İSTANBUL (İHA) - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Zeki Çakan, "Türkiye, enerji projelerinin önünü açacak, uluslararası girişimlere kolaylık sağlayacak kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecinin içindedir" dedi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Zeki Çakan, İstanbul Ticaret Odası'nda gerçekleştirilen 5. Avrasya Zirvesi'nin 3. Oturumu'nun açılış konuşmasını yaptı.
Anadolu'nun, jeopolitik konumundan dolayı tarihte her zaman önemli roller üstlendiğini ve birçok büyük uygarlığın doğduğu yer olduğunu belirten Bakan Çakan, "Bugün de bu özellikleri ile 21. yüzyılın enerji terminali görevini üstlenen Türkiye, dünya enerji sektöründeki gelişmeleri yakından takip ederek, politikalarını buna göre şekillendirmektedir. Ülkemiz, serbest piyasa ekonomisini yerleştirmek amacıyla uygulamaya konulan reformlar, Türkiye ekonomisinde büyük yapısal değişikliklere yol açmaktadır. Bu kapsamda başlatılan reformlar içerisinde, ülkelerin gelişme düzeyleri ve toplumların sosyal yaşam standartları ile doğrudan ilgili olan enerji sektörünün, kritik bir önemi bulunmaktadır" dedi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Zeki Çakan, Türkiye'nin temel enerji politikasının, sınırlı olan doğal kaynaklarını, çevresel etkileriyle birlikte en iyi şekilde değerlendirerek, ülke kalkınması ve refah artışını sağlayacak şekilde, daha temiz, daha güvenli, daha verimli, daha ekonomik ve ticari açıdan ulaşılabilir bir enerji arzına dönüştürebilmek olduğunu söyledi.
Türkiye'nin enerji ihtiyacının son 10 yılda hızla arttığını ifade eden Bakan Zeki Çakan, "Türkiye, 2001 yılında toplam birincil enerji talebinin yüzde 35'ini kendi kaynaklarıyla karşılamıştır. Üretim imkanlarının çok üstünde gelişen talep artışı nedeniyle, talebin 2010 yılında yüzde 27'sini ve 2020 yılında ise ancak, yüzde 22'sini yeterli üretimle karşılayabilecektir" şeklinde konuştu.
"TÜRKİYE, YENİDEN YAPILANMA SÜRECİNİN İÇİNDEDİR" Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın yaptığı uzun dönemli planlama çalışmalarının, Türkiye'de elektrik enerjisi talebinin, yılda ortalama yüzde 8 civarında artacağını gösterdiğini belirten Zeki Çakan, "Bu talebin karşılanabilmesi için gerekli yatırımların gerçekleştirilmesi, büyük bir finansman ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Türkiye, enerji projelerinin önünü açacak, uluslararası girişimlere kolaylık sağlayacak kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecinin içindedir. Avrupa Birliği normlarına uyum, küresel ekonomi ile bütünleşme ve sürdürdüğümüz ekonomik istikrar programının gerçekleri olmak üzere, serbest rekabeti ön gören yeni bir piyasa yapılanması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda, 3 Mart 2001'de Elektrik Piyasası Kanunu ile 2 Mayıs 2001'de Doğal Gaz Piyasası Kanunu yürürlüğe girmiş ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu oluşturulmuştur. Elektrik Piyasası Kanunu'nda ön görülen hazırlık döneminin sona ermesiyle, 3 Eylül 2002 tarihinde serbest elektrik piyasası açılmıştır" açıklamasında bulundu.
Bakan Zeki Çakan, elektriğin yanı sıra, Türkiye'de talebi hızla artan bir diğer enerji kaynağının da doğalgaz olduğunu söyledi. Artan doğalgaz talebini karşılayabilmek amacıyla, Rusya Federasyonu'ndan yılda 6 milyar metreküp doğalgaz ithalatına yönelik olarak yapılan ilk anlaşmanın yanı sıra, 6 farklı arz kaynağı ile 7 ayrı doğalgaz alım satım anlaşması imzalandığını ifade eden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, "Doğalgazın, birincil enerji tüketimimizdeki payının 2001 yılında yüzde 19 değerinden, 2010 yılında yüzde 32'ye ulaşması beklenmektedir. 2001 yılında 16.3 milyar metreküp olan doğalgaz
tüketimimizin, 2001 yılına göre, 2010 yılında yaklaşık 4 katına; 2020 yılında ise 5 katına ulaşması beklenmektedir" şeklinde konuştu.
"İŞBİRLİĞİ OLUŞMASINA ARAÇ OLACAK EN ÖNEMLİ ALAN ENERJİ" Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Zeki Çakan, ülkelerarası barışın korunmasındaki en etkili yollardan birinin, işbirliğinin tesisi ve bu işbirliğinin sürekliliğinin sağlanması olduğunu söyledi.
