---
title: "Sağlığımız İçin Çok Değerli: Fosfor Hakkında Her şey"
date: "2020-12-30 15:32:14"
author: "Perihan Gövel"
tags: "Sağlık"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/sagligimiz-icin-cok-degerli-fosfor-hakkinda-her-sey-110106688069"
original_url: "https://haber.mynet.com/sagligimiz-icin-cok-degerli-fosfor-hakkinda-her-sey-110106688069"
---
# Sağlığımız İçin Çok Değerli: Fosfor Hakkında Her şey
Vücut işlevlerinin normal seyrinde ilerlemesi için gereken yapı taşlarından birisidir fosfor elementi. İskelet sisteminde, beyin ve omurilikte, kalp ve böbrek gibi pek çok hayati önem taşıyan organ üzerinde etkili bir element olan fosfor eksikliği veya yüksekliği durumunda yaşam standardınızı düşürebilir.   
## Kısaca Fosfor Nedir?
Fosfor kimyasal olarak kısaca bir ametaldir. Fosfor elementi canlı hücrelerde ATP üretimi ve işlevi konusunda önemli rol oynamaktadır. Vücutta bulunan fosforun %85’lik kısmı kemik sisteminde ve diş yapısında bulunur. Geri kalan kısmı diğer dokulara taşınır.
## Fosforun Faydaları Nelerdir?
Fosforun başlıca görevi güçlü kemik yapısı sağlamak ve diş yapısını sağlamlaştırmaktır. Vücutta yer alan sıvı dokuları arasında denge sağlayarak bir nevi elektrolit davranışı sergiler.
Sentez konusunda da işlevi olan fosfor, bir takım sentez reaksiyonlarında aktif rol alır. Fosfor elementinin tüm bu işlevlerini sorunsuzca yerine getirebilmesi için vücutta yeterli miktarda bulunması gerekir. Bu nedenle fosfor içeren besinler tüketmeye özen göstermeniz çok önemlidir.
## Fosforun İnsan Sağlığına Etkileri
Fosforun başlıca faydalarını sizin için sıraladık. Fosforun sağlık için etkilerini;
* Enerji üretimini sağlamak,
* B vitamini emilimi ve düzenlenmesi konusunda yardımcı olmak,
* Vücutta gerçekleşen biyokimyasal reaksiyonları düzenlemek,
* Besinlerin sindirimi sonucunda kullanılabilir enerji eldesini sağlamak,
* Yağ emilimini desteklemek,
* Hücresel fonksiyonları dengelemek,
* Enerji üretimi, üreme, büyüme, hücresel yenilenme konularında rol almak,
* Şişkinlik, ödem toplama gibi problemlere karşı elektrolit görevini üstlenmek,
* Aminoasit sentezlemek,
* Vücut Ph dengesini kontrol altında tutmak,
* Beyin fonksiyonlarını desteklemek,
* Bağırsak içerisinde iyi bakterilerin gelişimini ve korunmasını sağlamak,
* Hamilelikte DNA-RNA üretiminde aktif olarak çalışmak,
* Bazı hastalıklara karşı bünyeyi korumak şeklinde maddelere ayırabiliriz.
## Diş Sağlığı İçin Fosforun Önemi
Fosfor elementi, kalsiyum ile birleşerek diş minesi ve çene kemiği yapısı üzerinde destekleyici bir görev üstlenmektedir. Diş ve diş eti sağlığını korur, dişin sert yapısını oluşturan temel elementlerdendir.
## Böbrek Sağlığı İçin Fosforun Önemi
Fosfor, böbreklerde oluşan toksinlerin idrar yoluyla dışarı atılmasına yardımcı olur. Böbreklerde rahatsızlık olması durumunda diyaliz tedavisi ve fosfat bağlayıcı ilaçlar sayesinde fosfor miktarı istenilen düzeyde tutulur. Sindirim organları üzerinde düzenleyici etkisi olan fosfor, vücuttaki su ve yağ dengelerini de sağlar.
