İnsanların gözbebekleri her zaman yuvarlak olur. Ancak diğer canlılarda ve özelikle bazı hayvan türlerinde göz bebeklerinin şekli farklı olabilmektedir. Örnek olarak kedilerin göz bebekleri dikey duran bir yarık biçimindedir. Keçilerde ise göz bebekleri yatay olur ve şekli dikdörtgendir. Balık türlerinden biri olan hypostomus plecostomus türünün göz bebekleri ise halka biçiminde görünür. Tüm bu farklılıkların bilimsel bir nedeni bulunmaktadır.
Anatomik olarak göz bebeklerinin farklı biçimlerde olması normal kabul edilmektedir. Optik terimlere göre anatomik olan gözbebekleri gözlerin diyaframıdır. İris ise diyafram genişliği olarak ifade edilir. Gözbebekleri dışarıdan bakıldığında giriş açıklığı görülür. Fiziksel olarak göz bebeklerinin yeri ya da boyutu görünmez. Bu durumun nedeni de kornea tarafından gözbebeklerinin olduklarından farklı boyutlarda görünmesi ve daha büyük olarak algılanmasıdır.
İris göz bebeklerini çevreler ve genel olarak düz kastan oluşan büzülebilir özelikte bir yapısı vardır. İki grup düz kas içeren iris gözbebeklerinin boyutlarının küçülmesini sağlamaktadır. Algı yolu ile irisin her gözün optik liflerinin kısmi olarak çaprazlaması nedeni ile iki göz birbirine bağlanır. Eğer bir kimyasal madde olan pilokarpin vücuda girerse dairesel kaslarda parasempatik kasılma yaşanır ve gözbebekleri küçülür. Atropin vücuda enjekte edilirse gözbebeklerinde büyüme gözlemlenir.
Hayvanlar dünyasında işler insanlardan farklı yürür. Bu nedenle bu iki canlı türü arasında birçok fiziksel farklılıklar da bulunmaktadır. Bazı havyanlar yatay bazı hayvanlar ise dikey gözbebeklerine sahip olabilmektedir. Görüş hayvanlar dünyasında en önemli unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir. Çünkü hayvanlar görüş becerileri sayesinde hem avlanırlar hem de onları avlamak isteyenlerden kaçabilirler.
Hayvanların gözbebeklerinin farklı şekillerde olması da bu durum ile direkt olarak bağlantılıdır. Gözbebeklerine bakarak hayvanların av konumunda mı yoksa avcı konumunda mı olduğunu anlayabilmek mümkündür.
At, keçi, koyun, inek gibi çeşitli hayvanların gözbebeklerinin şekilleri yatay olur. Bu sayede bu hayvanlar gözlerinin iki yanından daha fazla ışık alarak yırtıcıları ve onları avlamak isteyen hayvanları uzaktan da fark edebilirler. Ayrıca bu özellikleri sayesinde kafaları eğik pozisyonda olduğu zaman dahi tetikte kalabilmektedirler.
Dikey gözbebeklerine sahip olan hayvanlar daha çok kedi timsah yılan gibi yırtıcı hayvanlardır. Bu hayvanlardaki dikey biçimde olan gözbebekleri sayesinde ava daha iyi odaklanabilmek mümkün olmaktadır. Aslanlar ve kaplanlar için aynı durum geçerli değildir. Çünkü zaten yerdeki yüksektedirler ve potansiyel avları ile tüm çevrelerine daha kolay hakim olabilmektedirler.
markasıdır.
Haber Gönder
