Basketbol potası neden yerden 3.05 metre yüksektedir?

Basketbol kuralları ve oyunun ölçütleri zaman içerisinde birçok değişim geçirmiştir. Teknolojik imkanların gelişmesi oyunun seyir zevkini arttıracak yenilikleri sağlamaktadır. Basketbol potasının yüksekliği ise oyunun evrimi sırasında sabit kalan bir değerdir.

Basketbol spor olarak temponun ve seyir zevkinin ön planda tutulduğu bir özelliğe sahiptir. Basketbol mücadeleleri sırasında skor yapılması birçok takımlı spora göre daha sık yaşanır. Mücadelede sayı kaydedilmesinden ziyade sayının engellenmesi önem taşır. Maçlar bir süre sınırlamasında oynanır. Bu süre FIBA kurallarında 40 dakika iken NBA'de 48 dakikadır. NBA'de sürenin daha uzun olması daha fazla oyun aksiyonu ve sayı bolluğu hedefidir. Süre sınırı içerisinde takımlar her sayı kazandığında top hakkı rakibe geçer. Bu noktada rakibin durdurulması ve topu ele geçirerek sayı bulunması belirleyici faktördür. Bu durum basketbolda hücum kırma olarak adlandırılır.

Reklam
Reklam

Basketbolda sayıların değerli olmasındaki diğer etkense potanın yüksekliğidir. Pota yüksekliği standart insan ortalamasının ulaşabileceği noktanın üzerindedir. Bu sebeple her hücum avantajlıyken enerji yönetimi olarak sayıya ulaşmak daha yorucudur. Pota yüksekliği mimari bir tesadüften bilimsel bir tutarlığa dönüşmüştür.

Basketbol potası neden yerden 3.05 metre yüksektedir?

Basketbol bilinçli olarak icat edilmiş bir spordur. Bu sebeple erken dönemdeki birçok oyun kuralı sabit kalabilmiştir. Basketbol 1891'de bir beden eğitimi öğretmeni olan James Naismith tarafından icat edilmiştir. Naismith, Amerikan futbolu ve geleneksel Avrupa futbolu gibi açık alanda oynanan sporlara nazaran tamamı elle oynanan bir oyun tasarlamıştır.

Oyunun elle oynanması hücum kabiliyetini arttırmaktaydı. Bu sebeple kale noktasının küçültülmesi gerektiğini düşünmüştür. Başlangıçta pota (sepet) olarak belirlediği hedef noktayı spor salonunun korkuluklarına asmıştır. Bu nokta yerden tam 10 feet / 3,05 yüksekliğe denk gelmektedir. Sonrasında basketbol içerisinde sayısız kural yeniliği olmasına karşın basketbol potasının yüksekliği sabit kalmıştır. Çünkü Naismith'in "küçük kale" fikriyle "kalenin şartlarının zorlaştırılması" tesadüfi olarak uyumlu bir görüntü sergilemiştir.

Reklam
Reklam

Potanın yerden yüksekte olması uzun oyuncuların oyunu tamamen domine etmesini engellemektedir. Ayrıca oyunun smaçlardan ibaret bir döngüye girmemesini sağlamıştır. Bu tesadüfi tutarlılık zamanlar içerisinde geleneksel bir hale dönüşmüştür. Oyun içerisinde potanın yüksekliğini değiştirmek yerine oyunu bu yönde geliştirme eğilimi görünmektedir. Bu sayede basketbolda yer alan dış şutlar, boş alan taraması, koridor oluşturma, hassas şutların gelişmesi gibi oyun içi dinamikler şekillenmiştir.

Pota için 3,05 metre yükseklik kısa oyuncuları şut atmak için ideal pozisyon oluşturmaya iterken uzun oyuncular için potaya mesafe katedecek alanı oluşturmalarını gerekli kılmaktaydı. Pota yüksekliğinin oyun dinamiklerine olan etkisi oyuncu yetiştirme sürecini de etkiledi. Basketbolcuların evrimi sabit bir yükseliğe göre standartlaştırıldı. Basketbol okullarında pota yüksekliğinin bir soruna dönüştürülmesi yerine soruna çözüm üretilecek oyun içi aksiyonların düzenlenmesini sağlamıştır. Yani potanın geleneksel olarak 10 feet / 3,05 metre olması oyunun tüm dinamiklerinin ve parçalarının üzerine kurulu olduğu temel bir değere dönüşmüştür.

Reklam
Reklam
Haberin Devamı İçin Tıklayın
Anahtar Kelimeler: