11 Eylül 2001’de ABD’de düzenlenen saldırıların düzenleyicisi olmakla suçlanan Halid Şeyh Muhammed’in, Haziran 2028’de Amerikan askeri mahkemesinde yargılanmasının planlandığı bildirildi. ABD basınında yer alan haberlere göre, dava tarihine ilişkin karar bir askeri yargıcın talimatıyla belirlendi. Ancak yargılama sürecinde henüz çözülemeyen usul sorunları nedeniyle duruşma tarihinin ertelenebileceği belirtiliyor.
Cumhuriyet'te yer alan habere göre, bir dönem El Kaide’nin en önemli isimlerinden biri olarak gösterilen Halid Şeyh Muhammed, Mart 2003’te Pakistan’da yakalandı.
Muhammed, Eylül 2006’da Küba’daki ABD deniz üssünde bulunan Guantanamo Hapishanesi’ne nakledildi. Yaklaşık 20 yıldır burada tutulan Muhammed, Guantanamo’ya gönderilmeden önce CIA’in Polonya’daki gizli cezaevlerinde tutuldu.
Bu dönemde Muhammed’in ağır sorgulama yöntemlerine ve işkenceye maruz kaldığı daha sonra kamuoyuna yansıyan raporlarda yer aldı.
Temmuz 2025’te bir ABD temyiz mahkemesi, Halid Şeyh Muhammed ile birlikte iki tutuklunun suçlarını kabul etmeleri karşılığında idam cezasından kurtulmalarını öngören anlaşmayı iptal etti.
Söz konusu karar, uzun süredir devam eden yargı sürecini yeniden belirsizliğe sürükledi.
Haziran 2028 için belirlenen dava tarihinin kesin olmadığı belirtiliyor. Davanın önündeki başlıca sorunlardan biri, hangi delillerin mahkemede kullanılabileceğine ilişkin hukuki tartışmalar.
Özellikle CIA sorguları sırasında elde edilen ifadelerin ve bu süreçte kullanılan yöntemlerin dava dosyasındaki yeri, yıllardır süren yargılamanın en tartışmalı başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Halid Şeyh Muhammed’in tutulduğu Guantanamo Hapishanesi, 11 Eylül saldırılarının ardından dönemin ABD Başkanı George W. Bush’un talimatıyla açıldı.
Küba’da ABD’nin kullandığı deniz üssünde bulunan cezaevinde bir dönem “terör” suçlamalarıyla yaklaşık 800 kişi tutuldu.
İnsan hakları örgütleri, uluslararası hukuk açısından ciddi sorunlar barındırdığını belirttikleri Guantanamo’nun yıllardır kapatılmasını talep ediyor.
Cezaevi halen faaliyetini sürdürse de burada tutulan mahkumların sayısı geçmiş yıllara kıyasla büyük ölçüde azalmış durumda.