ANKARA (İHA) - Telekomünikasyon Kurumu (TK) tarafından cuma günü yapılması öngörülen sesli ve görüntülü cep telefonu iletişimine olanak sağlayan üçüncü nesil (3G) mobil telefon lisansı ihalesi için şu ana kadar 4 operatör şartname aldı.
Edinilen bilgiye göre, 3G ihalesi için Turkcell, Vodafone, Avea ve France Telecom'un şirketi Orange şartname aldı. Ancak ihalenin yapılacağı güne kadar yeni şartname alınabileceği, bazı Japon, Çin ve Arap şirketlerinin de ihaleyle ilgilendiği öğrenildi.
Üçüncü nesil olarak da bilinen evrensel mobil telekomünikasyon sistemleri (UMTS) ihalesi bu yıl mayıs ayından eylül ayına ertelenmiş, Telekom Teknik Elemanları Derneği ise geçen hafta ihalenin yürütmesinin durdurulması için dava açmıştı. Mahkeme kararının 7 Eylül'den önce çıkması halinde bu ihale tarihinin kaderini etkileyecek. TK Başkanı Tayfun Acarer, geçen hafta "Normal şartlarda ihale 7 Eylül'de yapılacak, ancak yargı yürütmeyi durdurma kararı verirse ona da uyarız" demişti.
Türkiye 'de 3G yeni kuşak mobil hatlarının hayata geçmesiyle, cep telefonu kullanımında köklü değişimler olacak. Öncelikle cep telefonu sadece ses ileten bir cihazdan çok bilgisayarla kıyaslanabilecek ölçüde güçlü bir internet cihazına dönüşecek. Kullanıcılar internet üzerinden yapabildikleri birçok uygulamayı cep telefonlarından, belki de sesli görüşme fiyatına yapabilecekler. Birçok kişinin çocukluk fantezisi video-konferans teknolojisiyle, video üzerinden görüntülü chat de gerçek olacak. Yeni kuşak 3G mobil hatlarda iletişim dört ana bölüme ayrılıyor:
"Birinci ve temel olarak mevcut cep telefonlarımızda bulunan ses, SMS, MMS gibi temel iletişimler. İkinci olarak, cep telefonu internete sürekli bağlı olabildiği için bir anlamda dizüstü bilgisayar gibi işleyebilecek. Örneğin kullanıcı, 3G'li bir cep telefonuyla YouTube gibi sitelere bağlanarak video indirebilecek. Üçüncü olarak 3G mobil hatları, kullanıcıların kendi oluşturdukları içeriği birbirleriyle paylaşmalarına olanak veriyor. Dolayısıyla bir kullanıcı kendi çektiği bir videoyu veya fotoğrafı
arkadaşına 3G üzerinden gönderebiliyor. Dördüncü olarak ise, kurumsal iletişim olarak adlandırılan ve şirketlerin kendi ihtiyaçlarına göre şekillendireceği ve çalışanlarına sunacağı kurum içi servisler yer alıyor."
Yeni kuşak 3G mobil hatların halen kullanılan GSM hatlarından önemli bir farkı var. GSM hatlarında servisler sabit ve sadece telefon operatörü tarafından sağlanıyor. Kullanıcı kendi servisini oluşturamıyor, sadece mevcut hat üzerinden kişiselleştirebiliyor. 3G'de ise, servisler kullanıcıların inisiyatifinde kişisel ihtiyaçlarına uygun yapılandırılabiliyor. Bunun için servisi sadece telekom operatörünün sağlamasına da gerek yok; herhangi bir şirket de 3G hatlara servis sağlayabiliyor. Örneğin, yol raporu veya trafik bilgisi için telekom operatörünün böyle bir hizmeti olmasa da kullanıcı büyükşehir belediyesinin sitesine veya varsa herhangi bir trafik sitesine bağlanarak yol durumunu öğrenebiliyor.
"3G'DE NELER MÜMKÜN?"
Birçok kişinin çocukluk hayali uzay dizilerinin klasik sahnesi video-konferans 3G ile gerçek olacak. Kullanıcılar birbirleriyle görüntülü ve sesli iletişim kurabilecekler. Video konferans ikiden fazla kişinin aynı anda bağlanmasına da olanak veriyor. Buna ek olarak, internet hatları üzerinden cep telefonu karşı tarafta arkadaşının bilgisayarına bağlanabilecek. Dolayısıyla cep-PC bağlantısı yapılacak. PC-cep bağlantısının bir adım ötesinde, kullanıcılar cep ve PC arasında dosya alışverişi yapabilecekler, diğer bir deyişle cep telefonundan PC'ye fotoğraf gönderirken, PC'den de cep telefonuna şarkı indirilebilecek. Bu noktada 3G servisleri devreye giriyor; halen birçok Avrupa ülkesinde 3G operatörleri kullanıcılarına şarkı indirme hizmeti sunuyor. Örneğin, kullanıcı internet üzerinden bu sitelere bağlanarak bilgisayarına indirir gibi, cep telefonuna şarkı indirebiliyor. 3G hatları üzerinden oyun oynamak kolaylaşacak. Özellikle 'gerçek-zamanlı' olarak tanımlanan aksiyon oyunları aynı hat üzerinden birden çok kullanıcının katılımıyla oynanacak; üstelik kullanıcılar ülkenin değişik kentlerinden olsalar dahi birbirlerine bağlanabilecek. İnternette anında mesaj sitelerinde rastlanan kullanıcının durumunu bildiren 'bağlı', 'meşgul', 'yemekte', 'uyuyor' gibi durum bilgileri cep telefonlarına da yaygınlaşacak. Bir kullanıcı, bir diğer kullanıcıyı ararken bu kişinin durum bilgisine göre arama yapacak, örneğin uyuyor ise sadece SMS atacak.
Yeni kuşak mobil hat 3G'de en çok ilgi çeken uygulama ise video konferans. Yaygınlaştırma amaçlı olarak operatörler video-konferansı ilk etapta sesli görüşme ile aynı fiyatta satıyor, servisin tutulması halinde de fiyatında yüzde 50 artış yapıyor. 3G'de bir diğer ilginç servis de televizyon yayınları. Kullanıcılar telekom operatörünün anlaşmalı olduğu TV kanallarını izleyebiliyor. 3G'nin yaygınlaştığı ülkelerde kullanıcılar 2-3 dakikalık sürelerle bir günde toplam 20-25 dakika boyunca televizyon
yayınlarını izliyor; bunlar arasında en yaygın uygulama haberler ve müzik klipleri. TV izleme de yayın dakikasına göre telefon faturasına yansıyor. 3G altyapısından yararlanmak isteyen şirketler de, servislerin kullanımı sırasında 'cep-reklam' gönderebiliyor. Televizyonlarda izlediğimiz reklamların cep telefonu ekranına uyarlanmış versiyonları kullanıcıların ekranlarına gelecek.