ANKARA(ANKA)-Merkezi yönetim bütçesi Ocak ayında 524 milyon YTL açık verdi. Böylece geçen yılın aynı ayına göre açık yüzde 91,4 gerileme gösterdi.
Ocak ayında faiz giderlerindeki yüzde 39 azalış ile vergi gelirlerindeki yüzde 28 artış dikkat çekti. Gelir Vergisinde yüzde 25,4, Kurumlar Vergisinde yüzde 157,2, Özel Tüketim Vergisinde yüzde 21,6, Motorlu Taşıtlar Vergisinde yüzde 36,2 oranında artış meydana geldi.
Maliye Bakanlığı, Ocak ayı merkezi yönetim bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı. Buna göre; Ocak 2007 dönemi bütçe açığı 6 milyar 96 milyon YTL iken, Ocak 2008 dönemi bütçe açığı yüzde 91,4 oranında azalarak 524 milyon YTL olarak gerçekleşti. Ocak 2007 döneminde faiz dışı fazla 925 milyon YTL iken, Ocak 2008 döneminde faiz dışı fazla üç kat artarak 3 milyar 759 milyon YTL oldu. 2008 yılı için 38 milyar 3 milyon YTL olarak belirlenen faiz dışı fazla hedefinin, Ocak ayı sonu itibarıyla yüzde 9,9'una ulaşıldı.
2007 Ocak ayı bütçe giderleri 18 milyar 488 milyon YTL iken, Ocak 2008 döneminde yüzde 11,8 oranında azalış göstererek 16 milyar 306 milyon YTL oldu. 2007 Ocak ayı faiz dışı bütçe giderlerine göre 2008 Ocak ayı faiz dışı bütçe giderleri yüzde 4,8 oranında artış gösterdi. Diğer taraftan, geçen yılın aynı döneminde 7 milyar 21 milyon YTL olan faiz giderleri, 2008 yılının aynı döneminde yüzde 39 oranında bir azalışla 4 milyar 283 milyon YTL oldu.
2007 yılı Ocak ayında bütçe giderlerinin yıl sonu gerçekleşmesine oranı yüzde 9,1 iken 2008 yılı Ocak ayında başlangıç ödeneklerine göre gerçekleşme oranı yüzde 7,3 oldu. Bütçe gelirleri ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27,4 oranında artarak 12.392 milyon YTL'den 15.781 milyon YTL'ye yükseldi. Ocak ayı bütçe açığı, 2008 yılı merkezi yönetim bütçesinde belirlenen 17.997 milyon
YTL tutarındaki hedefin yüzde 2,9'una karşılık geldi.
-HARCAMALAR YÜZDE 11,8 AZALDI-
Bütçe giderleri için öngörülen 222.553 milyon YTL'lik ödeneğin Ocak ayında yüzde 7,3'ü kullanılarak 16.306 milyon YTL gider oluştu. Geçen yılın aynı döneminde ise 2007 yılında yapılan harcamaların yüzde 9.1'i gerçekleştirilmiş ve 18.488 milyon YTL düzeyinde harcama yapılmıştı. Böylece geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,8 oranında daha az harcama gerçekleştirildi. Geçen yılın aynı dönemine göre faiz hariç giderlerde 556 milyon YTL artış, faiz giderlerinde ise 2.738 milyon YTL azalış meydana gelmesiyle Ocak ayı bütçe giderlerinde 2.182 milyon YTL düşüş gerçekleşti.
Ocak ayında 12.023 milyon YTL faiz hariç gider oluşurken, bütçede öngörülen 166.553 milyon YTL ödeneğin yüzde 7.2'si kullanıldı. 2007 yılının aynı döneminde ise 11.467 milyon YTL faiz hariç gider oluştuğu dikkate alındığında yüzde 4,8 oranında bir artış kaydedildiği görüldü.
Personel giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11 oranında artış göstererek 4.841 milyon YTL olarak gerçekleşti. Böylece personel giderleri için bütçede öngörülmüş olan 48.672 milyon YTL ödeneğin yüzde 9,9'u kullanıldı. Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri ise, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,7 artış göstererek 622 milyon YTL olarak gerçekleşti. Bu amaçla bütçede öngörülmüş olan 6.405 milyon YTL ödeneğin yüzde 9.7'si kullanıldı.
Ocak döneminde 1.059 milyon YTL mal ve hizmet alımı yapıldı. Geçen yılın aynı döneminde 838 milyon YTL gider olduğu dikkate alındığında, artış oranı yüzde 26,3 olarak hesaplandı. 2008 yılı mal ve hizmet alım giderleri ödeneğinin yüzde 4,6'sı bu dönemde kullanıldı.
