NASA'nın Orion uzay aracının Ay'ın yörüngesinde bir tur atmasının ardından Dünya'ya dönmesiyle Aralık 2022'de tamamlanan Artemis I programının ikinci aşaması Artemis II misyonu için geri sayım başladı.
Önce sıvı hidrojen sızıntısı ve teknik aksaklıklar nedeniyle önce mart ayına ertelenen uçuş, daha sonra yaşanan son teknik sorunların ardından nisana kaydırılmıştı.
Ay'a dönüş projesi olarak bilinen "Artemis Programı" ile astronotları yeniden Ay'a göndermeyi amaçlayan NASA'nın 10 günlük Artemis II misyonunun yerel saatle bugün 18.24'te fırlatılması bekleniyor.
Dört kişilik Artemis II ekibinin başında NASA Astronotu Reid Wiseman ve uçuşun pilotu Victor Glover'ın yanı sıra 2 görev uzmanı olarak çalışacak NASA Astronotu Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansından (CSA) Astronot Jeremy Hansen yer alıyor.
Görev için geri sayım sürerken NASA'nın Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketi ve ilk insanlı uçuşunu gerçekleştirecek Orion uzay aracı, 20 Mart'ta ABD'nin Florida eyaletindeki Kennedy Uzay Merkezindeki fırlatma rampasına taşındı.
Apollo 17 göreviyle 1972'de insanlığın Ay'a en son gidişin ardından büyük önem taşıyan Artemis II yolculuğunda astronotlar, uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.
NASA'nın Ay'a iniş yapma hedefi için önemli bir adım olan Artemis II misyonunun ekibi Ay'a ayak basmayacak olsa da bu görev, Ay'a inişin hedeflendiği Artemis III misyonuna hazırlık adımı olarak görülüyor.
Astronotların yarım asırdan uzun süredir insanların daha önce ulaşamadığı kadar uzağa gidip Ay'a yaklaştıracak olan Artemis II misyonunda astronotlar, gelecekteki insanlı uzay uçuşu misyonlarına bilgi sağlamaya yönelik bilimsel araştırmaları kolaylaştırmak için Dünya'daki bilim insanlarıyla çalışmalar yürütecek.
NASA'da Artemis II görevinin baş araştırmacılarından bilim insanı Kelsey Young, AA muhabirine, Artemis II astronotlarının Ay'ın yüzeyinin tamamını görebileceğini ve Apollo 17'nin aksine, Artemis II ekibinin ile Ay arasında daha fazla mesafe olacağını söyledi.
"Ekip, Ay'ın yüzeyinin tamamını görebilecek bu da bizim Apollo ekibiyle bulabildiğimizden daha farklı sorulara cevap vermemizi sağlayacak." diyen Young, bu misyon kapsamında uzay aracının Ay'ın çevresinde tam bir tur atacağını ve tüm pencerelerinin sürekli Ay'a dönük olması için manevralar yapacağını vurguladı.
Bu uçuşun saatler süreceğini ve Artemis II ekibinin Ay'ın fotoğraflarını çekeceğini, gördüklerini resmedeceğini ve sesli kaydını tutacağını belirten Young, "Ay, astronotlara bir kol uzaklıkta tutulan basketbol topu büyüklüğünde görünecek." dedi.
Artemis II misyonu, uzay kapsülünün dışına monte edilmiş düşük çözünürlüklü kameralarla yapılan canlı yayından takip edilebilecek. Misyonun ardından görevde elde edilen veriler kamuoyuyla paylaşılacak.
Young, görevi takip edecekler için yapılacak canlı yayına ilişkin "Ay, uzay aracı Orion ve Dünya arasında kaldığında yaklaşık 50 dakikalık bir sinyal kaybı olacak. Bu kesinlikle normal ve beklenen bir durum. Sonrasında Ay'ın diğer tarafından görünecekler ve video ile ses geri gelecek." açıklamasını yaptı.
Apollo 17 misyonu sırasında ekibin Dünya'ya yakın, aydınlık kısma doğru yolculuk yaptığını ve aslında Ay'ın göremedikleri karanlık kısmı hakkında bilinmeyenler olduğunu hatırlatan Young, "Artemis II astronotları, Ay'ın daha önce insan gözüyle görülmemiş kısımlarını görme şansına sahip olacak." dedi.
Young, bu misyonun, kamera veya teleskoplardan farklı nasıl sonuç doğuracağının kafa karışıklığına yol açabileceğine dikkati çekerek astronotların aktaracağı verilerle bilimsel açıdan, insan gözünün algılayabileceği nüansları anlama şansı bulacaklarını ve Artemis II'nin Artemis III'ün temelini oluşturacağını söyledi.
Young, Ay ile ilgilenen bir bilim insanı olarak uzay aracını ve sistemlerini test etmenin de bu görevin önemli bir parçası olduğuna dikkati çekerek, "Nihai hedefimiz insanları Mars'ın yüzeyine gönderebilmek." ifadesini kullandı.
Astronotlarının, Artemis III misyonu için iniş yapılabilecek bölgeleri inceleyeceğini vurgulayan Young, "Bu bölgelerin insanlar tarafından bizzat gözlemlenmesi, Ay'ın yüzeyinde gelecekteki uzay yürüyüşlerini planlamamız için yeni bilgiler sunabilir." dedi.
Young, bu görevde ne yapacaklarını öğrenmeleri için astronotların dersler aldığını, görev simülasyonlarına katıldığını ifade ederek, "Artemis II, uzay aracımızı ve yer sistemlerini test etme açısından ilk adım. Yüzey keşfine geçtiğimizde Mars'a yönelik sonraki adımı atabileceğiz. Ancak nihayetinde gözümüz kırmızı gezegenin yüzeyinde." yorumunu yaptı.
NASA, yaklaşık 30 günlük Artemis III misyonunun, 2028'e kadar başlatılmasının hedeflendiğini açıklamıştı.