---
title: "Nazım Hikmet kimdir?"
date: "2013-12-02 08:48:41"
author: "diren.selimoglu"
tags: "Güncel", "Nazım Hikmet"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/nazim-hikmet-kimdir-110100878298"
original_url: "https://haber.mynet.com/nazim-hikmet-kimdir-110100878298"
---
# Nazım Hikmet kimdir?
**Nâzım Hikmet** 1902‟de Selanik‟te dünyaya geldi. Nâzım Hikmet, Osmanlı İmparatorluğu’nda birçok örneği görülen kozmopolit bir aileye mensuptur.
Nâzım Hikmet İlköğrenimini İstanbul’da Göztepe Taşmektep, Galatasaray Lisesi ilk bölümü (1914), Nişantaşı Numune Mektebi’nde tamamlamış, orta öğrenimi ise, daha 12 yaşında iken yazdığı “Bir Bahriyelinin Ağzından” adlı bir şiirini dinleyip çok beğenen Bahriye Nazırı Cemal Paşa’nın öğüdü üzerine geçtiği Heybeliada Bahriye Mektebi’nda yapmıştır (1918).
**Nazım Hikmet** Bahriye’yi bitirdikten sonra Hamidiye Kruvazörü’ne stajyer güverte subayı olarak verilmiş, bir gece nöbetinde üşütüp zatülcemp olmuş (1919), sağlığını kazanamayınca askerlikten çüüğe çıkarılmıştır (1920).
**Nâzım Hikmet** ,Askerlikten ayrıldıktan sonra, İstanbul’un işgaline çok üzülen Nâzım Hikmet Millî Mücadele’ye katılmak üzere Anadolu’ya geçmiş, Bolu Lisesi’nde kısa bir süre öğretmenlik yapmıştır (1921). Rus devrimiyle ilgilenen şair, bir süre sonra Batum’dan Moskova’ya gitmiş ve Doğu Üniversitesi’nde ekonomi ve toplumbilim okumuştur (1922-1924). Nâzım Hikmet Yurda dönüşünden sonra Aydınlık dergisine katılmış, burada çıkan şiirlerinden ötürü hakkında “gıyaben” mahkumiyet kararı verildiğine öğrenince yeniden Rusya’ya geçmiş, af çıkması üzerine Türkiye’ye dönmüş ve bir süre Hopa cezaevinde tutuklu kalmıştır (1928).
**Nâzım Hikmet** daha sonra İstanbul’a yerleşmiş, çeşitli gazete ve dergilerle film stüdyolarında çalışmış, ilk şiir kitaplarını çıkarmış ve oyunlarını yazmıştır (1928-1932). Nazım Hikmet, Bir ara yine tutuklanmış, Cumhuriyet’in 10. yılı dolayısıyla çıkarılan af yasası ile özgülüğüne kavuşmuştur. Akşam Son Posta, Tan gazetelerinde Orhan Selim takma adıyla fıkra yazarlığı ve başyazarlık yapmıştır (1933).
**Nazım Hikmet**, Kara Harp Okulu öğrencileri arasında propaganda yaptığı iddiasıyla yargılanmış, Harp Okulu Askeri Mahkemesi’nce 15 yıl, ardından Donanma içinde faaliyette bulunduğu iddiasıyla da Donanma Komutanlığı Askeri Mahkemesi’nce 20 yıl olmak üzere toplam 35 yıl hapis cezasına çarptırılmış, cezası Tük Ceza Kanunu’nun 68 ve 77 maddeleri uyarınca 28 yıl dört aya indirilmiştir (1938). Demokrat Parti’nin iktidara gelmesinden sonra çıkarılan af yasası (1950) kapsamına alınması için aydınlar tarafından açılan büyük bir kampanyanın ardından, hukukçular yasal yollara başvurmuş, bu arada Nâzım Hikmet’de hapishanede açlık grevine başlamıştır. Sonunda **Nâzım Hikmet**’in geri kalan cezası affedilmiş ve şair 13 yıl hapislikten sonra özgülüğüne kavuşmuştur.
Davaları
1925 Ankara İstiklal Mahkemesi Davası  
1927-1928 İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Davası  
1928 Rize Ağır Ceza Mahkemesi Davası  
1928 Ankara Ağır Ceza Mahkemesi Davası  
1931 İstanbul İkinci Asliye Ceza Mahkemesi Davası  
1933 İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Davası  
1933 İstanbul Üçüncü Asliye Ceza Mahkemesi Davası  
1933-1934 Bursa Ağır Ceza Mahkemesi Davası  
1936-1937 İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Davası  
1938 Harp Okulu Komutanlığı Askeri Mahkemesi Davası  
1938 Donanma Komutanlığı Askeri Mahkemesi Davası
Serbest bırakıldıktan sonra iş bulamayan Nazım Hikmet, kitap çıkaramayan şair için bu kez askerlik kararı alınmış, 50 yaşında ve hasta olan Nâzım Hikmet çok zor durumda kalmıştır. Öldürülmekten korkan şair, kendisine hayran olan Refik Erduran (sonranın ünlü oyun yazarı ve gazetecisi)’ın önerisini kabul etmiş, onun yardımıyla bir motorla Karadeniz’de seyreden Romanya bandıralı bir gemiye binerek Türkiye’den ayrılmıştır.
Nâzım Hikmet, Moskova’da ölmüştür. (3 Haziran 1963). Nazım Hikmet’in mezarı Moskova’da bulunmaktadır.