## Kemik Sağlığı İçin Fosforun Önemi
Fosfor, kemik yapısını güçlendirir. Kemik sağlığının korunmasında ihtiyacınız olan temel elementlerden birisidir fosfor. Osteoporoz rahatsızlığına karşı ve ileri yaşlarda kemik kırılmalarını önlemek için gerekli mineral yoğunluğunun sağlanmasına yardımcı olur. Kas ve kemik ağrılarını azalttığı bilinmektedir.
## Beyin İçin Fosforun Önemi
Fosfor sayesinde beyin günlük olağan aktivitelerini gerçekleştirmektedir. Nörolojik ve hormonal dengeleri sağlayan fosforun, duygusal dengeleme üzerinde de etkisi bulunmaktadır. Fosfor eksikliği ile demans, alzheimer gibi bazı rahatsızlıklar meydana gelebilmektedir.
## Fosfor Bulunduran Besin Grupları
Vücut sağlığı için büyük önem taşıyan fosfor hangi besinlerde bulunur ve ne kadar tüketilmesi gerekir?
Yüksek fosfor içeren gıdalar; süt ve süt ürünleri, yumurta, kuru meyveler, tahıl grupları, mısır ekmeği, kepekli pirinç, baklagiller, kuruyemişler, yağlı tohumların bir kısmı, pastırma ve jambon gibi işlenmiş et ürünleri, kırmızı et, tavuk, hindi, balık ve su ürünleri, soya sütü, aromalı su, brokoli, patates ve sarımsaktır.
Düşük fosfor içeren gıdalar; pirinç sütü, su, doğal meyve suları, elma, ayva, üzüm, çeşitli sebzeler ve organik kümes hayvanlarının etleri.
## İhtiyacınız Olan Fosfor Miktarı
Ulusal sağlık enstitüsü verilerine göre önerilen günlük fosfor miktarları şu şekildedir;
* 6 aya kadar bebeklerde 100 mg,
* 6 ay ile 1 yaş 275 mg,
* 1-3 yaş 460 mg,
* 4-8 yaş 500 mg,
* 9-18 yaş 1250 mg,
* 18 yaş sonrasında 700 mg,
* Hamilelik sırasında ve emzirme döneminde 700 mg’dır.
## Fosfor Eksikliği Nedir, Nasıl Tespit Edilir?
Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucunda kanda yetersiz fosfor olması durumuna hipofosfatemi denilmektedir. Fosfor eksikliği nadir rastlanılan bir durumdur. Çünkü günlük olarak tüketilen çoğu besinde sentetik olarak eklenmiş haldedir.
Fosfor eksikliğine neden olan durumlar:
* Alkolizm,
* Kalsiyum yüksekliği,
* Paratiroid yüksekliği,
* Diyabet,
* Düşük protein,
* D vitamini yetersizliği,
* Anoreksiya.
Vücutta yeterli fosforun olmaması durumunda eklem ve kas ağrıları, iştah kaybı, halsizlik, kaygı bozulmaları ve odaklanmada güçlük görülmektedir.
## Fosfor Eksikliğinin Tedavisi
Dengeli beslenmeye dikkat edilmeli ve alkol alımı azaltılmalıdır. Doktor tavsiyesi ile tedaviye başlanması şarttır.
Fosfat testiyle fosfor seviyenizi öğrenebilirsiniz. Fosfor bağlayıcı ve tamamlayıcı ilaçlar piyasada bulunmaktadır ancak doktor ile görüşüldükten sonra ilaçları almanız gerekir.
## Fosfor Yüksekliği ve Nedenleri
Fosfor yüksekliği kısaca kan plazması içerisinde normal seviyenin çok üzerinde fosfor bulunmasıdır.
Fosfor yüksekliği nedenleri;
* Hipoparatiroidizm,
* Böbrek – karaciğer hastalıkları,
* Fosfat ilaçlarının aşırı kullanımı,
* Kemoterapi ilaçlarıdır.
## Fosforun Zararları Var mıdır?
Bazı deterjanlarda fosfor oluşturan bir kök olan fosfat fazladır. Bu deterjanların kullanımı sonrasında yeterli durulama yapılmazsa mide sorunlarına neden olabilmektedir.
Çevre sularına karışan fosfor elementi suda bulunan oksijen miktarını azaltır.
Fosfatlı temizlik ürünleri; cilt kanseri, mantar, egzama ve alerji sorunlarına yol açabilmektedir. 
