NEW YORK/LONDRA/PARİS/MADRİD/BERLİN (ANKA) - Türkiye'nin, ABD'de "Ermeni soykırımı" tasarısının onaylanmasına tepki olarak Washington Büyükelçisi Şensoy'yu istişare için Ankara'ya çağırması tüm dünyada büyük bir yankı buldu. Gelişmeleri haberlerin yanısıra başyazıları ve köşe yazılarında geniş biçimde değerlendiren dünya basını, "Türkiye-ABD ilişkilerine yeni darbe", "Oylama Türkiye ile ABD arasında çatlak yarattı", "Türkiye'den öfkeli tepki", "Türkiye'nin ABD'nin bölgesel politikasına desteği çökmeyi bekleyen iskambil kağıtlarından ev gibi" yorumlarına yer verdi.
FIGARO: "TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNE YENİ DARBE"
Büyük Fransız gazetelerinden Le Figaro da, "Türk-Amerikan ilişkileri zehirleniyor" başlıklı haberinde "soykırım" tasarısının onaylanmasının, sınır ötesi operasyon olasılığından olumsuz etkilenen Türk-Amerikan ilişkilerine "yeni bir darbe" oluşturduğunu savundu.
GUARDIAN: "TÜRKİYE'NİN ABD'YE DESTEĞİ İSKAMBİL KAĞITLARINDAN EV GİBİ"
İngiltere'nin önde gelen gazetelerinden The Guardian da, "Zor durumları daha da zorlaştırmak" başlıklı başyazısında Başbakan Erdoğan'ın, "ılımlı" olmakla birlikte Türkiye'nin ABD'nin bölgesel politikasına desteğinin çökmeyi bekleyen "iskambil kağıtlarından ev" gibi olduğunu bildiği yorumunu yaparken ABD'li demokratlara uyarıda bulundu.
TIMES: "TÜRKİYE, KUZEY IRAK'A GİRMEKLE TEHDİT EDİYOR"
İngiliz The Times gazetesi de, tasarının benimsenmesinin Türkiye'de ülke çapında "öfke" yarattığını, Washington Büyükelçisinin merkeze çağrıldığını kaydetti. Gazete "Burada açıkça dile getirilmeyen tehdit budur: Eğer Ermeniler konusunda bizi hayal kırıklığına uğratırsanız, sizi görmezlikte gelip Kuzey Irak'a girebiliriz" diye yazdı.
BBC: "TÜRKİYE ÖFKELİ"
İngiliz yayın kurumu BBC de, Türkiye'nin büyük kentlerinde protesto gösterileri yapıldığını belirtirken, tasarının onaylanmasına duyulan öfkeye dikkat çekti. Büyükelçi Şensoy'nun istişareler için Ankara'ya çağrıldığını da kaydeden BBC, Türkiye ile ABD arasındaki sorunun İncirlik üssünün kullanımını olumsuz etkilenmesinden korkulduğunu da kaydetti.
DW: "DAHA TALİHSİZ BİR ZAMANA DENK GELEMEZDİ"
Alman yayın kurumu Deutsche Welle, Büyükelçi Şensoy'un Ankara'ya çağırıldığını okurlarına duyurdu ve tasarısının geçmesiyle ilgili "Amerika'da alınan karar bundan daha talihsiz bir zamana denk gelemezdi. Orta Doğu biraz sakinleştikten ve Irak krizi çözüldükten sonra, Osmanlı İmparatorluğu'ndan kalan karanlık dönemle ile yüzleşilebilirdi" yorumuna yer verdi.
TELEGRAPH: "TÜRKLER NAZİLERE BENZETİLMEYİ KABUL ETMİYOR"
İngiliz The Daily Telegraph da, artan sayıda Batılı tarihçilerin Osmanlı dönemindeki olayların "soykırım" tanımına uyduğu konusunda mutabık olduğunu ancak çoğu Türkler için Naziler ile aynı kategoride konulmanın kabul edilemez olduğunu yazdı.
INDEPENDENT: "ERDOĞAN YURT DIŞI DESTEĞİ HAKEDİYOR"
"Tarihin yükü" başlıklı başyazısında Ermeni tasarısının yarattığı krizi değerlendiren İngiliz The Independent, Türkiye'de "mükemmel bir diplomatik fırtına"nın patlak vermek üzere olduğunu Türkiye'nin tepki olarak ABD ile Irak'a ilişkin askeri işbirliğini durdurmayı düşündüğünü kaydetti. Başbakan Erdoğan büyük bir baskı altında olduğunu öne süren gazete, Erdoğan'ın yurt dışından destek hakettiğini vurguladı.
FT: "TÜRKİYE'DEN ÖFKELİ TEPKİ"
Ekonomi gazetesi Financial Times da, Türkiye'nin Ermeni kararına öfkeli bir tepki gösterdiğini belirtirken tasarının ABD-Türk ilişkilerindeki "hassas" bir döneme denk düştüğünü işaret etti. Gazete, "Bazıları, bunu (tasarıyı) çok uzun ve oldukça pragmatik bir ilişkiden yararlanmış olan iki askeri müttefik arasında giderek artan bir ayrılığın simgesi olarak görüyor" diye yazdı.
LE MONDE: "ABD KONGRESİ'NDE OYLAMA TÜRKİYE'Yİ KIZDIRDI"
Fransız Le Monde ise, ABD Kongresi'nde yapılan oylamanın Türkiye'yi kızdırdığını belirtirken "Türkiye, 1915-1917 arasında Ermenilerin katledilmesi ve sınır dışı edilmesinin soykırım olarak nitelendirilmesini reddediyor" diye yazdı.
NYT: "TRAVMATİK KONULAR BİR ÜLKENİN RUHUNU SARSIYOR"
New York Times gazetesi, "Travmatik konular bir ülkenin ruhunu sarsıyor" başlığını kullandığı haberinde "Dünyanın geri kalan kısmı, Osmanlı hükümetinin Ermeni nüfusunu yok etmeye çalıştığını savunurken neden Türkiye mutabık değil?" sorusuna "Bunun yanıtı, Türkiye'nin ruhunun çok derin bir yerinde saklıdır ve büyük bir ölçüde Türk tarih kitaplarında yazılı" yanıtını verdi.
EL PAIS: "SOYKIRIM TÜRKİYE İLE ABD ARASINDA ÇATLAK YARATTI"
İspanya'nın en büyük gazetesi El Pais, "Ermeni soykırımı ABD ile kilit müttefiki Türkiye arasında bir çatlak yarattı" görüşünü dile getirdi. Gazete, Türkiye, ABD'nin askeri üslerin kullanımını kısıtlamakla tehdit ettiğini de yazdı.
EL MUNDO: "SOYKIRIMIN KINANMASI DİPLOMATİK KRİZ TETİKLEDİ"
Diğer büyük İspanyol gazetesi El Mundo da, "ABD'de Ermeni soykırımının kınanması, Türkiye ile diplomatik krizi tetikledi" derken Türk hükümetinin Ortadoğu için "kilit" bir üssün kullanımını kısıtlayabileceğini de belirtti.