Fransızca dilinde prendre kelimesinden gelen priz kelimesi bu dilde alma işlemi ya da alınma anlamlarına gelen prise kelimesinin türemiş halidir. Dünya genelinde elektrik şebekelerinin son kullanıcılara alternatif akım olarak sundukları hizmetler şebekelerden şebekelere frekans ve voltaj olarak değişebilmektedir. Bu nedenle de şebeke türlerine özel olarak üretilen farklı priz standartları bulunmaktadır.
Tipik olarak prizler cihazların elektrik devrelerinin fişlerdeki iki kablo ucunun girecekleri iki delik ile şebekeye bağlantılarını sağlar. Bazı şebekelerde delikler yuvarlak olabilirken bazılarında yassı olabilmektedir. Ayrıca deliklerin açıları da farklılık gösterebilmektedir. Prizler elektrik taşıyan metal yüzeylerin izole edilmemiş olan kısımlarının canlılara zarar vermesine engel olabilmesi için özel olarak şekillendirmişlerdir.
Kullanım amaçlarına göre prizler amper cinsinden ölçülebilen çekilebilecek en yüksek güç açısından farklılık gösterebilmektedirler. Örnek olarak ana şebekeye bağlantı sağlanmadan önceki kablo kalınlıkları ile bağlantı noktalarındaki sigorta ayarları amperlerine göre farklı olabilmektedir. Genel olarak prizler 16 amper, 10 amper ya da 25 amper olabilmektedir. 25 amper çoğunlukla fırınlar 16 amper ise çamaşır makinelerinde kullanılmaktadır. 60 ve daha fazla amperler elektrikli araçları şarj etmek için tercih edilmektedirler.
Birden fazla sayıda priz girişi bulunmaktadır. Bu çeşitliliğin başat nedeni elektrik sistemleridir. Mucitler Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk modern enerji iletişim şebekesini kurdukları zaman voltaj 110 volt olarak belirlenmiştir. Diğer ülkelerde ise elektrik şebekeleri kurulmaya başlandığı zaman güvenlik ve maliyet gibi farklı nedenler yüzünden çeşitli iyileştirmeler yapılmıştır.
Farklı ülkelere gidildiği zaman dikkat edilen durumlardan bazıları da prizlerin Türkiye’deki prizlerden farklı şekillerde olduğudur. Türkiye’deki priz tipi C ve F’nin voltajları 230 volt, frekansları ise 50 Hertz’dir. Ancak örnek olarak Kanada’da priz tipi A ve B’dir ve bunların voltajları 120 Volt iken frekansları 60 hertz’dir. Bu tür durumlarda voltaj dönüştürücüye ya da adaptöre bazen ise her ikisine de gereksinim duyulabilmektedir.
A tipi fiş ve prizler daha çok Orta Amerika, Kuzey Amerika ve Japonya’da kullanılmaktadır. Bu tip prizler Japonya priz tipi olarak kabul edilmektedir. D tipi adı verilen prizlerde ve fişlerde ise bir üçgen meydana getirilir ve üç diş bulunur. Topraklama hattına sahip olan D tipi prizlerde 5 amper, 220 volt ile 240 volt arası voltaj yer almaktadır.
Dünya genelinde farklı standartlarda fişler ve prizler bulunmaktadır. Bunun nedeni dünyanın birçok yerinde farklı elektrik sistemlerinin kullanılıyor olmasıdır. Bu farklılık ise fişlerin ve priz girişlerinin farklı olacağı anlamına gelmektedir. Çeşitli ülkelerde genel olarak otellerde ve ülkeler arası ziyaretler yapan kişilerin yoğun olarak yer aldığı yerlerde evrensel priz olarak da bilinen farklı tasarımdaki prizler yer almaktadır.
Bazı riskler taşıyor olması nedeni ile evrensel olarak kullanılabilen prizler günlük kullanımlarda tavsiye ve tercih edilmemektedir. Bu ve benzeri nedenlere bağlı olarak kişiler farklı ülkelere gideceklerse gidecekleri o ülkelerdeki fiş ve priz standartlarını önceden araştırmalı ve öğrenmelidir. Buna göre önlem alınmalı ve gidilecek olan ülkede uyum sağlayacak fişler temin edilerek yola çıkılması gerekir.
markasıdır.
Haber Gönder
