Çin’in yaklaşık yarım yüzyıldır sürdürdüğü dev ağaçlandırma projesi, çölleşmeyle mücadelede sonuç veriyor gibi görünüyor. Ancak Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan yeni çalışma, projenin beklenmedik bir yönünü ortaya koydu.
Araştırmacılar, "Büyük Yeşil Duvar" olarak adlandırılan projede dikilen ağaçların doğal ormanlardaki ağaçlardan daha hızlı büyüdüğünün görüldüğünü tespit etti. Onlara göre, bu durum atmosferimizdeki yükselen karbon dioksit (CO2) seviyelerine daha iyi tepki vermelerinden kaynaklanıyor olabilir.
Yine de ortada bir gizem söz konusu. Çalışmanın baş yazarı, Shenzhen'deki Pekin Üniversitesi'nde peyzaj ekoloğu olan Yuhang Luo, Live Science'a verdiği demeçte, yapay ormanların doğal ormanlardan nasıl farklılaştığının belirsiz olduğunu, bunun da ağaçların karbonu emme etkinliği konusunda soru işaretleri doğurduğunu söyledi.
Büyük Yeşil Duvar projesi 1978'de başladı ve 2050 yılına kadar tamamlanması bekleniyor. Asıl amaç, ülkenin otlaklarının çölleşmesini yavaşlatmaktı. Çünkü Gobi Çölü her yıl bu otlakların bin mil kareden fazlasını yutuyor. Girişim, ilk aşamalarında zorlandı. Çünkü hızlı büyümeleri nedeniyle seçilen bazı ağaçların bu ortama pek uygun olmadığı ortaya çıktı ve bu ağaçlar öldü.
Ancak Çinli bilim insanları pes etmedi. Büyük bir planlama ve azim örneğiyle bu yemyeşil bariyer ölüp gitmek yerine büyümeye devam etti. Bir Nature makalesine göre, duvarın dokunduğu bölgelerdeki orman örtüsü 1978'de yüzde 5 iken 2023'te yüzde 14'e fırladı. Bu da toz fırtınalarını azaltmaya ve Pekin dahil rüzgâr yönündeki şehirlerde hava kalitesini iyileştirmeye yardımcı oldu.
Büyük Yeşil Duvar, başlangıçta bir iklim değişikliğiyle mücadele önlemi olarak tasarlanmamıştı. Bu yüzden Luo ve meslektaşları, dikilen ormanların bu açıdan nasıl bir performans gösterdiğini merak etti.
Luo, Live Science'a şunları söyledi:
"Dikilen ormanlar iklim değişikliğini hafifletme stratejilerinde yaygın olarak kullanılıyor, ancak çoğu küresel ekosistem modeli orman türleri arasında ayrım yapmıyor ya da yaşa bağlı dinamikleri yeterince temsil etmiyor. Bu yüzden bu faktörlerin nasıl etkileştiğini netleştirmenin önemli olduğunu düşündük. Bunu yalnızca bilimsel anlayış için değil, aynı zamanda gerçek dünyadaki orman politikalarının ve karbon muhasebesinin temelini oluşturan modelleri ve varsayımları iyileştirmek için de yaptık."
Bunu yapmak için, Yeşil Duvar'ın ağaç tepesi örtüsünün yoğunluğunu uydu verileriyle takip ettiler ve bunu ülkedeki doğal ormanlarla karşılaştırdılar. Çarpıcı bir şekilde, dikilen ormanların yaprak alanının doğal muadillerine göre yüzde 66 daha hızlı arttığını buldular.
Live Science'ın belirttiğine göre, bunun büyük bir kısmı genç ağaçların yaşlı ağaçlardan daha hızlı büyümesinden kaynaklanıyor. Ayrıca dikilen ormanlar kendi hallerinde büyümeye bırakılmak yerine insanlar tarafından aktif olarak bakılıyor. Ancak bilim insanları benzer yaş ve koşullardaki dikili ve doğal ormanları karşılaştırdığında bile, dikili olanların yine de yüzde 4,6 daha hızlı büyüdüğü görüldü.
Dikkat çekici olan, bu farkın dikilen ağaçlar 30-40 yaş civarındayken en yüksek düzeyde olması ve ardından keskin bir düşüş göstermesi. Doğal ormanlar ise daha yavaş ama istikrarlı bir hızda büyüyor; bu da onları uzun vadede karbon tutma konusunda daha başarılı kılıyor.
Luo, Live Science'a "Dikilen ormanlar karbon emilimi için güçlü bir kısa vadeli araç olabilir, ancak bu avantaj geçicidir. Uzun vadeli karbon depolama ve dayanıklılık açısından doğal ormanların yeri doldurulamaz." dedi. (Kaynak: Futurism)