ANKARA (ANKA) - TMMOB Makine Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Sekreteri Ali Ekber Çakar, kış aylarında sıkça yaşanan soba, şofben ve baca gazı zehirlenmelerine karşı vatandaşları uyardı.
Çakar, ANKA'ya yaptığı açıklamada, bilgisizlik, yanlış kullanım ve ihmal yüzünden her yıl binlerce insanın soba, şofben, kombi ve bacalardan dolayı karbon monoksit zehirlenmesine maruz kaldığını söyledi. Hidrokarbon içeren kömür ve doğal gaz gibi fosil yakıtların soba ile baca veya şofben ile baca bağlantısı içindeki yanlış kullanımının özellikle alçak basınçlı–lodoslu havaların sık yaşandığı kış aylarında arttığına dikkat çeken Çakar, soba–baca bağlantılı ölümlerin zehirlenmeden, şofben–baca bağlantılı ölümlerin ise boğulmadan kaynaklandığını belirtti. Karbon monoksit gazının kokusuz, renksiz ve tatsız bir gaz olduğunu ifade eden Çakar, karbon monoksitten kaynaklanan zehirlenmelerin özellikle uykudayken farkına varılmasının güçlüğü bu zehirlenmeye karşı önlemler konusunda daha bilinçli olunmasını gerektirdiğini kaydetti.
Çakar, soba, şofben ve baca gazı zehirlenmelerine karşı alınacak önlemleri şöyle sıraladı:
"-Sobada eksik yanma sonucu oluşan karbon monoksit gibi zararlı gazlar oda içine sızarsa zehirlenmelere neden olur.
-Soba aşırı doldurulmamalıdır. Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralır ve soba içinde düzensiz ısı dağılımı olacağından baca çekişi zayıflar.
-İyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbon monoksit zehirlenmesi riski artmaktadır. Soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalıdır. Böylece soba içinde ortaya çıkan zehirli gazlar yanarak sobayı terk ederler.
-Kömürü tutuşturmak için üzerine az miktarda kağıt ya da karton ve bunların üzerine de kolay yanan çıra ve odun konulmalıdır.
-Sönmekte olan sobaya tutuşması güç yakıtların asla koyulmaması gerekir. Yakıt iyi olsa bile yavaş yavaş ilave edilmelidir.
-Soba yakıtla beslenirken, yeni atılan yakıtın üzerine kor halindeki yakıttan bir miktar konulması, sobadaki yakıtın sürekli olarak üstten yanmasını sağlar.
-Yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt koyulmamalıdır.
-Özellikle alçak basınçlı–lodoslu havalarda ölüm olayları artmaktadır. Bacalar standartlara uygun değilse alçak basınçlı havalarda soba yakılmamalıdır.
-Kullandığınız yakıtın standartlara uygunluğunu kontrol edin. İzin belgesi olmayan satıcılardan kömür almayın.
-Baca gazlarının soğumasını azaltmak, baca tepmesini önlemek ve hava şartlarının etkisini azaltmak için bacalar yalıtılmalı veya baca duvarı et kalınlığı en az 10 cm. olmalıdır.
-Pencere veya duvar delinerek yapılan bacada delinen kısımda mutlaka sızdırmazlık sağlanmalıdır.
-Yangın emniyeti için bacalar çatının mahyasından en az 50–80 cm yükseklikte olmalıdır.
-İdeal yanma için etkili baca yüksekliği en az 3,5 m, en fazla 5 m olmalıdır.
-Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının, çatının en üst noktasından 1 metre daha yüksek olması sağlanmalıdır.
-Baca şapkası takmayı ihmal etmeyin. Bacanızı standartlara uygun yaptırın. Baca çekişini artırmak için baca yalıtımı yaptırılmalıdır.
-Şofben mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan şofben asla çalıştırılmamalıdır.
-Şofbenin monte edileceği mekan yeterli büyüklükte olmalıdır. Şofben banyo yerine balkona veya başka bir mekana takılmalıdır. Şofbenin montajı mutlaka yetkili servis tarafından yapılmalıdır.
-Şofben zehirlenmeleri genellikle gaz kaçaklarından değil, yeterli havalandırma yapılmayan yerlerde oksijen oranının düşmesi sonucunda karbon monoksit oranının yükselmesiyle gerçekleştiği için şofbenin kullanıldığı yere sürekli temiz hava girmesi sağlanmalıdır.
-Tek kolonlu bacaya kesinlikle birden fazla bağlantı yapılmamalıdır.
-Şofbenin baca bağlantısı eğimli olmalıdır. Baca ile duvar arasında tam bir sızdırmazlık olmalıdır. Şofben borusu yatay mesafesi 2,5 m'den az olmalıdır ve baca bağlantısı zemine göre % 3 eğimle yapılmalıdır.
-Cihaz hermetik olsa dahi banyo kapısı havalandırma menfezleri gereklidir.
-Şofbende gaz kaçağı hissedildiğinde: Öncelikle gaz vanası ve tüp dedantörü kapatılmalı, elektrik düğmeleri açılıp kapatılmamalı, kibrit–çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkartabilecek hiçbir işlem yapılmamalı, ortam havalandırılmalı, hızla gaz şirketi yetkilisi veya şofben servisi aranmalıdır." (ANKA)