Yıllardır tartışma konusu olan Nazım Hikmet’in vatandaşlık meselesi, 5 Ocak 2009 günü Nâzım Hikmet Ran’ın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkartılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararının yürürlükte kaldırılmasına ilişkin önerge Bakanlar Kurulu tarafından imzaya açılır.
Bakanlar Kurulu’nun 05.01.2009 tarihinde aldığı bu karar, 10.01.2009 tarihinde Resmi Gazete‘de yayınlandı ve Nâzım Hikmet Ran, 58 yıl sonra yeniden Türk vatandaşı olur.
Nâzım Hikmet, hece vezniyle yazdığı ilk şiirlerini Yeni Mecmua, İnci, Ümit ve Celal Sahir (Erozan)’ın çıkardığı Birinci Kitap, İkinci Kitap vb. dergilerinde yayımlamıştır. “Bir Dakika” adlı şiiriyle Alemdar gazetesinin açtığı yarışmada birincilik kazanmıştır (1920). Daha sonra Aydınlık, Resimli Ay, Hareket, Resimli Herşey, Her Ay gibi dergilerde yazan Nâzım Hikmet cezaevine girdikten sonra yıllarca yayın yapamamıştır. Ancak, 1940′lı yıllarda, Yeni Edebiyat, Ses, Gün, Yürüyüş, Yığın, Baştan, Barış gibi toplumcu dergilerde İbrahim Sabri, Mazhar Lütfi takma adlarıyla ya da imzasız olarak bazı şiirleri çıkmıştır. Kuvâyı Milliye Destanı İzmir’de Havadis gazetesinde tefrika edilmiştir (1949). Destanı Yön dergisi yayınlayarak (1965) Nâzım Hikmet’i yeniden okurlara ulaştırmış, şairin eserine konan çemberi kırmıştır.
Eserleri
Dağların Havası (Osmanlıca, 1925  
Güneşi İçenlerin Türküsü (1928)  
835 Satır (1929)  
Jokond ile Si-Ya-U (1929)  
Varan 3 (1930)  
1 + 1 = 1 (1930)  
Sesini Kaybeden Şehir (1931)  
Gece Gelen Telgraf (1932)  
Benerci Kendini Niçin Öldürdü? (1932)  
Bir Ölü Evi yahut Merhumun Hanesi (1932)  
Kafatası (1932)  
Orman Cücelerinin Sergüzeşti (1932)  
Unutulan Adam (1934)  
Portreler (1935)  
Taranta Babu'ya Mektuplar (1935)  
Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedreddin Destanı (1936)  
İt Ürür Kervan Yürür (1936, Orhan Selim adıyla)  
Milli Gurur (1936)  
Sovyet Demokrasisi (1936)  
Alman Faşizmi ve Irkçılığı (1936)  
Kurtuluş Savaşı Destanı (1937)  
Yeşil Elmalar (1938)  
La Fontaine'den Masallar (1949)
Saat 21-22 Şiirleri (1965)  
Enayi (1965)  
Ferhad ile Şirin (1965)  
İnek (1965)  
İstasyon (1965)  
Kan Konuşmaz (1965)  
Şu 1941 Yılında (1965)  
Yolcu (1965)  
Yaşamak Hakkı (1966)  
Dört Hapishaneden (1966)  
Bu Bir Rüyadır (1966)  
Ocak Başında (1966)  
Rubailer (1966)  
Sabahat (1966)  
Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim (1966)  
Memleketimden İnsan Manzaraları (1966-1967)
Allah Rahatlık Versin (1967)  
Evler Yıkılınca (1967)  
İnsanlık Ölmedi ya (1967)  
Yusuf ile Menofis (1967)  
Cezaevinden Memet Fuat'a Mektuplar (1967)  
Kemal Tahir'e Mapushaneden Mektuplar (1968)  
Kuvâyi Milliye (1968)  
Sevdalı Bulut (1968)  
Yeni Şiirler 1951-1959 (1969)  
Son Şiirleri 1959-1961 (1969)  
Bursa Cezaevinden Vâ'Nû'lara Mektuplar (1970)  
İlk Şiirleri 1913-1927 (1971)  
Demokles'in Kılıcı (1974)  
Faşizm Sınıflar ve Emperyalizm (1975)  
Nazım ile Piraye (1975)  
Aydınlıkçı Yazar Aydınlıkçı Şair (1976)  
Yazılar (1976)  
İvan İvanoviç Var mıydı Yok muydu? (1985)  
Çeviri Hikâyeler (1987)  
Her Şeye Rağmen (1990)  
Kadınların İsyanı (1990)  
Kör Padişah (1990)  
Tartüf-59 (1990)  
Yalancı Tanık (1990)  
Hikâyeler (1991)  
Konuşmalar (1991)  
Masallar (1991)  
Sanat, Edebiyat, Kültür, Dil (1991)  
Yatar Bursa Kalesinde (1991)  
Yazılar 1924-1934 (1991)  
Yazılar 1935 (1991)  
Yazılar 1936 (1991)  
Yazılar 1937-1962 (1991)  
Piraye'ye Mektuplar 1 (1998)  
Piraye'ye Mektuplar 2 (1998)  
Sanat ve Edebiyat Üstüne (1998)  
Nâzım Hikmet Şarkıları (2001)  
Bizim Radyoda Nâzım Hikmet (2002)  
Bütün Şiirleri (2007)  
Henüz Vakit Varken Gülüm (seçme şiirler, 2008)  
Öteki Defterler (2008)  
Çankırıdan Piraye'ye Mektuplar (2010)  
Büyük İnsanlık (kendi sesinden şiirler, 2011)
