ÇANAKKALE (Ä°HA) -Ä°çeriÄŸi itibarıyla aslında sadece bir "emir" olan bu belge, dergi yazarı tarihçi ve koleksiyoner Ahmet Uslu tarafından basına tanıtıldı.

Ä°ÅžTE SANDIKTAN ÇIKAN ÇANAKKALE FOTOÄžRAFLARI

Aynı zamanda Seddülbahir Özel Müzesi sahibi de olan tarihçi Ahmet Uslu, 94 yıl önce yazılan mektubun önemine deÄŸinerek, "Yarım sayfa büyüklüÄŸündeki bir kağıda belli belirsiz bir kurÅŸun kalemle karalanmış bu birkaç satırlık emir, Çanakkale Savaşı'nın nasıl ve ne ÅŸartlarda kazanıldığının da bir göstergesi olması bakımından çok önemli. Belgeyi, Seddülbahir'deki müzemizi gezen bir Çanakkale sevdalısı vatandaşımız bağışladı. Bugüne kadar sadece kendisine sakladığı bu belgenin bütün Türk vatandaÅŸları tarafından da görülmesini istedi. Biz de, belgeyi müzemizin yayını olan, "Çanakkale 1915" dergisiyle tanıttıktan sonra yine müzemizde sergileyeceÄŸiz" dedi.

Söz konusu belge, Çanakkale SavaÅŸları'nın kara muharebelerinin baÅŸlangıcı olan 25 Nisan'dan 3 gün sonra, Arıburnu-Conkbayırı-Kanlısırt bölgelerinde 57. Alay'la birlikte düÅŸmana direnen 27. Alay Komutanı Yarbay Mehmet Åžefik (Aker) tarafından, ön saflardaki siperleri tutan 33. Alay 3. Bölük Kumandanı Yüzbaşı Ahmet Necati Efendi'ye yazılmış. Tamamı 5-6 satır tutan emrin içeriÄŸi kelimesi kelimesine ÅŸöyle: "Sivritepe'de 33. Alay'dan 3. Bölük Kumandanı Ahmet Necati Efendi'ye 15 Nisan 331 (28 Nisan 1915)

Kağıdınızı aldım. Ä°ÅŸgal ettiÄŸiniz mevzi, yüzlerce askerimizin kanına bedel zapt olundu. Burada durmak adem-i imkandır (imkansızdır) gibi tabirat ve mütalaatı (fikir ve yorumu) bir daha görmek istemem. Her neye mal olursa olsun, mevziinizi muhafaza edeceksiniz. Ä°cap ederse hepiniz orada gömüleceksiniz. Tahkimatı ikmal edilip o mevzi temin edilinceye kadar her ne maksatla olursa olsun oradan her kim ayrılırsa idam edileceÄŸini kat'i surette ihtar eylerim. 27. Alay Kumandanı Kaymakam Mehmet Åžefik."

BilindiÄŸi gibi, 27. Alay, Anzak çıkartmasının ilk saatlerinde Eceabat'tan hemen harekete geçerek Arıburnu istikametine ilerlemiÅŸ ve hemen hemen aynı saatlerde Bigalı'dan harekete geçen Albay Mustafa Kemal'in 57. Alayı ile birlikte Conkbayırı'na tırmanan düÅŸmanı durdurmuÅŸtu. Cesareti ve kararlılığıyla cephede en az Albay Mustafa Kemal gibi etkin ve baÅŸarılı bir yöneticilik sergileyerek çarpışan Yarbay Åžefik (Aker), Mustafa Kemal'in Anafartalar Grup Komutanı olması üzerine, albaylığa terfi ederek onun tümeni olan 19. Tümen'e komutan olmuÅŸtu.

Albay Åžefik (Aker), Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra Anadolu'ya geçerek Ege Bölgesi'nde düÅŸman iÅŸgaline karşı ilk direniÅŸ hareketlerini organize etmiÅŸ, Demirci Mehmet Efe'nin zeybekleriyle Milli Ordu'nun ilk çekirdeÄŸini oluÅŸturmuÅŸtu. Albay rütbesinden sonra emekli olarak köÅŸesine çekilen bu kahraman subay, hemen her fırsatta Gelibolu Yarımadası'na gelir ve orada 1915'in Aralık ayında askerlerine yaptırdığı Mehmetçik Anıtı önünde, saÄŸ kalan gazilerle buluÅŸur, emrinde vuruÅŸarak ölen askerlerini yad ederdi. Öte yandan, söz konusu emrin muhatabı Edirneli Yüzbaşı Ahmet Necati Efendi'nin ise, bu kesin emri aldıktan sonra siperini terk etmedi. Çünkü kayıtlar, onun bu emri aldıktan 5 gün sonra, yani 3 Mayıs günü, sanki emrin gereÄŸini yerine getirmiÅŸ gibi, orada ÅŸehit olduÄŸunu gösteriyor.

Kimi hatırat ve günlüklerde sözü geçen ama gerçekliÄŸine iliÅŸkin bugüne kadar hiçbir örneÄŸi ortaya çıkmayan bu emrin de, Dünya Savaşı sırasında çeÅŸitli birliklerde "emre itaatsizlik" veya "firar" gibi konularda birlik komutanı subaylara "idam" yetkisi verdiÄŸine iliÅŸkin bir kanıt olduÄŸunu belirten Uslu, savaşın baÅŸlarında çok ender kullanılmış olan bu yetkinin savaşın son yıllarında hiç hatırlanmadığını belitti.

Gazeteci ve araÅŸtırmacı Yetkin Ä°ÅŸcen yönetiminde yayına önce, "18 Mart yıldönümlerinde yayınlanan bir dergi" olmak üzere baÅŸlayan "Çanakkale 1915" dergisi, gördüÄŸü ilgi üzerine bundan böyle dörder ayda bir yayınlanacak. EditörlüÄŸünü 18 Mart Üniversitesi Tarih Bölümü ÖÄŸretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır'ın yaptığı dergide, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi akademisyenlerinin yanı sıra, diÄŸer üniversitelerden tarihçiler ve Çanakkale Savaşı'na gönül vermiÅŸ araÅŸtırmacılar yazıyor.