Bu besinler ağız yaralarına neden oluyor! Aft nedir, nasıl geçer?

Aftlar genellikle yuvarlak ya da oval şekilli, ağrılı ağız yaralarıdır. En sık nedeni; yanağın içini ısırma, sert yiyeceklerin sürtünmesi gibi küçük travmalardır.

Bununla birlikte:

• Genetik yatkınlık
• Hormonal değişiklikler
• Viral enfeksiyonlar
• Crohn ve çölyak gibi otoimmün hastalıklar
• Kemoterapi tedavisi
• İbuprofen gibi bazı ilaçlar aft oluşumuna zemin hazırlayabiliyor.

Ancak uzmanlara göre en yaygın tetikleyici stres. Stresin vücutta iltihaplanmayı artırdığı, bunun da ağız içindeki hassas dokuları etkileyerek aft oluşumunu kolaylaştırdığı belirtildi.

VİTAMİN VE MİNERAL EKSİKLİĞİ ÖNEMLİ BİR FAKTÖR

Araştırmalar;

• B12 vitamini
• Demir
• Folik asit
• Çinko eksikliğinin aft oluşumuyla bağlantılı olduğunu gösterdi.

Et, yumurta, deniz ürünleri ve süt ürünleri tüketmeyen kişilerde bu eksikliklerin görülme riski artabilir. Ancak uzmanlar, vegan veya vejetaryen beslenmenin doğru planlandığında sağlıklı bir şekilde sürdürülebileceğini vurguladı.

Riskleri azaltmak için öneriler:

• B12 ile zenginleştirilmiş bitkisel sütler tüketin.
• Çinko için nohut, fıstık ve kinoa tercih edin.
• Folat kaynağı olarak koyu yeşil yapraklı sebzeler ve baklagilleri artırın.
• Demir açısından zengin ıspanak gibi sebzelere sofranızda yer açın.

SADECE TURUNÇGİLLER DEĞİL: ÇİLEK VE DOMATES DE TETİKLEYİCİ

Alkol, gazlı içecekler ve turunçgillerin aftı kötüleştirdiği biliniyor. Asitli yiyecek ve içecekler ağız içindeki pH dengesini bozarak koruyucu tabakaya zarar veriyor.

Ancak daha az bilinen tetikleyiciler de var:
Çilek

Domates

Baharatlı yiyecekler

Tuzlu ve aşırı baharatlı atıştırmalıklar

Bu besinler ağız içindeki hassas mukozayı tahriş ederek aft oluşumunu kolaylaştırabiliyor. Uzmanlar ayrıca sert, gevrek veya keskin dokulu yiyeceklerden uzak durulmasını önerdi. Özellikle aft varken kabuklu ekmek, cips veya sert kuruyemişler ciddi ağrıya yol açabilir.

AFTI ÖNLEMEYE YARDIMCI OLABİLECEK BESİNLER

Bitki açısından zengin bir diyet uygulayan kişilerde aftın tekrarlama oranının daha düşük olduğu belirtildi.
Bazı probiyotiklerin iyileşme sürecini hızlandırabileceğine dair bulgular olsa da, bu konuda daha fazla bilimsel kanıta ihtiyaç var.

AĞIZ HİJYENİ HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR

Düzenli diş ipi kullanımı ve rutin diş hekimi kontrolleri aft riskini azaltabiliyor. Uzmanlar ayrıca diş macunu seçimine dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor. Köpürmeyi sağlayan sodyum lauril sülfat (SLS) içeren macunlar ağız içini tahriş edebiliyor. Yapılan bir araştırma, SLS içermeyen diş macunlarının aft sayısını ve ağrısını azaltabildiğini ortaya koydu.

NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURMALI?

Çoğu aft 7–10 gün içinde kendiliğinden iyileşiyor.

Ancak şu durumlarda mutlaka doktora başvurulmalı:
Yara 1 santimetreden büyükse

İki haftadan uzun sürüyorsa

Ateş, karın ağrısı veya eklem ağrısı eşlik ediyorsa

Sık sık tekrarlıyorsa

Bu durumlarda altta yatan vitamin eksikliği veya başka bir sağlık sorunu olup olmadığını anlamak için kan testi gerekebilir.