Merkezi yönetim bütçesi sağlık harcamaları Ocak ayında 699 milyon YTL oldu. 2007 Ocak ayında, sosyal güvenlik reformunun yürürlüğe girmemesi bunun yanı sıra kamu idarelerinin bütçelerinde tedavi ve ilaç ödeneği bulunmaması nedeniyle kamu personeli tedavi ve ilaç giderleri yapılmamıştı. 2008 Ocak ayında ise kamu idareleri bütçelerinde bulunan ödeneklerden 202 milyon YTL tedavi ve ilaç gideri gerçekleşti. Yeşil kart tedavi ve ilaç giderleri Ocak 2008 döneminde Ocak 2007 dönemine göre yüzde 3,1 oranında artış göstererek 497 milyon YTL olarak gerçekleşti.
-SOSYAL GÜVENLİK AÇIĞI OCAK'TA 3 MİLYAR YTL-
Bütçe giderleri içindeki en büyük paya sahip olan cari transferler Ocak ayında, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,1 oranında artarak 5.136 milyon YTL olarak gerçekleşti. Cari transferlerin, başlangıç ödeneğine göre gerçekleşme oranı Ocak ayı itibariyle yüzde 7,4 oldu. 2007 yılı Ocak ayı için ise söz konusu oran yüzde 7.7 olmuştu. Cari transferler içinde sosyal güvenlik kurumu finansman açığı için Ocak ayında 3.007 milyon YTL sosyal güvenlik kurumuna aktarma yapıldı. Aktarım, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,3 oranında bir artışa işaret etti.
2007 yılı Ocak ayında 146 milyon YTL sermaye gideri gerçekleşmişken, bu yılın aynı döneminde 16 milyon YTL sermaye gideri oluştu. 2008 yılının ilk ayında 29 milyon YTL sermaye transferi yapıldı. Geçen yılın aynı döneminde ise 325 milyon YTL sermaye transferi yapılmıştı. 2007 yılı Ocak döneminde sermaye transferlerinde yüzde 9,2 olan gerçekleşme oranı, bu yılın aynı döneminde yüzde 1,4 oldu.
Borç verme giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,7 oranında azalarak 319 milyon YTL olarak gerçekleşti. 2008 Ocak ayında borç verme için bütçede öngörülmüş olan ödeneğin yüzde 8.1'i kullanıldı.
-FAİZ GİDERLERİ YÜZDE 39 AZALDI-
Faiz giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 39 azalarak 7.021 milyon YTL seviyesinden 4.283 milyon YTL seviyesine geriledi. Böylece faiz harcamaları için bütçede
öngörülmüş olan 56.000 milyon YTL ödeneğin yüzde 7.6'sı kullanıldı.
2007 Ocak ayı bütçe gelirleri 12 milyar 392 milyon YTL iken, Ocak 2008 döneminde yüzde 27,4 oranında artış göstererek 15 milyar 781 milyon YTL olarak gerçekleşti. Bu performans vergi gelirleri tahsilatındaki yüksek oranlı artıştan kaynaklandı.
Ocak ayında merkezi yönetim bütçe gelirlerine bakıldığında, 204 milyar 556 milyon YTL olan yılsonu bütçe hedefinin yüzde 7,7'sinin bu dönemde tahsil edildiği görüldü. Geçen yıl bu oran yüzde 6,5 olarak gerçekleşmişti.
-VERGİ GELİRLERİ YÜZDE 28 ARTTI-
Ocak 2007 döneminde 11 milyar 77 milyon YTL vergi tahsilatı yapılmışken bu yılın aynı döneminde yüzde 28 oranında bir artış ile 14 milyar 159 milyon YTL vergi tahsil edildi; yılsonu bütçe hedefinin yüzde 8,3'ü bu dönemde gerçekleştirildi.
Geçen yıl ile karşılaştırıldığında vergi türlerinin hepsinde yüksek oranlarda artış ortaya çıktı. Gelir Vergisinde yüzde 25,4, Kurumlar Vergisinde yüzde 157,2, Özel Tüketim Vergisinde yüzde 21,6, İthalde Alınan KDV'de yüzde 34,8, Dahilde Alınan KDV'de yüzde 18, Motorlu Taşıtlar Vergisinde yüzde 36,2 oranında artış meydana geldi. Vergi gelirlerinde elde edilen yüksek oranlı artış bazı sektörlerde gelişmenin yanı sıra vergi artışlarından kaynaklandı.