İSTANBUL (İHA) - MasterIndex araştırması, Türk halkının çoğunluğunun tasarruf yapmayı düşünmediğini, tasarruf yapanların gözde yatırım aracının ise altın olduğunu ortaya koydu.
MasterCard tarafından altı ayda bir düzenlenen ve Türkiye'nin kentsel nüfusunu temsil eden 11 il merkezinde bin kişi üzerinde yapılan MasterIndex araştırması, Türk halkının kart kullanım alışkanlıklarına ve yatırım eğilimlerine ışık tuttu. MasterIndex'e göre yatırım araçları arasında altın "altın çağını" yaşıyor. 2000'li yılların başında yüzde 1'i geçmeyen altına tasarruf yapma eğilimi, Ağustos 2008'de yüzde 12'lik tercih oranı ile tasarruf araçları arasında liderliğe yükseldi. Altını, YTL ve döviz
olarak "yastık altı" izledi. Araştırma verileri incelendiğinde Türk halkının son dönemde hisse senedi ya da banka faizi gibi yatırım araçlarını terk ederek geleneksel yatırım araçlarına döndüğü görülüyor. MasterIndex'e göre Türk halkının kredi kartı kullanım sıklığı son beş yılda yüzde 100'ün üzerinde arttı. Kredi kartı ile en fazla harcama ise giyim mağazaları, süpermarketler ve beyaz/elektronik eşya mağazalarında yapılıyor.
Kredi kartı tercihlerinde bankaya güven en önemli etken. Su ve elektrik faturalarını da kredi kartı ile ödeyebilmeyi isteyen Türk halkı, genellikle borcunun tamamını ay sonunda ödemeyi tercih ediyor. Türk halkı, eline geçen fazla para ile öncelikle ev alacağını belirtiyor.
YASTIK ALTI HALA GÖZDE Araştırma kapsamında görüşülen kişilerin yüzde 11'i tasarruflarını YTL olarak yastık altında tuttuğunu, yüzde 8'i ise döviz olarak elinde tuttuğunu ifade etti. "Yastık altında saklama" eğilimi önceki yıllarda da yatırımcıların iki numaralı tercihiydi. Türk halkı tarafından kullanılan diğer tasarruf araçları arasında, yatırım fonları (yüzde 3), banka faizi (döviz olarak yüzde 2), taşınmaz mülk edinmek (yüzde 2) ve hisse senedi almak (yüzde 1) geliyor. Ağustos 2008'de görüşülen kişilere sorulan "Elinizde
fazladan 40 bin YTL olsa nasıl değerlendirirsiniz?" sorusu, ağırlıklı olarak son 10 senedir olduğu gibi "Ev alırdım" şeklinde yanıtlandı. Görüşülen kişilerin yüzde 37'si ellerindeki fazla parayı gayrimenkul alımıyla değerlendirmeyi planlıyor. İkinci sırada ise borç ödemek ve otomobil almak var (yüzde 23'er). Daha sonra sırasıyla eğitim (yüzde 20), sağlık (yüzde 18), altına yatırım (yüzde 12), gezi/eğlence/tatil (yüzde 11), tasarruf (yüzde 10) ve alışveriş (yüzde 10) geliyor.
MasterIndex araştırması sonuçlarının kadın ve erkek katılımcı ayırımına göre değerlendirilmesinde, erkeklerin ellerine geçen fazladan para ile borç ödeme, yeni iş kurma ve işini geliştirme eğilimleri kadınlara göre ağır basarken, kadınların ev alma, eğitim, sağlık harcamaları, altına yatırım yapmak ve alışveriş tercihleri ön plana çıktı.
Araştırmaya katılan 15-24 yaş arasındaki gençler, diğer yaş gruplarına oranla büyük farkla ellerine geçen fazladan parayı eğitimleri için harcayacaklarını ifade ediyor. Aynı yaş grubunun tatil/gezi/eğlence için harcarım yanıtı da popüler seçenekler arasında. 35 yaş grubunun üzerine çıkıldıkça, ele geçen fazladan parayı sağlık için harcama eğilimi artıyor. Ev alma isteği en fazla 30-44 yaş grubu ile 55 yaş üstünde görülüyor.
