---
title: "Petrol piyasasında fiyatlandırma sistemi değişiyor"
date: "2008-10-14 14:08:00"
author: "site"
tags: "Güncel"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/petrol-piyasasinda-fiyatlandirma-sistemi-degisiyor-110100366250"
original_url: "https://haber.mynet.com/petrol-piyasasinda-fiyatlandirma-sistemi-degisiyor-110100366250"
---
# Petrol piyasasında fiyatlandırma sistemi değişiyor
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) 'Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği', Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yönetmelikle, petrol piyasasına arz edilen mal ve hizmetlerin, güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumunun sağlanmasında, şeffaflık, eşitlikçilik ve istikrarın teminine yönelik olarak piyasa faaliyetlerine ilişkin bazı mal ve hizmet fiyatlarının oluşturulması, uygulanması ile bunların ilgililere ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlendi. Yönetmelik, petrol piyasasında fiyatlandırmanın çerçevesine, tarife, fiyat listesi ve fiyat ilanına ilişkin ilke ve yükümlülükleri, tarife, fiyat listesi ve fiyat ilanlarının kamuoyuna açıklanmasına, tarifelerin oluşturulmasına, uygulanmasına ve değiştirilmesine, fiyat değişikliklerine, fiyat ilanına, yerli ham petrol fiyat uyuşmazlıklarının halline, piyasaya müdahaleye dair esasları içeriyor. Yönetmeliğe göre petrol piyasasında fiyatlandırma, yerli ham petrolün fiyat teşekkülüne, olağanüstü hallerde taban ve tavan fiyat belirlemeye, tarife veya tavan fiyat oluşturmaya ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, piyasaya arz edilen mal ve hizmetlerin fiyatları serbestçe oluşacak. Petrol piyasasına sunulan mal veya hizmetlerle ilgili olarak iletim, depolama, rafinerici ve dağıtıcı lisansları kapsamındaki faaliyetlerde tarife, işleme lisansı kapsamındaki faaliyetlerde fiyat listesi, bayilik (istasyonlu) lisansı kapsamındaki faaliyetlerde fiyat ilanı esası uygulanacak.
EPDK tarafından taşıma, ihrakiye teslimi, madeni yağ ve bayilik (istasyonsuz) lisansları kapsamındaki faaliyetlerin tümü veya bir kısmı için tarife, fiyat listesi veya fiyat ilanı esaslarından birinin uygulanması ile işleme lisansları kapsamında yürütülen faaliyetlerin tümü veya bir kısmının fiyat listesi esasından muaf kılınması veya faaliyetlerde fiyat ilanı esası uygulanması kararlaştırılabilecek.
Yönetmeliğe göre tarife, fiyat listesi veya fiyat ilanı, her bir lisans için oluşturulacak. Tarife, fiyat listesi ve fiyat ilanı bunlara taraf olan tüm kişiler açısından bağlayıcı olacak. Tarife ve fiyat listelerinde çapraz sübvansiyon yapılamayacak. Tarife ve fiyat listelerinde para birimi olarak Yeni Türk Lirası, hacim veya ağırlık ölçü birimi olarak ham petrol için varil, fuel oil türleri için ton, diğer akaryakıtlar için metreküp, nitelendirmede, ham petrol için gravite değeri, akaryakıt türleri için akaryakıtların resmi isimleri, hizmet ölçütü olarak iletim faaliyetleri için yükleme ve varış mahalleri veya taşıma mesafesi, depolama faaliyetleri için depolama gün sayısı kullanılacak. Fiyat ilanlarında da para birimi olarak Yeni Türk Lirası, hacim veya ağırlık ölçü birimi olarak fuel oil türleri için kilogram, diğer akaryakıtlar için litre, nitelendirmede akaryakıt türleri için akaryakıtların resmi isimleri kullanılacak. Fiyat listelerinde açıklamalar, tarifelerde indirim ve hadler yer alabilecek.
