Referanduma gidiliyor

Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesiyle seçimlerin 4 yılda bir yapılmasını da düzenleyen Anayasa değişiklik paketinin iptali yönündeki başvuruları reddetti.

Yüksek mahkeme, dün 9.30'da başladığı toplantıda Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ve CHP milletvekillerinin, Anayasa değişiklik paketi ile ilgili iptal başvurusunu birleştirdi. Saat 17.30'da kararını açıklayan Mahkeme, iptal başvurusunu 6'ya karşı 5 oyla reddedildiğini bildirdi. Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Haşim Kılıç, "6 arkadaşımız ret yönünde oy kullandı. Anayasa'ya aykırılık görmedi" dedi. Kılıç, CHP'nin Anayasa değişiklik paketinin 1. maddesinin 366 oyla kabul edilmesinin iç tüzük ihlali olduğu ve paketin tümünün iptal edilmesi yönündeki başvurusuna da yetkisizlik kararı verildiğini söyledi. Kılıç, yetkisizlik kararının oy birliğiyle alındığını belirtti.

Anayasa değişiklik paketiyle ilgili iptal kararı verilebilmesi için 3'te 2 çoğunluk gerekiyor. Bu da 11 üyeli mahkemede 7 üyenin iptal yönünde oy kullanılmasıyla mümkün olabiliyor. Cumhurbaşkanı Sezer'in Anayasa değişiklik paketini halkoyuna sunmuştu. Buna göre, 22 Temmuz seçimlerinden sonra halk Ekim ayında ikinci kez sandık başına giderek Anayasa değişikliği paketini oylayacak.

Mevcut duruma göre, halkoylaması 21 Ekim'de
Anayasa Mahkemesi'nce iptal istemi reddedilen 5678 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, yürürlükteki mevzuata göre, Resmi Gazete'de yayımını takip eden 120 günden sonraki ilk pazar günü olan 21 Ekim 2007'de halkoyuna sunulacak.

Anayasa değişikliği paketinin 31 Mayıs 2007'de aynen kabul edilmesinin ardından, referandum süresinin 120 günden 45 güne indirilmesini öngören 5682 sayılı "Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", TBMM'nin 3 Haziran'da tatile girmesinden bir gün önce TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmişti.

Söz konusu yasanın 18 Haziran 2007 tarihinde Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından bir kez daha görüşülmesi için TBMM'ye iade edilmesi nedeniyle, halen yürürlükte olan yasa, "halkoylamasının, ilgili Anayasa değişikliği kanununun Resmi Gazetede yayımını takip eden 120'nci günden sonraki ilk pazar günü yapılmasını" hükme bağlıyor.

Anayasa değişiklik paketinin 16 Haziran 2007'de Resmi Gazetede yayımlandığı gözönüne alındığında, yayımını takip eden 120'nci gün 14 Ekim 2007 Pazar gününe, bu tarihi izleyen ilk pazar günü ise 21 Ekim 2007 tarihine denk geliyor.

Karar kafaları karıştırdı
Anayasa Mahkemesi'nin cumhurbaşkanı seçiminde toplantı yeter sayısının 367 olduğu kararının tartışmaları sürerken, Anayasa değişiklik paketinin bir maddesinin 367'den az oyla seçilmesinde "yetkisizlik" kararı vermesi kafaları karıştırdı.

Anayasa Mahkemesi, CHP'nin Anayasa değişiklik paketinin, seçimlerin 4 yılda bir yapılmasını öngören 1. maddesinin 366 oyla kabul edilmesinin iç tüzük ihlali olduğu ve paketin tümünün iptal edilmesi yönündeki başvurusunda oybirliğiyle yetkisizlik kararı vermesi kafaları karıştırdı. Cumhurbaşkanı seçimlerinde 367'nin aynı zamanda toplantı yeter sayısı olduğu yönünde karar veren Yüksek Mahkeme'nin, ikinci bir içtüzük ihlali konusundaki başvuruda yetkisizlik kararı vermesi tartışma yarattı.

ANKA'nın Anayasa Mahkemesi kararıyla ilgili sorularını yanıtlayan eski TBMM Genel Sekreteri Rauf Bozkurt, bir değerlendirme yapmak için gerekçeyi görmek gerektiğini belirterek, "Yetkisizlik kararını anlayamadım. Anayasa Mahkemesi bunun hukuki izahını çok zor yapacak diye düşünüyorum" dedi. Bozkurt, Cumhurbaşkanı seçiminin istisnai bir durum olabileceğini belirterek, "Bakıldığında birbiriyle çelişen iki karar gibi gözüküyor" yorumunu yaptı.

Erdoğan: "İnşallah bu karar hayırlı olur"
AKP Genel Başkanı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Anayasa Mahkemesi'nin Anayasa değişiklik paketinin iptali istemini reddetmesiyle ilgili olarak, "İnşallah bu karar ülkemiz için hayırlı olur diyorum. Bundan sonraki süreci siyasi ve hukuki olarak gayet iyi değerlendirip milletimizin hayrına bir neticeye varmamız lazım" dedi.

