ANKARA (İHA) - Ankara Ticaret Odası (ATO) tarafından hazırlanan "345 Rakımlı Borç Tepesi Raporu", 2003 yılı sonundan bu yana iç borcun 41.3 milyar dolar, dış borcun 19.5 milyar dolar, toplam borcun ise 60.8 milyar dolar artarak, toplam borçların 345.9 milyar dolara çıktığını ortaya koydu.
Rapora göre borç artışının yüzde 68'i iç borçlardan meydana geldi. Hazine Müsteşarlığı verilerinden yararlanılarak hazırlanan rapora göre, 2005 yılının 11 ayında 159 katrilyon lira iç borç ödemesinde bulunulmasına rağmen, 2004 yılında 224.5 katrilyon lira olan iç borç stoku yeni borçlanmalarla, 243.8 katrilyon liraya yükseldi. Aynı dönemde 35 milyar dolar da dış borç ödendi. 2004 yılında 161.9 milyar dolar olan dış borç stoku 2005 yılının 9 ayında 165.3 milyar dolara çıktı. Böylece 2002 yılında 222 milyar dolar, 2003 yılında 285 milyar dolar, 2004 yılında 329 milyar dolar olan toplam borç stoku, 2005 yılında 345.9 milyar dolara çıkmış oldu. 2003 yılında 4 bin 59 dolar olan kişi başına borç miktarı da 2005 yılı sonu itibariyle 4 bin 800 dolara çıkmış durumda.
Rapora göre Türkiye 2002-2005 yılları arasında 468.4 katrilyon lira anapara, 181.6 katrilyon lira faiz olmak üzere toplam 650 katrilyon lira iç borç ödemesinde bulundu. Buna karşılık Türkiye, 2002 yılında 125.3 katrilyon, 2003 yılında 158.2 katrilyon, 2004 yılında 163.6 katrilyon, 2005 yılının ilk 11 ayında ise 142.8 katrilyon olmak üzere son dört yılda 589.9 katrilyon lira iç borçlanma gerçekleştirdi. Türkiye'nin kişi başına düşen milli gelirin artmasına karşın kişi başına düşen borcun da arttığına dikkat çekilen raporda, 2000 yılında 2 bin 563 dolar, 2003 yılında 4 bin 59 dolar olan kişi başına borç miktarının 2005 yılı sonu itibariyle 4 bin 800 dolara çıktığı kaydedildi.
Türkiye'de mükellef sayıları artmadığına, buna karşılık vergi gelirlerinin artığına işaret edilen raporda, vergi gelirlerindeki bu artışın yüzde 70'leri aşan dolaylı vergilerden kaynaklandığı belirtildi. Vergilerin ise faize gittiği belirtilen raporda, 2005 yılının 11 ayında 96.7 katrilyon lira vergi geliri elde eden Türkiye'nin, vergi gelirleriyle 62.3 katrilyon lira üzerinde iç borç ödediği ifade edildi. Rapora göre, Türkiye 11 ayda tüm gelirlerinin yüzde 33'ünün, vergi gelirlerinin ise yüzde 64'ünü iç borç ödemesinde bulundu.
"TÜRKİYE BÜYÜYORSA, BORÇLAR NEDEN ARTIYOR?" Rapora göre, 2000 yılında yüzde 86.4 olan borçların milli gelire oranı, 2001-2004 yılları arasında yüzde 100'lerin üzerinde seyretmesine rağmen 2005 yılı sonu verilerine göre yüzde 96.6 seviyesinde yüksekliğini koruyor. Hazine 2006 yılında da 97.8 katrilyon lira ana para, 34.9 katrilyon faiz ödemesi olmak üzere toplam 132.7 katrilyon lira ödeme yapacak ve bu ödemeleri gerçekleştirebilmek için yeniden borçlanacak. 2002 yılında 130.2 milyar dolar olan dış borç stokunun, 2005 yılı üçüncü dönem itibariyle 165.3 milyar dolara yükseldiğinin belirtildiği raporda, Türkiye'nin 2002 yılında 22.5 milyar dolar ana para, 6.4 milyar dolar faiz ödemesi olmak üzere toplam 28.9 milyar dolar, 2003 yılında 20.8 milyar dolar ana para, 7 milyar dolar faiz ödemesi olmak üzere toplam 27.8 milyar dolar, 2004 yılında 23.3 milyar dolar ana para, 7.1 milyar dolar faiz ödemesi olmak üzere toplam 30.5 milyar dolar, 2005 yılı dokuz ayında 27.1 milyar dolar ana para, 7.9 milyar dolar faiz olmak üzere toplam 35 milyar dolar dış borç ödediği belirtildi. Buna göre Türkiye son 4 yılda 93.7 milyar dolar ana para, 28.4 milyar dolar faiz olmak üzere, toplam 122 milyar dolar dış borç ödemesi gerçekleştirdi. 2002 -2005 döneminde 122 milyar dolar dış borç ödenmesine rağmen 2001 yılında 113.6 milyar dolar olan dış borç stoku, 2005 yılı dokuz ayı sonunda 51.7 milyar dolar artışla 165.3 milyar dolara çıktı. Bu artış doların değer kaybetmesi nedeni ile yaşanan 8.1 milyar dolarlık azalmaya rağmen gerçekleşti. 2000 yılında 172.8 milyar dolar olan toplam borç stoku, 2005 yılı sonu itibariyle yüzde yüz artarak 345.9 milyar dolara çıkmış durumda. Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ankara Ticaret Odası Başkanı Sinan Aygün 2005 yılı sonu itibariyle 345 milyar dolara çıkan borçların 345 rakımlı bir borç dağına dönüştüğünü söyledi. Aygün, "Dağ başını borç almış" değerlendirmesini yaptı. Türkiye ekonomisinin son 3 yıl içerisinde büyümesine, milyarlarca dolarlık özelleştirme yapılmasına rağmen aynı oranda borçlarının da arttığını dile getiren Aygün, uygulanan ekonomik programın başarısını gölgeleyen etmenlerin başında gelen cari açık rekoru ile birlikte, borçlardaki artışın iyiye alamet olmadığını söyledi. Aygün şunları söyledi:
"Cari açık ve borçlanma hastalığına çare bulunamadığı sürece bir ekonominin sağlıklı olduğunu söylemek imkansızdır. 'Türkiye büyüyor' deniyor. Türkiye büyüyorsa, borçlar neden artıyor? Bir yerde yanlış yapılıyor. Nüfus her yıl yüzde 1.5 artarken, kişi başına borcun da artması nasıl açıklanabilir. Borcun milli gelire oranı da hala 2000 yılı rakamlarının üzerinde seyrediyor. Bu rakamlar Türkiye ekonomisinin tamamen düze çıkmadığını gösteriyor. 345 rakımlı borç tepesi önümüzde dururken, bu ülkenin hızlı koşması mümkün değil."
markasıdır.
Haber Gönder