Tarifelerde indirimler; depolama ve iletim tarifelerinde, hizmet verilen, ham petrol ve akaryakıt miktarının ve depolama süresinin artışına, ham petrolün gravitesinin yükselişine, bazı hizmetlerin alınmamasına, hizmetin mesai saatleri dahilinde yapılmasına, rafinerici ve dağıtıcı tarifelerinde ise verilen mal ve hizmet miktarının artışına, bazı hizmetlerin alınmamasına göre yapılabilecek. Tarifelerde yükümlülerin talebi üzerine kurumca uygun görülen diğer indirim ve had unsurlarına da yer verilebilecek.
Tarifede yer alan hadlere veya fiyat listesindeki açıklamalara uygun olmayan mal ve hizmet talepleri karşılanmayacak. Tarife veya fiyat listesinde yer almayan bir had, erişim, alım ve diğer taleplerin reddinde gerekçe olarak gösterilemeyecek. Piyasada faaliyet gösteren iletim, depolama, rafinerici ve dağıtıcı lisansı sahipleri, faaliyetlerini tarifelerine, işleme lisansı sahipleri, faaliyetlerini fiyat listelerine, bayilik (istasyonlu) lisansı sahipleri, akaryakıt teslimlerini fiyat ilanlarına göre yapmakla yükümlü olacak. İletim lisansı ile iletim tesisleriyle bağlantılı olan depolama tesislerine ilişkin depolama lisansı sahipleri, faaliyetlerini onaya tabi tarifelerine, rafinerici, dağıtıcı ve iletim tesisleriyle bağlantılı olmayan depolama tesislerine ilişkin depolama lisansı sahipleri, faaliyetlerini bildirime tabi tarifelerine göre yapacak. Piyasada da iletim ve depolama tarifelerinde indirimler hariç olmak üzere fiyat, rafinerici ve dağıtıcı tarifeleri ile fiyat listeleri ve fiyat ilanlarında tavan fiyat esası uygulanacak.
Lisans başvuruları kapsamında alınan tarife dosyalarının incelenmesi ve değerlendirilmesi ile onaya tabi tarifelerin ilk onayları, lisans başvurusuna ilişkin işlemler kapsamında yapılacak. Lisans başvuruları kapsamında değerlendirilen tarife önerilerinde ilgili ve diğer mevzuata uygunluk, var ise emsal tarifelere uygunluk, emsal tarifeler yoksa makul ve adil olma, rafinericilerin ve dağıtıcıların tarife metodolojisinin, fiyatların en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa fiyatlarına göre teşekkülüne imkan vermesi, iletim ve depolama tarifelerinde kanunun ilgili maddesine ve tip tarifeye uygunluk aranacak. Tarife dosyası uygun bulunmayan lisans başvuruları reddedilecek. Onaya tabi tarifelerin değişiklikleri lisans sahibinin başvurusu üzerine veya kurul kararıyla re'sen yapılacak. Onaya tabi tarife değişikliklerinde, tarife tümüyle değiştirilmediği takdirde zeyilname tanzim edilecek. Onaya tabi tarife değişiklikleri, onayda belirtilen tarihte uygulamaya girecek ve değiştirilinceye veya herhangi bir nedenle durdurulmasına kadar uygulanacak. Bildirime tabi tarifelerin değişiklikleri de, Petrol Piyasası Bilgi Sistemi yönetmeliği hükümleri kapsamında tarife değişikliği bildiriminin yapıldığı günü izleyen gün başından itibaren uygulamaya girecek ve değiştirilinceye veya herhangi bir nedenle durdurulmasına kadar uygulanacak.
