Covid 19'un geride kaldığını düşünürken şaşırtan veriler geldi. Stratus ismiyle bililnen XFG varyantı İngiltere'de yükselişe geçti ve Amerika'nın 19 eyaletinde enfeksiyonların arttığı bildirildi. Uzmanlar net bir şekilde paniğe gerek olmadığını belirtiyor ancak hafife almak da doğru değil diye durumun altını çiziyor.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı verilerine göre Covid-19 testlerindeki pozitiflik oranı eylülde yaklaşık yüzde 7’ye çıktı; hastaneye yatış oranları aynı dönemde yaklaşık yüzde 50 yükseldi. IFLScience’ın aktardığına göre 30 Eylül’de günlük hastaneye yatış sayısı 1.104’e ulaştı. Bu rakam geçen yıl ekim ayında görülen 2.500’ün üzerindeki zirvenin altında kalsa da yükselişin sürmesi dikkat çekiyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezinin modellemesi ise 19 eyalette salgın eğrisinin yukarı yönlü olduğunu gösteriyor.
XFG, Omicron soyundan gelen ve medyada “Stratus” olarak adlandırılan bir alt varyant. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı, XFG’nin yaklaşık bir yıldır farklı ülkelerde dolaştığını ve yeni ortaya çıkmış bir virüs olmadığını belirtiyor. Varyantın İngiltere’de halen en yaygın soy olduğu bildiriliyor.
Mevcut veriler XFG’nin dolaşımdaki diğer varyantlardan daha ağır hastalığa yol açtığını göstermiyor. Hastaneye yatışların genel vaka artışıyla paralel ilerlemesi de yükselişin, daha tehlikeli bir varyanttan ziyade Covid-19 dolaşımındaki genel artıştan kaynaklandığına işaret ediyor.
CDC’nin kullandığı R-t modeli, enfekte bir kişinin ortalama kaç kişiye virüs bulaştırdığını tahmin ediyor. Değerin 1’in üzerine çıkması yayılımın büyüdüğüne işaret etse de bu ölçüm tek başına hastalık yükünü veya vakaların ne kadar ağır seyrettiğini göstermiyor. Atık su sonuçları da belirti göstermeyen kişilerden kaynaklanan yayılımı erken fark etmek için kullanılıyor.
XFG enfeksiyonunda görülebilecek belirtiler önceki Omicron alt varyantlarına büyük ölçüde benziyor:
Öksürük ve boğaz ağrısı
Burun tıkanıklığı veya akıntısı
Halsizlik ve baş ağrısı
Ateş veya titreme
Kas ve vücut ağrıları
Bulantı, kusma ya da ishal
Bazı hastalarda ses kısıklığı
CDC, yalnızca belirtilere bakarak Covid-19 ile gribi ayırmanın mümkün olmadığını hatırlatıyor. Nefes darlığı, göğüste kalıcı baskı, bilinç bulanıklığı veya uyanmakta güçlük durumunda acil sağlık desteği alınması gerekiyor.
Uzmanlara göre serin havayla birlikte kapalı ortamlarda geçirilen sürenin uzaması bulaşmayı kolaylaştırıyor. Önceki enfeksiyon veya aşıyla kazanılan bağışıklığın zamanla azalması da muhtemel nedenler arasında bulunuyor.
Belirti gösterenlerin mümkünse evde kalması, risk grubundaki kişilerle temastan kaçınması ve kalabalık, kötü havalandırılan alanlarda maske kullanması öneriliyor. Güncel aşılar ve erken tedavi seçenekleri için sağlık kuruluşlarına danışılması önem taşıyor.