---
title: "Tam idrar tahlili nedir, hangi hastalıkları gösterir?"
date: "2025-10-26 15:49:44"
author: "Defne Vera Şahin"
tags: "Sağlık", "idrar", "hastalık", "test"
canonical_url: "https://haber.mynet.com/tam-idrar-tahlili-nedir-hangi-hastaliklari-gosterir-110107247109"
original_url: "https://haber.mynet.com/tam-idrar-tahlili-nedir-hangi-hastaliklari-gosterir-110107247109"
---
# Tam idrar tahlili nedir, hangi hastalıkları gösterir?
İdrar testleri tıbbi tanı süreçlerinde böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek, enfeksiyonları saptamak, şeker, protein ya da kan varlığını tespit etmek için kullanılır. Örneğin idrar tahlili sonuçlarında glikoz tespit edilmesi şeker hastalığına işaret eder. Öte yandan proteinin varlığı böbrek hasarına, lökosit ya da bakteri bulunması ise idrar yolu enfeksiyonuna işaret edebilir. Testler esnasında idrarın rengi ve yoğunluğu da vücudun ne kadar suya ihtiyaç duyduğunu gösterebilir. 
## Tam idrar tahlili nedir, hangi hastalıkları gösterir? 
Tam idrar tahlili idrarın fiziksel, kimyasal ve mikroskobik açıdan kapsamlı bir şekilde incelenmesidir. Bu test esnasında idrarın rengi, berraklığı, yoğunluğu, pH değeri ve kokusu gibi özellikleri değerlendirilir. Bununla beraber idrar içerisinde glukoz, protein, bilirubin, ürobilinojen, keton ve nitrit gibi metabolitlerin varlığı veya yokluğu da araştırılır. Bu sayede vücuttaki olası metabolik düzensizlikler, enfeksiyonlar ya da diğer sağlık sorunları tespit edilebilir.
Testler esnasında mikroskobik incelemeyle idrarda bulunan hücresel elemanlar, bakteriler, kristaller ve diğer partiküller hastalıklar hakkında önemli bilgiler verir. İdrar testi sonuçlarına göre tespit edilebilen hastalıklar şu şekilde sıralanabilir. 
### 1. İdrar Yolu Enfeksiyonları (İYE) 
İdrarın içerisinde bakteri lökosit, eritrosit, ya da nitrit bulunması mesane veya böbrek enfeksiyonunun göstergesidir. İdrarın bulanık olması, kötü kokması ya da sık idrara çıkma gibi semptomlar ile beraber değerlendirilir. 
### 2. Böbrek hastalıkları 
İdrarda protein ve kan hücrelerinin bulunması böbreklerde iltihaplanmanın göstergesi olabilir. Böbreklerde kristal ya da taş oluşumuna bağlı belirtiler de tahlilde görülebilir. 
### 3. Diyabet ve metabolik bozukluklar 
Normalde idrarda bulunmayan glukoz kandaki şeker düzeyinin yüksek olduğuna işaret eder. Bu da genellikle diyabetin erken ya da ilerlemiş evresinde görülebilir. Diyabetik ketoasidoz gibi ciddi metabolik bozukluklarda ise vücut enerji için yağları kullanırken keton üretir. Bunlar genellikle idrara geçer. 
### 4. Karaciğer ve safra yolu problemleri 
İdrarda bilirubin bulunması karaciğer hücrelerinde hasar ya da safra yollarında tıkanıklık olduğunu gösterebilir. Yüksek ürobilinojen seviyeleri ise karaciğer fonksiyon bozuklukları ile ilişkilidir. Bu durum sarılık gibi hastalıkların erken işareti olabilir.  
### 5. Sıvı dengesi ve dehidratasyon 
İdrarın yoğunluğu vücuttaki sıvı durumunu gösterir. İdrarın fazla yoğun olması yeterli sıvı alınmadığını yani dehidratasyon olduğunu gösterebilir. Çok düşük yoğunluk ise böbreklerin suyu gerektiği gibi tutamadığını ya da aşırı sıvı alındığını gösterebilir. 
### 6. Diğer sistemik ve kronik hastalıklar 
Bazı romatizmal hastalıklarda, hematolojik bozukluklarda ya da idrar yolundaki tümörlerde idrarda anormal hücreler gözlemlenebilir. Uzun süreli enfeksiyonlar ya da kronik böbrek hastalıkları da tam idrar tahlili ile izlenebilir.