Araştırmaya göre Türk halkının kredi kartı kullanım sıklığı son beş yılda yüzde 100'ün üzerinde artış gösterdi. MasterIndex araştırması katılımcıları 2003 yılında kredi kartlarını ayda 3,7 kere kullanırken, Ağustos 2008 verilerine göre 8,2 kere kullanıyor. Aynı dönem sonuçlarına göre, hemen hemen her gün kredi kartı kullananların oranı 4 iken, Ağustos 2008'de bu rakam 8'e çıkıyor. 2003 yılında yüzde 28'le kredi kartını ayda iki kez kullananlar çoğunluğu oluştururken, 2008 yılına gelindiğinde kredi kartını haftada iki kez kullandığını söyleyenler (yüzde 31) en geniş kesimi oluşturuyor.
Kredi kartı kullanımının sıklaşması, Türk halkının küçük meblağlı alışverişlerini de artık kredi kartı ile ödemesine bağlanıyor.
KREDİ KARTINI CEBİMİZDEN ÇIKARAN TUTAR: 107 YTL Türk halkının kredi kartı kullanım tutarları araştırıldığında kullanıcıların ortalama 107 YTL'lik alışverişleri için kredi kartlarını cüzdanlarından çıkardıkları gözlendi. MasterIndex araştırması Ağustos 2008 verilerine göre, Türk halkının yüzde 18'i 51-100 YTL, yüzde 17'si 35-50 YTL, yüzde 13'ü ise 21-35 YTL tutarındaki alışverişlerini kredi kartları ile yapıyor. Kredi kartı kullanım tutarları sosyoekonomik seviye düştükçe artış gösteriyor. A sosyoekonomik grubundakiler ortalama 89 YTL'lik
alışverişlerinde kredi kartı kullanırken, DE sosyoekonomik grubunda bu rakam 147 YTL'ye çıkıyor. Kredi kartını en yüksek tutarlı alışverişlerde kullanan kesim 20-24 yaş grubu (147 YTL), en düşük tutarlı alışverişlerde kullanan ise 15-19 yaş (40 YTL).
MasterIndex araştırmasında kredi kartı sahiplerine kredi kartlarını kullandıkları alışveriş noktaları sorulduğunda, yüzde 77 ile giyim mağazaları, yüzde 65 ile süpermarketler, yüzde 47 ile beyaz/elektronik eşya mağazaları ve yüzde 36 ile mobilya mağazaları çıktı.
Araştırmadan çıkan verilere göre giyim mağazalarından yapılan alışverişlerin yüzde 71'i kredi kartı, yüzde 4'ü banka kartı ile süpermarketlerden yapılan alışverişlerin yüzde 62'si kredi kartı, yüzde 6'sı banka kartı ile, mobilya mağazalarından yapılan alışverişlerin yüzde 68'i kredi kartı, yüzde 5'i banka kartı ile, beyaz/elektronik eşya mağazasında yapılan alışverişlerin yüzde 72'si kredi kartı, yüzde 2'si banka kartı ile yapılıyor.
SU VE ELEKTRİĞİ KREDİ KARTI İLE ÖDEMEK İSTİYORUZ Araştırmada kredi kartı sahiplerine nakit ödeme yapılan yerlerin hangilerinde kredi kartı kullanmayı tercih edecekleri soruldu. Araştırma katılımcılarının yüzde 36'sı elektrik/su faturası, kadınların ev alma, eğitim, sağlık harcamalı ödemelerinde, yüzde 17'si taksilerde, yine yüzde 17'si kira ödemelerinde kredi kartı kullanabilmeyi istiyor. Bu tercihleri sırasıyla doktor, diş hekimi, sağlık kurumları, yakacak satan yerler ve semt pazarları izliyor.
Türk halkı, yeni bir kredi kartı tercih ederken güven duyduğu bir bankanın kartı olmasına (yüzde 59), kart faiz oranlarının düşük olmasına (yüzde 55) ve yıllık kart aidatlarının düşük olmasına (yüzde 47) dikkat ediyor. Bu özellikleri, kartın ekstra avantaj sunması (ekstra puan, para, taksit vs), maaşını aldığı bankanın kartı olması ve prestijli bir bankanın kartı olması izliyor.