Fiyat listelerinin değişiklikleri, Petrol Piyasası Bilgi Sistemi Yönetmeliği hükümleri kapsamında bildirim yükümlüleri tarafından yapılacak ve bildiriminin yapıldığı günü izleyen gün başından itibaren uygulamaya girerek değiştirilinceye veya herhangi bir nedenle durdurulmasına kadar uygulanacak. Onaya tabi tarifeler ile değişiklikleri Resmi Gazete'de ilan edilecek. İletim ve depolama tarifeleri ile akaryakıt toptan ve dağıtım fiyatlarına ilişkin en az, en çok ve ortalama veriler de EPDK'nın internet sayfası aracılığıyla kamuoyuna açıklanacak.
Yönetmeliğe göre istasyonlu bayilik lisansı sahipleri; istasyonlarında veya köy pompalarında, satışa sundukları akaryakıtların resmi isimlerini ve tavan fiyatlarını istasyonların ön cephesinde, yoldan açıkça görünür şekilde konuşlandırılmış ilan panosunda ilan etmekle, ilan panosunda yer alan akaryakıt türlerini istasyonunda veya köy pompalarında satışa hazır bulundurmakla yükümlü olacaklar. Lisans sahipleri ayrıca her bir akaryakıt pompasında, pompada satılan akaryakıtın resmi ismi ile fiyatını belirtmekle, ilan panosunda yer alan tavan fiyatların üzerinde akaryakıt satışı yapmamakla kullanıcılar tarafından dağıtıcı lisansı sahiplerine yapılabilecek ihbar ve şikayetlere ilişkin açıklamalar ile ücretsiz telefon numarasının yer aldığı levha ve çıkartmaları, istasyonlarında pompa adası bulunması halinde her adaya, ada bulunmaması halinde tüm pompalara asmakla da yükümlü olacak. İlan panolarında, bayisi olunan dağıtıcı lisansı sahibinin marka ve logosu, bayilik lisansı sahibinin adı veya unvanı ile bayilik lisansının tarih ve sayısı da yer alacak. İlan panolarındaki fiyat haricindeki bilgilerin değiştirilmesi için zamana ihtiyaç duyulan hallerde, geçici değişiklikler, pankart, afiş, çıkartma gibi araçlarla yapılacak. Yerli ham petrol üreticileri ile rafinerici lisansı sahipleri arasındaki yerli ham petrol fiyatına ilişkin uyuşmazlıklarla ilgili olarak, başvuru üzerine Kurum tarafından inceleme ve değerlendirme başlatılacak. Kurum, gerekli gördüğü her türlü bilgi ve belgeyi taraflardan isteyebilecek ve tarafları doğrudan görüşmeye çağırabilecek. Uyuşmazlık sonuçlanana kadar rafinerici lisansı sahipleri, yerli ham petrolü teklif ettiği fiyattan almaya devam edecek.
Piyasada faaliyetleri veya rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte anlaşma veya eylemlerin piyasa düzenini bozucu etkiler oluşturması halinde, gerekli işlemlerin başlatılmasıyla birlikte, kurul kararıyla her seferinde iki ayı aşmamak üzere, faaliyetlerin her aşamasında, bölgesel veya ulusal düzeyde uygulanmak için taban ve/veya tavan fiyat tespit edilebilecek. Bu durumda, gerekli tedbirlerin alınmasına ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümleri uygulanacak.
Söz konusu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanmakta olan onaya veya bildirime tabi tarifeler, değiştirilmedikleri takdirde 31 Aralık 2008 tarihine kadar geçerli olacak. Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanacak iletim ve onaya tabi depolama tarifelerine ilişkin tarife değişikliği başvuruları ile rafinerici ve bildirime tabi depolama tarifelerine ilişkin tarife değişikliği bildirimleri 31 Ekim 2008, dağıtıcı tarife değişikliği bildirimleri 31 Aralık 2008 tarihlerine kadar kuruma sunulacak. İşleme lisansı sahipleri, son bildirimlerinde değişiklik olmasa dahi 31 Ekim 2008 tarihine kadar akaryakıt toptan fiyatı değişikliği bildirimi yapacak.
