konuştuğu diller. Ebeveynler dilleri anlasa da çocuklarıyla ya da kendi aralarında konuşurken kullanmıyorlar.  
4- Ciddi tehlikede: Dili konuşan en genç bireyler büyük ebeveynler ve daha yaşlı nesiller. Onlar da dile tam hakim değil.  
5- Yok olmuş diller: Dili konuşan son kişi de hayatını kaybetmiş. Dile sadece yazılı kaynaklardan ulaşılabiliyor.
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607894/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Abhazca  
Durumu: Kırılgan  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Farklı tahminlere göre 125 bin  
Bölgeler: Abhazya, Türkiye, Rusya Federasyonu, Gürcistan, Ortadoğu ve Batı Avrupa'daki diaspora toplulukları  
Konuşulduğu ülkeler: Gürcistan, Rusya Federasyonu, Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607900/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Abazaca  
Diğer isimleri: Tapanta  
Durumu: Kesinlikle tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: 2002 Schulz tahminlerine göre 31 bin  
Bölgeler: Rusya Federasyonu'nda Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti'nin bazı yerleri  
Konuşulduğu ülkeler: Rusya Federasyonu, Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607905/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Adığece  
Diğer isimleri: Adıgece, Batı Çerkesçe  
Durumu: Kırılgan  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Farklı tahminlerin ortalaması 300 bin  
Bölgeler: Rusya Federasyonu'nda Adige Cumhuriyeti ve komşu bölgeler, Türkiye, Ortadoğu ve Batı Avrupa'daki diaspora toplulukları  
Konuşulduğu ülkeler: Irak, İsrail, Makedonya, Rusya, Suriye, Türkiye, Ürdün.
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607907/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Kapadokya Yunancası  
Diğer isimleri: Ürgüpçe, Anadolu Yunancası  
Durumu: Yok olmuş  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Bilinmiyor (2005 yılında Mark Janse ve Dimitris Papazachariou Yunanistan’ın kuzey ve orta kesimlerinde halen bu dili konuşan kişiler olduğunu keşfedene kadar dili konuşan kimse olmadığını düşünülüyordu.)  
Bölgeler: Nüfus mübadeleleri öncesinde Kapadokya, Konya'nın Sille, Kayseri'nin Faraşa köyü ve komşu köyler  
Konuşulduğu ülkeler: Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607914/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Gagavuzca (Güney Balkan)  
Durumu: Ağır tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Elde veri yok  
Bölgeler: Makedonya'nın güneydoğusunda Strumica, Yunanistan'ın kuzeydoğusunda Evros (Meriç) bölgesi, Edirne'nin Surguç bölgesi  
Konuşulduğu ülkeler: Makedonya, Türkiye, Yunanistan
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607918/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Hertevince  
Diğer isimleri: Hertevin  
Durumu: Ciddi tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Bin  
Bölgeler: Siirt’in Pervari ilçesi yakınlarında bulunan Hertevin köyü (Bugün konuşanların neredeyse tamamı yurtdışında yaşıyor, Türkiye’de konuşan kişi dört kişi var)  
Konuşulduğu ülkeler: Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607924/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Hemşince  
Diğer isimleri: Homşetsi  
Durumu: Kesinlikle tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Elde veri yok  
Bölgeler: Türkiye’nin kuzeydoğusu, önceleri Orta Asya’dan Gürcistan’a sınır dışı edilenler (Batı Ermenicesinin bir diyalekti olduğundan SIL International tarafından ayrı bir madde olarak değerlendirilmiyor)  
Konuşulduğu ülkeler: Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607927/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Ladino  
Diğer isimleri: Judezmo, Yahudi İspanyolcası, Sefaradca, Haketia (Fas’ta kullanılan ismi)  
Durumu: Ağır tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: 400 bin  
Bölgeler: Geleneksel olarak Yunanistan ve Türkiye, özellikle de Makedonya ve Trakya’daki tarihi yerler, Balkanlar, Kuzey Afrika’da Fas, Ceuta, Melilla, Cezayir; Türkiye’deki 10 bin civarında kişinin çoğunluğu İstanbul’un Balat ve Hasköy semtlerinde yaşıyor, Yunanistan ve Balkanlarda yaşayanların sayısı Holokost’tan sonra çok azaldı, Kuzey Afrika’da dil ortadan kayboldu.  
