Basketbol kuralları iki eksen etrafında şekillenmektedir. İlk olarak oyunun dinamik, tempolu ve akıcı olmasıdır. Basketbol temelinde görsel olarak ilgi çekici ve seyir zevki yüksek mücadelelerin gerçekleştirilmesi yer alır. İkinci eksen ise ilkiyle uyumludur. Basketbolun takip edilebilirliği ve izlenebilirliğini arttırmadaki kritik aşamalardan birisi oyunun adil ve eşit şartlarda düzenlenmesidir. Bu spor seyircilerinin genel eğilimidir.
ABD, basketbolun icat edildiği ülkedir. Bu sebeple NBA'de iki temel eksenin sağlanması aktif kural değişimlerini sağlayabilmektedir. NBA yönetimi, sportif bir federasyon ve kurumsal bir şirket misyon/vizyonunu beraber yönetir. Basketbolda bir dönem smaçın yasaklanması NBA'in kritik kararları arasında yer almaktadır.
Basketbolda skor elde etmenin çeşitli yöntemleri mevcuttur. Bu yöntemler basketbolun temelinde var olan pota yükseliğine göre belirlenir. Potanın yüksekliği 3,05 metredir. Bu yükseklik standart insan boy ölçütleri için sınırlayıcı bir ölçümdür. Sayılar genellikle şut, potaya yakından/yüksekten topu bırakma ve smaç üzerine şekillenir. Şut ve topu bırakma türleri el hassasiyeti ve top koordinasyonuyla ilgilidir. Smaç sayıları ise patlayıcı fiziksel gücün ve anatomik şartların ön planda olduğu bir türdür.
Modern NBA'de kısa boylu oyuncuların da atletik özelliklere sahip olması ve oyunun evriminde smaç herhangi bir oyuncu tarafından yapılabilmektedir. Ancak 1950- 1960'lı yıllarda bu durum böyle değildi. Smaç doğrudan uzun boylu ve iri yapılı oyuncuların gerçekleştirdiği bir sayı türüydü. Bu dönemde 1960’ların ortasında Amerikan üniversite basketbolunda (NCAA), Lew Alcindor (sonradan Kareem Abdul-Jabbar) isimli bir oyuncu ortaya çıktı. Kareem 2.18 metre boyu ve atletik fiziğiyle pota altında büyük bir dominasyon kurmuştu. Kareem'in istatistikleri alt üst eden performansı oyunun tekel bir anlayışa dönüşmesi riskini taşıyordu.
Kareem'in performansı rekabette eşitsizlik yaratan bir durum olarak görülmüştür. Oyunun uzun ve atletik oyuncuların dominasyonu altında sıkıcı bir rutine dönüşmesinden endişe duyulmuştu. Kareem'in bireysel olarak bir ikona dönüşmesinden ziyade Kareem'in oyuncu prototipinde bir ekol haline gelmesi sorun olarak görülmekteydi. Bu sebeple alınan kararla 9 yıllık bir süre boyunca yasaklanmıştır.
Başlangıçta kural Kareem'e karşı bir haksızlık olarak yorumlanmıştır. Ancak kuralın başlattığı akış hem Kareem'in kariyerini hem basketbolun çehresini değiştirmiştir. Kareem açısından olan kısmında, onun bir çözüm olarak ürettiği "sky hook" atışı mevcuttur. Kareem yeni atış stiliyle olduğundan daha büyük bir ikona dönüşmüş ve NBA tarihine adını yazdırmıştır.
Smaç gibi tekrar edilebilir bir performanstan "imza harekete" dönüşen bir kariyerin etkisi daha büyük görülmektedir. NBA açısından ise oyunun şekillenmesini sağlamıştır. Şut ve pas opsiyonları genişlemiş, şutör oyuncular ön plana çıkmıştır. Zincirleme bir reaksiyon şeklinde oyun sırasında sahanın tamamını hedefleyen bir oyun planı oluşmuştur. Smaç kuralı, oyuncuların büyük kısmının atletik eşiği aşmasıyla kaldırılmıştır.
markasıdır.
Haber Gönder
