---
title: "Makat kanseri tanı ve tedavisi"
date: "2013-08-06 09:41:58"
author: "Prof. Dr. Korhan Taviloğlu"
tags: "Sağlık"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/makat-kanseri-tani-ve-tedavisi-110100754104"
original_url: "https://haber.mynet.com/makat-kanseri-tani-ve-tedavisi-110100754104"
---
# Makat kanseri tanı ve tedavisi
**Makat kanseri (anal kanser) tanısı nasıl konulur?**
• Tarama testi: Yüksek risk grubundaki kişilere (HİV enfeksiyonu taşıyan erkekler, erkekler ile cinsel ilişki yaşayan erkekler, değişik kişilerle cinsel temasa girenler ve rahim ağzında kondilomu bulunanlar) tarama testleri yapılabilir.  
• Muayene: Makattan sürüntü şeklinde hücre örneği alınabilir (pap smear) veya anoskopi (makat bölgesi endoskopisi) ile tetkik yapılabilir.  
• Biyopsi  
• Endorektal veya endoanal ultrasonografi (ERUS veya EAUS)  
• Bilgisayarlı tomografi
**Makat kanserinin hangi tipleri vardır?**
1\. Skuamöz hücreli kanser (epidermoid kanser): 60-70 yaş grubunda rastlanır. Yakınmaların başlamasından ortalama iki yıl sonra tanı konulur. Olguların yaklaşık % 30’u yanlışlıkla hemoroid, makat apsesi veya egzema tanısı alırlar.
2\. Makat bölgesinin Paget hastalığı: Makat bölgesindeki, Paget hücrelerinden ve ter bezlerinden kaynaklanan ve % 70 oranında ise epitel kaynaklı ve adenokanser karakterinde bir tümördür.
3\. Bazal hücreli kanser: ortalama 1-2 cm çapta tümörlerdir, % 30 oranında nüks görülür. Beş yıl sağ kalım % 75 civarındadır.
4\. Verrüköz karsinom: bunlar dev siğillerdir, Buschke-Löwenstein tümörü veya kondiloma akuminata olarak ta adlandırılırlar. Aynen makat siğilinde olduğu gibi, HPV-6 ve HPV-11 ile ilişkilidirler. Çap olarak 8 cm çapa kadar büyüyebilen tümörlerdir.
5\. Adenokarsinom: tüm makat kanserlerinin % 3-10’unu oluştururlar.
6\. Küçük hücreli kanser: bu tümörler nöroendokrin kanserler veya Merkel hücreli kanserlerdir. % 80’i lenf bezlerine sıçrarlar.
7\. İndifferansiye kanser: bu tür kanserler, az differansiye kanser, küçük hücreli kanser, lenfoma ve lösemiden ayırt etmek gerekir.
8\. Melanom: tüm melanomların % 1-3’ünü oluştururlar, makat üçüncü en sık rastlandığı bölgedir. Kadınlarda iki kat daha sık görülürler ve ortalama yaş 63’dür.
**Makat kanseri (anal kanser) nasıl tedavi edilir?**
1\. Cerrahi: Bowen hastalığı olguları çıkartıldığında, % 2-28 oranında altta yatan skuamöz (epidermoid) kanser olduğu belirlenir.  
Miles ameliyatı: Makat kanseri için makat kaslarının (internal ve eksternal anal sfinkter) tutulması durumunda makat yok edilerek stoma veya kolostomi uygulanır ki bu girişime Miles ameliyatı, abdomino-perineal rezeksiyon, abdomino-perineal amputasyon adı verilir. Bu olgularda nüks oranı % 30-60 ve beş yıllık sağ kalım oranı % 25-60 arasındadır.  
Lokal eksizyon: İki cm ve daha küçük çaplı makat kanserlerinde ise lokal eksizyon veya sadece tümörün çıkartılması yöntemi tercih edilmektedir ki, bu olgularda nüks oranı % 20-80 ve beş yıllık sağ kalım oranı % 45-85 arasındadır.
2\. Radyoterapi (ışın tedavisi); 3,000 rad (günde 200 rad olarak 25 seans) verilir.
3\. Kemoterapi (damardan kanseri yok etmeye yarayan ilaçların verilmesi): 5-fluorouracil, mitomisin
4\. Imiquimod: bağışıklık sistemini değiştiren bir krem, özellikle HİV varlığında bölgesel olarak uygulanır.
5\. Bölgesel (topikal) 5-fluorouracil krem: özellikle Bowen hastalığı tedavisinde etkilidir.
6\. Koterle yakma: elektrokoagülasyon tekniği adı verilir, ve sorunlu bölgenin elektrik akımı ile yakılması prensibine dayanır.
7\. Lazer tedavisi: CO2 lazer tedavisi ile tümörü yok etme prensibine dayanır.
Günümüzde sıklıkla radyoterapi ile kemoterapi birlikte verilir.
**Makat kanseri (anal kanser) tedavisinde mutlaka stoma veya kolostomi gerekir mi?**
Makat kanseri hastalarının büyük bir çoğunluğunda stoma veya kolostomi gerekmeyecektir. Radyoterapi ile kemoterapi tedavisine yanıt vermeyen hastalarda, tedaviye rağmen tümörü tekrarlayan hastalarda rektum ve makatın (anüs) birlikte çıkarılması yani abdomino-perineal rezeksiyon ameliyatı (Miles ameliyatı) gerekebilir.
**Makat kanseri (anal kanser) evrelendirmesi nasıl yapılır?**
Tis: insitu karsinom veya kanser öncesi tümör  
T1: tümör çapının 2 cm veya altında olması  
T2: tümör çapının 2-5 cm arasında olması  
T3: tümör çapının 5 cm’den büyük olması  
T4: tümörün vajina (hazne), üretra ve mesane gibi organlara yayılmış olması  
N1: rektum etrafındaki lenf bezlerinde tümör bulunması  
N2: tek taraflı kasık lenf bezlerinde tümör bulunması  
N3: rektum etrafındaki ve iki taraflı kasık lenf bezlerinde tümör bulunması
Tümörün seyrini: çapı (2 cm’den küçük olanların seyri daha iyidir), yeri (makat kanalı veya makat etrafındaki ciltten kaynaklanması) ve lenf bezlerinin tutulumu **belirler. Evre 1 ile 4 arasında evrelendirme yapılır, 1. evre başlangıç aşamasında ve 4. evre yayılmış tümör anlamına gelir.**
**Makat kanseri (anal kanser) tedavisi sonrasında takip nasıl yapılır?**
Makat kanserlerinin bir çoğu yeterli tedavi edilebilirler, ancak nüks açısından takip edilmeleri gerekir. Takibin deneyimli bir doktor tarafından düzenli aralıklarla yapılması önemlidir.
**Makat kanserinde (anal kanser) seyir nasıldır?**
Geçmiş yıllarda makatın (anüs) birlikte çıkarılması yani abdomino-perineal rezeksiyon ameliyatı (Miles ameliyatı) sonrasında 5 yıl sağ kalım oranı % 70 iken, günümüzde ameliyat uygulanmadan tek başına ışın tedavisi (radyoterapi) ile 5 yıl sağ kalım oranı % 70 olarak bulunmaktadır ve tedaviye kemoterapi (5-FU, cisplatin) de eklenirse, bu oranının % 70’i aştığı görülmektedir.
**SORULARINIZ İÇİN:** drkorhantaviloglu@mynet.com
