Dünya genelinde de birçok bölgede üretilen kaymağın Türkiye’de üretilen birçok türü bulunmaktadır. Örnek olarak Bolu manda kaymağı, Bolu’da yetiştirilen mandaların sütünden elde edilir. Bölgeye özgün üretim yöntemi ile üretilir. Afyon kaymağı ise tescillenmiş ve Türk Patent Marka Kurumu tarafından onaylanmış, coğrafi işaret almış olan bir kaymaktır.
İspir’de üretilen kaymağın ise 1642 tarihli kaynaklarda yer aldığı bilinmektedir. Bu kaymağın üretimi için kullanılan inekler özel olarak beslenmektedir. İnek sütü kullanılarak üretilen bir başka kaymak türü de Kaymaklı kuru kaymağıdır. Kaymaklı kuru kaymağının da coğrafi işareti bulunmaktadır.
Kaymak üretimi demleme ya da terletme adı verilen yöntemler ile yapılır. Sütün yağ oranı yeteri kadar arttırılarak kaymak tutması sağlanır. Sütten kaymak üretmek için birkaç adım uygulamak yeterlidir. Süt biraz kaynatılır, tereyağı eklenerek karıştırılır. Karışım sıcakken cam kaseye dökülür. Derin bir tencerede su kaynatılır, cam kase bu tencere üzerine yerleştirilir. Sütün yağ oranı arttırılarak kaymak tutması beklenir. Su kaynamaya başladığı zaman 10 saat kadar sonra cam kase tencere üzerinde demlenmeye bırakılır.
Kaymak üretebilmek için süt yoğunlaştırılır. Süt önce bir tencerede karıştırılarak pişirilir. Daha sonra ince kenarlı bir tepsi ile çok hafif yanan ateşte ocağın üzerinde bırakılır. Kapağı kapatılır ve beş altı saat kadar bekletilir. Süt kaymak bağladığı zaman ateşten alınır.
Süt kaynatıldığı zaman üzerinde kaymak adı da verilen bir tabaka meydana gelir. Kolloidal bir yapıya sahip olan sütün bu özelliği kaynatıldığı zaman üzerinde kaymak oluşmasına neden olmaktadır. Bir başka ifade ile süt, yağ, su ve kuru maddeden meydana gelen bir tür emülsiyon olarak tanımlanmaktadır.
Sütün yapısında askıda kalmış yağ parçacıklar vardır. Bu yağ parçacıkları sür kaynatılırken ısı etkisi ile yüzeye çıkmaya çalışırlar. Yüzeyde toplanan ve bir araya gelen yağ parçacıkları kaymak olarak bilinen katmanın oluşmasını sağlar.
Kaynatma işlemi sırasında aynı zamanda ısı etkisi ile su molekülleri de buharlaşır. Buharlaşan su moleküleri de bu katmana çarpar ve bir çıkış yolu arar. Su molekülleri herhangi bir çıkış ve geçiş yolu bulamadığı zaman kaymağın altında meydana gelen su buharının oluşturduğu yüksek basınç sütün kabarmasına neden olmaktadır.
Meydana gelen basınç kaymak katmanını aştığı zaman ya da bir delik bularak dışarı çıktığı zaman kaynama işlemi de tamamlanmış olur. Kaynamaya geçmeden önce köpürme süreci bir tür adım olarak gerçekleşir. Köpürme maddenin herhangi bir hali değildir. Sadece süt kaynatılırken oluşan süreçler neden ile meydana gelen bir tür engeldir.