Yeryüzünde ateşin oluşabilmesi için yanıcı madde, ısı ve oksijen gibi üç temel unsurun bir araya gelmesi gerekir. Bu üçlü “yangın üçgeni” olarak adlandırılır. Oksijen havada bol miktarda bulunduğu için ateş yakmak çoğu zaman kolaydır. Bu durum uzay ortamında düşünülecek olursa kolay olmayabilir. Bilindiği üzere uzayda hiç oksijen bulunmaz ve yerçekimi yok denecek kadar azdır. Bu iki faktör ise ateşin davranışını tamamen değiştirecektir. Bu noktada uzayda ateş yakılırsa alevin nasıl görüneceği araştırma konusudur.
Uzayda ateş yakıldığı düşüncesi çoğu insanın zihninde ilginç ve sıra dışı bir görüntü oluşturabilir. Dünya’da ateş dendiğinde ise akıllara yukarı doğru yükselen parlak alevler gelmektedir. Bu durum uzay ortamında düşünüldüğü ateşin görünümü tamamen farklı olacaktır. Bunun temel nedeni yerçekimi ve oksijen bulunmamasıdır. Bu iki etken alevin hem şeklini hem de davranışını kökten değiştirmektedir.
Dünya’da yakılan ateşin yukarı doğru uzaması ısınan gazların hafifleyerek yükselmesiyle açıklanmaktadır. Sıcak hava yukarı çıkarken soğuk hava aşağıdan alevin yerine geçmektedir. Bu hareket alevin sivri ve dalgalı bir şekil almasını sağlar. Uzayda ise yerçekimi olmadığı için sıcak ve soğuk gazlar bu şekilde hareket edemez. Sonuç olarak alev yukarı doğru uzanmaz.
Uzayda kontrollü bir ortamda ateş yakıldığında küre yani yuvarlak bir şekil alacaktır. Buradaki alev bir top gibi yanacak ve oldukça sakin görünecektir. Titreme ya da ani hareketler olmayacaktır. Bu durum ilk bakışta şaşırtıcı olabilir. Çünkü ateşin hareketli ve canlı görüntüsü alışılmış bir olgudur.
Alevin rengi de Dünya’dakinden farklı bir şekilde görünebilir. Uzayda yanma olayı daha yavaş gerçekleştiği için alev maviye yakın bir renkte görünür. Bunun nedeni yakıtın oksijenle daha kontrollü ve tam bir şekilde tepkimeye girmesidir. Sarı ve turuncu renkler yanma sırasında oluşan küçük parçacıklardan kaynaklanmaktadır. Uzayda bu parçacıklar daha az oluşacağı için alev de daha soluk olacaktır.
Bir diğer dikkat çekici durum ise dumanın davranışı olacaktır. Dünya’da duman yukarı doğru yükselirken uzayda her yöne eşit şekilde dağılacaktır. Çünkü uzayda dumanı yukarı çekecek bir kuvvet yoktur. Bu durum uzay araçlarındaki yangın güvenliğini daha karmaşık hale getirmektedir. Uzayda çıkan küçük bir ateş bile beklenmedik sonuçlar doğurabilir.
Uzayda ateşin nasıl göründüğünü incelemek sadece merak giderici bir durum olarak düşünülmemelidir. Bu araştırmalar uzay görevlerindeki güvenliği artırmak ve yangın risklerini anlamak açısından oldukça önemlidir. Yanma olgusunun daha iyi anlaşılmasına da katkı sağlayacaktır.
markasıdır.
Haber Gönder