Konuşulduğu ülkeler: Arnavutluk, Bosna Hersek, Bulgaristan, Cezayir, Fas, Hırvatistan, Makedonya, Romanya, Sırbistan, Türkiye, Yunanistan
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607932/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Kabardeyce  
Diğer isimleri: Kabarca, Kabartayca, Doğu Çerkesçe  
Durumu: Kırılgan  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Farklı kaynakların ortalaması 650 bin  
Bölgeler: Rusya Federasyonu’nda Kabard-Balkar Cumhuriyeti ve Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti, Türkiye ve Ortadoğu’da diaspora toplulukları  
Konuşulduğu ülkeler: Rusya, Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607936/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Lazca  
Diğer isimleri: Lazuri  
Durumu: Kesinlikle tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: 2001 tahminlerine göre 130 bin (Şişirilmiş bir rakam olabileceği belirtiliyor)  
Bölgeler: Rize’nin Pazar, Ardeşen, Çamlıhemşin ve Fındıklı ilçeleri ile Artvin’in Arhavi, Hopa, Borçka ve Sarp ilçeleri, Sarp’ın bir kısmı Gürcistan tarafında Acar Cumhuriyeti’nin bir parçası, Sakarya, Kocaeli ve Bolu’da aynı zamanda 1877-78 Savaşı sırasında mülteciler tarafından kurulan Laz köyleri var.  
Konuşulduğu ülkeler: Gürcistan, Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607940/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Mlahsô  
Diğer isimleri: Batı Süryanicesi  
Durumu: Yok oldu  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Kısa bir süre önce tükendi (Konuşan son kişi İbrahim Hanna 1998’de hayatını kaybetti)  
Bölgeler: Diyarbakır’ın Lice ilçesi yakınlarında iki köy; tüm sakinler Suriye’ye göçtü  
Konuşulduğu ülkeler: Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607943/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Pontus lehçesi  
Diğer isimleri: Pontusça, Pontus Rumcası  
Durumu: Kesinlikle tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: 300 bin (Genel olarak bu rakam veriliyor)  
Bölgeler: Türkiye’de ve Gürcistan’da Karadeniz kıyıları, Of ve Sürmene’de halen konuşanlar var ancak çoğunluğu Yunanistan’a göçtü; Rusya’nın güneyi ve Kafkasya’da da göçmüş bazı gruplar yaşıyor  
Konuşulduğu ülkeler: Ermenistan, Gürcistan, Rusya, Türkiye, Ukrayna, Yunanistan
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607948/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Romanca  
Diğer isimleri: Çingenece, Romani, Romca, Çingene dili  
Durumu: Kesinlikle tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Matras 2002 tahminlerine göre 3 milyon 500 bin  
Bölgeler: Birçok Avrupa ülkesi özellikle Doğu-Orta ve Doğu Avrupa, Balkanlar  
Konuşulduğu ülkeler: Arnavutluk, Avusturya, Belarus, Birleşik Krallık, Bosna Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Hırvatistan, Hollanda, İsviçre, İtalya, Karadağ, Letonya, Litvanya, Makedonya, Polonya, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, Türkiye, Ukrayna
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607952/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Suret  
Diğer isimleri: Asuri Yeni Aramice, Keldani Yeni Aramice, Süryanice, Yeni Süryanice  
Durumu: Kesinlikle tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Poizat ve Sibille’in verileri üzerinden 2008 tahmini 240 bin  
Bölgeler: Irak Kürdistan’ı, Batı İran Azerbaycan’ı ve Kürdistan’ı, Suriye’nin Türkiye sınırı yakınları; Türkiye’de konuşan yok; konuşanların çoğunluğu Avrupa, Kuzey ve Güney Amerika ve Avustralya’da diasporada yaşıyor  
Konuşulduğu ülkeler: Ermenistan, Irak, İran, Suriye, Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607956/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Turoyo  
Durumu: Ağır tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Poizat ve Sibille’in verileri üzerinden 2008 tahmini 50 bin  
Bölgeler: Geleneksel olarak Mardin’in Midyat ilçesi civarında konuşuluyor; konuşanların çoğu İsveç ve Almanya’ya göçmüş durumda  
Konuşulduğu ülkeler: Suriye, Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607960/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Batı Ermenicesi  
Durumu: Kesinlikle tehlikede  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: Farklı kaynaklardan elde edilen tahminlere göre 50 bin  
Bölgeler: İstanbul, Hatay’ın Samandağ ilesinin Vakıflı köyü  
Konuşulduğu ülkeler: Türkiye
- - - - - -
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/607964/640xauto.jpg)
Dilin ismi: Zazaca  
Diğer isimleri: Zâzâ Lisânı, Dımılki, Zazaki, Kırmancki, Kırdki, Sobé, Zonê Ma  
Durumu: Kırılgan  
Dünya genelinde konuşan kişi sayısı: 1998 Paul tahminlerine göre 2 milyon  
Bölgeler: Tunceli, Erzincan, Elazığ, Bingöl, Erzurum’un Hınıs ilçesi, Sivas’ın doğusu Muş’un Varto ilçesi, Kayseri’nin Sarız ilçesi, Diyarbakır’ın kuzey ve batı kesimleri, Şanlıurfa’nın Siverek ilçesi ve komşu ilçelerde bazı küçük alanlar; Avrupa’da bu dili konuşan çok sayıda göçmen var.  
Konuşulduğu ülkeler: Türkiye