Avrasya, Ortadoğu ve Hazar bölgesinde işbirliği ortamının oluşturulmasına araç olacak en önemli alanın enerji olduğunu belirten Bakan Çakan, "Bu noktada, ülkemizin jeopolitik konumu büyük önem kazanmaktadır. Hazar bölgesindeki önceliklerimiz, bu coğrafyanın dünyayla bütünleşmesini mümkün kılacak fiziki ve ekonomik alt yapının oluşturulması, ekonomi, ticaret ve güvenlik alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi ve kültürel bağların yeniden kurulmasıdır. Hazar bölgesi, mevcut petrol ve gaz rezervleri ile dünya enerji pazarlarının gözdesi konumundadır. Söz konusu kaynaklar henüz dünya pazarlarına açılamadığından, dünya petrol ve gaz ticaretindeki yerini alamamıştır" dedi.
Zeki Çakan, hedefin, Doğu-Batı Enerji Koridoru'nun hızla tamamlanmasıyla Hazar bölgesinin istikrarına katkı sağlamak ve Türkiye ile diğer batılı sanayileşmiş ülkelerin arz güvenliğine yardımcı olmak olduğunu ifade ederek, şunları söyledi:
"Türkiye, Hazar bölgesindeki hidrokarbon kaynaklarının bilincindedir.
Ülkemizin bölgedeki zengin petrol ve doğal gaz kaynaklarının değerlendirilmesi yönündeki faaliyetlere aktif biçimde katılması, benimsediğimiz diğer bir yaklaşımdır. Bu amaçla, ulusal petrol şirketimiz olan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), bölgedeki çok uluslu petrol ve doğal gaz arama ve üretim projelerinde aktif rol alarak çalışmalarını Azerbaycan ve Kazakistan'da sürdürmektedir. TPAO, Azerbaycan'da sürdürmekte olduğu arama ve üretim faaliyetlerine en büyük projelerinden biri olan Azeri-Çıralı-Güneşli Projesi ile başlamış ve bilahare Şah Deniz, Kürdaşı ve Alov projelerine katılımıyla faaliyetlerini çeşitlendirmiştir."
BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN HAM PETROL BORU HATTI 21. yüzyılın en büyük boru hattı taşımacılığı projeleri arasında yer alan Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesi'nde bugüne kadar kaydedilen gelişmelerin mutluluk verici olduğunu vurgulayan Zeki Çakan, uluslararası petrol şirketlerinin, projeye yönelik olumlu yaklaşımlarının artarak devam ettiğini söyledi.
Projenin Türkiye kesimi ile ilgili olarak Temel Mühendislik çalışmasının Mayıs 2001 tarihinde, Detay Mühendislik çalışmasının ise Ağustos 2002'de tamamlanmasını takiben, üçüncü ve son aşama olan Arazi Temin ve inşaat çalışmalarının başlatıldığını hatırlatan Çakan "18 Eylül 2002 tarihinde Azerbaycan ve Gürcistan Devlet Başkanları ve Sayın Cumhurbaşkanımızın da katılımlarıyla Bakü'de yapılan büyük bir tören ile hattın temeli atılarak, tüm dünyaya ilan edilmiştir. Bu önemli gelişmeler, bazılarınca rüya olarak nitelenen Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesi'nin artık her yönüyle gerçekleştiğini kanıtlamaktadır. Hiç kimsenin şüphesi olmasın ki, 2005 yılı başında Ceyhan'dan Hazar petrolü akmaya başlayacaktır" şeklinde konuştu.
MAVİ AKIM PROJESİ
Bakan Çakan, 1997 yılında Rusya Federasyonu ile imzalanan Mavi Akım Projesi'nde son aşamaya gelindiğini de söyledi. Türkiye bölümünde yer alan boru hattı ile Karadeniz'in altına döşenen iki adet paralel boru hattının yapımının tamamlandığını belirten Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, "Karadeniz'de, denizin 2 bin 140 metre altına boru döşenmesi ile bir dünya rekoruna imza atılmıştır. Mavi Akım Projesi'nin tamamlanması için son eksiklikler de tamamlandıktan sonra, en geç önümüzdeki yıl içinde gaz alımına başlanacaktır" dedi.
Türkiye'nin, Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarını birbirine bağlayan coğrafi konumu itibariyle muhtelif elektrik enterkonneksiyon olanaklarına sahip bir ülke olduğunu ifade eden Bakan Zeki Çakan, "Bu kapsamda ülkemizin, doğuda Gürcistan ve İran, güneyde Irak ve Suriye, batıda Bulgaristan gibi komşu ülkelerle elektrik enterkonneksiyon bağlantıları mevcut olup, Yunanistan ile bağlantıya ilişkin çalışmalar sürdürülmektedir. Ülkemiz elektrik sisteminin Batı Avrupa Sistemi ile enterkonneksiyonuna öncelik vermeliyiz. Ayrıca Avrupa'nın güneyi ve Afrika'nın kuzeyinde, aralarında Batı Avrupa sistemine bağlı ülkelerin de yer aldığı, tüm Akdeniz ülkelerini içine alan ve çalışmalarına aktif olarak katıldığımız Akdeniz Ülkeleri Enterkonneksiyon Projesi'ne de büyük önem atfediyoruz" diye konuştu.