ANKARA (İHA) - Merkez Bankası (MB), toplam krediler içindeki payı 2001 yılında yüzde 5.2 olan tüketici kredilerinin, istihdamdaki artışa bağlı olarak Haziran 2005 döneminde yüzde 16.1'e yükseldiğini bildirdi.
Merkez Bankası geçtiğimiz hafta yayınladığı Finansal İstikrar Raporu'nda istihdam artış hızı ve bireysel kredilerin gelişimiyle ilgili bir analiz sundu. İstihdam artış hızıyla bireysel kredilerin gelişimi incelendiğinde 2000 ekonomik krizinden sonra istihdamdaki azalmayla birlikte bireysel kredilerin de reel olarak azaldığının görüldüğüne dikkat çeken raporda, 2004 yılında ise istihdam artış hızıyla birlikte bireysel kredilerin de hızlı şekilde arttığı kaydedildi. İstihdamın, 2005 yılı Mart ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4.7 oranında artış gösterdiği belirtilerek, aynı şekilde bireysel kredilerdeki artış eğiliminin de sürdüğü bildirildi. Özel nihai tüketim harcamalarının gelişimi incelendiğinde ise, 2002 yılından itibaren özel tüketim harcamalarının özellikle dayanıklı tüketim malları kaynaklı olmak üzere, artma eğilimine girdiğinin ifade edildiği raporda, buna bağlı olarak da 2004 yılı sonunda dayanıklı tüketim mallarına yönelik harcamaların yüzde 29.7 oranında arttığı ve bu gelişmede, kredi faiz oranlarında yaşanan düşüşlerle birlikte, ertelenmiş tüketim harcamalarının ön plana çıkmasının da önemli rol oynadığı kaydedildi.
Bankaların düşen enflasyon ve faiz oranına bağlı olarak aktiflerini yeniden yapılandırmaya başlamalarının, tüketicilerin ise ertelenmiş tüketim taleplerini geliştirmek için duydukları kaynak ihtiyaçlarını tüketici kredileri ve kredi kartı yoluyla finanse etmelerinin, tüketici kredilerinin artmasına neden olduğuna işaret edilen raporda, tüketici kredilerinin toplam brüt krediler içindeki payı dikkate alındığında, söz konusu oranın 2001 yılı sonunda yüzde 5.2 iken, artarak 2003 yılı sonunda yüzde 8.7'ye, 2004 yılı sonunda yüzde 13'e ve Haziran 2005 döneminde yüzde 16.1'e yükseldiği bildirildi. Kredi kartları içinse bu oranın 2004 yılı sonuna kadar artarken, 2005 yılı başından itibaren azalmaya başladığına dikkat çekilen raporda, 2004 yılı sonunda yüzde 13.5 olan oranın Haziran 2005 tarihinde yüzde 12.5'e gerilediği belirtildi.
Tüketici kredilerindeki artış hızını yavaşlatmak amacıyla, 2004 yılı Nisan ayında yeni otomobil alımlarında uygulanan vergi teşvikinin yarı yarıya azaltıldığının da hatırlatıldığı raporda, 2005 yılının başında ise tamamen kaldırıldığı, ayrıca 2004 yılı Ağustos ayında tüketici kredilerine uygulanan Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) kesintisinin de yüzde 10'dan yüzde 15'e çıkarıldığı dile getirildi. Raporda, bu çerçevede, son dönemlerde özellikle taşıt kredilerinin artış hızının yatay bir seyir izlediği belirtildi.
KONUT KREDİLERİNİN VADELERİ DAHA DA UZAYACAK Türkiye Bankalar Birliği verilerine göre, 2004 yılı sonu itibariyle tüketici kredilerinin vade yapısı incelendiğinde, söz konusu kredilerin yüzde 80'inin 1 yıl ve üzerinde vadeli olduğunun görüldüğüne işaret edilen raporda, Mart 2005 döneminde ise söz konusu oranın artarak yüzde 85.2'ye çıkmasının dikkat çekici olduğu ifade edildi. Raporda bu gelişmede konut kredilerinde tutar olarak yaşanan artışın etkili olduğu da belirtilerek, "Ayrıca, tüketici kredilerinin 2004 yılı başından itibaren 19-24 ay vade diliminde yoğunlaştığı gözlenmektedir. Diğer taraftan, 2005 yılı sonundan itibaren yasal düzenlemesinin tamamlanması planlanan ipotek yoluyla konut finansmanı uygulaması sebebiyle, konut kredilerinin giderek yaygınlaşacağı dikkate alındığında, vadelerin daha da uzayacağı düşünülmektedir" denildi.
Raporda, tüketici kredilerinin türlerine göre dağılımı ile ilgili olarak ise, dayanıklı tüketim malları, mesleki amaç, eğitim, tatil, gıda, giyim gibi seçenekleri içeren diğer tüketici kredilerinin 2002 yılı sonundan itibaren en büyük paya sahip olduğu, diğer taraftan 2003 yılına göre 2004 yılı sonunda, taşıt kredilerinde yüzde 2 ve diğer tüketici kredilerinin payında yüzde 4 azalışa karşılık, konut kredilerinde yüzde 6 artış yaşandığı kaydedildi. Raporda, 2005 yılının bütün tüketici kredilerin türleri artarken, Haziran ayında 2004 yılı sonuna göre en büyük artışın yüzde 121.5 ile konut kredilerinde yaşandığı da belirtildi. Raporun, tüketici kredileri ve kredi kartları endeksinin gelişimi ile ilgili bölümünde ise, kredi kartlarında hızlı bir artışın göze çarptığı ifade edilerek, genel olarak 2004 yılında kredi kartları endeksinin tüketici kredilerinin üzerinde gerçekleştiği belirtildi. Ayrıca, türlerine göre tüketici kredileri endeksinin gelişimine bakıldığında da, konut kredileri endeksinin ciddi bir artış gösterdiği, taşıt kredisi endeksinin ise hala Haziran 2000 seviyesine ulaşmadığı bildirildi.
Haziran 2005 döneminde de aynı eğilimin devam ettiğine dikkat çekilen raporda, Türkiye Bankalar Birliği verilerine de yer verildi. Bu verilere göre, bankacılık sektöründeki tüketici kredisinin yüzde 95'ini kullandıran 15 bankanın bildirimleri sonucunda, tüketici kredisi kullanan kişi sayısının, 2004 yılında bir önceki yıla göre yüzde 42.8 artış göstererek, 3.5 milyon kişiye ulaştığı bildirildi. 2005 yılının ilk üç ayında ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 66.8 artarak 4.8 milyon kişiye yükseldiği ifade edilerek, mal ve hizmet grupları bazında tüketici kullanan kişilerin dağılımına bakıldığında, 2004 yılında bir önceki yıla göre, ihtiyaç kredisi kullanan kişilerin payının azaldığı, buna karşılık konut kredisi ve taşıt kredisi kullananların payının arttığı kaydedildi.
markasıdır.
Haber Gönder