Ağar: "Siyasette hesap sandıkta görülür"
Cumhurbaşkanını halkın seçmesi ve seçimlerin 4 yılda bir yapılmasını içeren anayasa değişikliği paketinin iptali ve yürürlüğünün durdurulmasının reddi yönünde Anayasa Mahkemesi'nce verilen karara değinen Ağar, CHP'ye tepki göstererek, "Anayasa Mahkemesi bugün karar vermiş. Yanlış şeyler bunlar, siyasette sabah akşam mahkemeye gidilmez. Siyasetin hesabı sandıkta görülür" ifadelerini kullandı.

Mumcu: "Anayasa değişikliği doğru bir karar"
Anavatan Partisi Genel Başkanı Erkan Mumcu, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini de öngören Anayasa değişiklik paketinin doğru bir karar olduğunu, Anayasa Mahkemesi'nin kararının da bunun tescili anlamını taşıdığını söyledi.

CHP'li Topuz: "367 aranmayacak"
22 Temmuz'da yapılacak milletvekili seçiminden sonra oluşacak Meclisin, cumhurbaşkanı seçimini yapacağını belirten CHP Grup Başkanvekili Ali Topuz, "Meclis cumhurbaşkanı seçimini yapacak ve 367 aranmayacak. Bunun sonucu odur. Meclis 184 ile açılacak ve cumhurbaşkanı seçiminin birinci ve ikinci turlarında 367 'evet' oyu çıkmazsa, üçüncü turda 276 oyla seçim yapılacak" diye konuştu.

Gül: "Hak yerini bulur"
Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili anayasa değişikliği konusundaki yasada yapılacak değişiklik isteğine CHP'nin karşı çıkmasına bir anlam veremediğini ve mahkemenin kararıyla birlikte hakkın yerine geldiğine inandığını belirtti.

Şener: "Seçimi TBMM yapacak"
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener, "Önümüzdeki 120 gün içerisinde cumhurbaşkanı seçme zorunluluğu varsa ki Anayasamıza göre vardır, bu seçimi TBMM üyeleri yapacaktır. Bu üyeler, 22 Temmuz seçimlerinden sonra seçilecek üyeler olacaktır. Bugün gündemimizde bulunan bu yeni cumhurbaşkanı seçimini önümüzdeki meclis yapacaktır" dedi.

Eraslan: "Cumhurbaşkanını parlamento seçecek"
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Orhan Eraslan, Cumhurbaşkanını Meclis'in seçeceğini savundu.CHP'li Eraslan, yaptığı açıklamada, Anayasa Mahkemesi'nin kararının gerekçesini görmek gerektiğini belirterek, şöyle dedi :

"Kararın gerekçesini görmek lazım. Üst mahkemenin kararı. Bu karar uymaktan başka yol yok. Mahkemenin takdiridir. 22 Temmuz'dan sonra yeni bir parlamento oluşacak. Bu parlamentonun görevlerinden bir tanesi Cumhurbaşkanı seçmek. Referandum bitmeden bir şey belli değil. Mevcut anayasal duruma göre Cumhurbaşkanı seçilmesi lazım. 120 günlük süre işliyor. 22 Ekim'e denk geliyor. Parlamento Ekim ayına kadar cumhurbaşkanını seçmezse referandum yapılır. Görünen şudur ki cumhurbaşkanını parlamento seçecektir."

Kuzu : "İsabetli bir karar"
TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı ve İstanbul Milletvekili Prof. Dr. Burhan Kuzu, mahkemenin kararını isabetli bir karar olarak değerlendirerek cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde mümkün olabileceğini söyledi.

Kuzu, Anayasa Mahkemesi'nin kararıyla ilgili olarak şu yorumda bulundu :
"Kararı isabetli buluyorum. Beklenen bir karar olarak değerlendiriyorum. Bu süreç şu anda devam ediyor. 120 günlük referandum süresini 45 güne indirmiştik, 22 Temmuz'a denk gelsin diye. Sayın Cumhurbaşkanı o kanunun bir daha görüşülmek üzere Meclis'e iade etti. Tekrar toplanıp görüşme fırsatı bulamadık. Bu, yeni Meclis açıldığı zaman Cumhurbaşkanını seçecek demektir. Bundan sonraki cumhurbaşkanı seçiminin halkın seçeceği usulü Türkiye'ye yerleşmiştir."

Kuzu, seçilmiş bir cumhurbaşkanını görev süresinin kısaltılmasının da Anayasa'ya geçici bir madde eklenerek mümkün olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Özbudun: "Anayasa Mahkemesi tıkanıklığı giderdi"
Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ergun Özbudun, Anayasa Mahkemesi'nin kararını "bir tıkanıklık giderildi" şeklinde değerlendirdi. Anayasa Mahkemesi'nin verdiği ret kararını "beklenen bir gelişmeydi" sözleriyle değerlendiren Prof. Dr. Özbudun, aksi bir kararın kaosa neden olabileceğini ifade etti. Prof. Dr. Özbudun, "bu kararla birlikte referandum süreci yürüyecek. Bu kararla bir tıkanıklık giderildi. Aksi büyük bir kaosun nedeni de olabilirdi" dedi.