HONG KONG (İHA) - Ülkeler arasında giderilmeye çalışılan görüş ayrılıkları, Hong Kong'da devam eden Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) toplantılarında belirginleşmeye başladı. Toplantılarda görüşülen gelişmekte olan ülkeler ile gelişmiş ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları konularına, ABD ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki görüş ayrılıkları da eklendi. Bu arada, Çinli meslektaşıyla biraraya gelen Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, haksız rekabetin ortadan kaldırılması için Çin'in gümrük vergilerini aşağıya indirmesi gerektiğini söyledi.
DTÖ toplantılarına damgasını vuran görüş ayrılıkları, tarım ve sanayi ürünlerinin pazara girişi konusunda odaklandı. Gelişmekte olan ülkeler, "tarımsal ürünlerde iç desteği ve ihracat desteğinin kaldırılması"nda ısrar ederken, bazı Afrika ülkelerinin toplantıyı terk etmekle tehdit ettikleri öğrenildi.
Toplantılar sırasında, ABD ile AB arasındaki görüş ayrılıklarının da gündemi oluşturan konular arasında yer aldığı bildirildi. AB ile ABD'nin tarımdaki iç desteklerin bir oranda düşürülmesini şart koşarken, ABD de, AB'nin deklare ettiği ihracat desteklerini kaldırılma takvimini açıklamasını ve en geç 2010 yılına kadar ihracat desteklerini sıfırlamasını istiyor.
AB, ABD'nin uyguladığı 36 aya varan ihracat kredilerini ihracat desteği olduğunu öne sürerek bu uygulamaya son vermesini talep ederken, ABD de, AB'nin tarım ürünlerinde gümrük tarifelerini yüzde 90 oranında düşürmesi konusunda ısrar ediyor.
AB ile ABD arasındaki bir diğer anlaşmazlık ise; sanayi sektörü konusu. ABD, otomotiv ve yan sanayiinde gümrük vergilerinin sıfırlanmasını isterken, AB buna yanaşmıyor.
DTÖ toplantılarında görüş ayrılıklarının ön plana çıkması üzerine, bakanlar ve sivil toplum örgütleri ikili görüşmelere yoğunlaştı. Türkiye adına DTÖ toplantılarına katılan Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen de birçok bakanla ikili görüşme yaptı. Tüzmen, toplantıların ilk iki gününde 20 kadar ülkenin bakanlarıyla görüştü. Görüşmeler kapsamında Çin Ticaret Bakanı XiLai Bo ile de biraraya gelen Tüzmen, toplantıda Türkiye'nin endişelerini dile getirdi. Yaklaşık 1.5 saat süren görüşmede hem DTÖ'de yapılan tartışmalar, hem de Çin-Türkiye ilişkileri gündeme geldi.
"HAKSIZ REKABETİ ORTADAN KALDIRMAK ZORUNDAYIZ"
Devlet Bakanı Tüzmen, toplantı sonrasında gazetecilere yaptığı açıklamada, Türkiye ile Çin arasında 6.5 milyar dolar dış ticaret hacmi bulunduğunu vurgulayarak, "6.5 milyar dolar dış ticaret hacminin 6 milyar doları ithalat, 500 milyon doları ihracat. Yani Türkiye aleyhine 6 milyar dolarlık bir açık söz konusu. Bu açık Türkiye'nin toplam dış ticaret açığının yüzde 15'i. Bu durumu düzeltmemiz lazım. Çin, Türkiye'ye uyguladığı gümrük tarifelerini aşağı çekmeli" dedi. Çin'in Türkiye'ye uyguladığı gümrük tarifelerinin 10 kata varan fazlalıklar olduğunu dile getiren Tüzmen, "Bu da haksız bir rekabete yol açıyor. Eğer Çin'in gümrük tarifeleri Türkiye ile aynı düzeyde olursa, Çin'e çok daha fazla ihracat yapabiliriz. Bu haksızlığın giderilmesi için Çin, Türk ürünlerine gümrük vergilerini mutlaka düşürmelidir" diye konuştu.
Tüzmen, görüşmelerde özellikle tekstil ve konfeksiyon sektörünün hem iç piyasada hem de uluslararası pazarlarda Çin malları yüzünden çektiği sıkıntıları anlattığını bildirdi. Türk markalarının Çin'de taklit edilerek dünya pazarlarına ulaşması konusunda Türk firmalardan şikayetler aldıklarının altını çizen Tüzmen, bu durumun önlenmesi konusunda Çin Ticaret Bakanı Bo'dan talepte bulunduğunu dile getirdi.
Çinli firmaları Türkiye'ye yatırım yapmaya çağırdığını kaydeden Bakan Tüzmen, Çin'in dünyaya her yıl 20 milyonun üzerinde turist gönderdiğini, bu turistlerin Türkiye'ye yönlendirilmesi konusunda da istekte bulunduğunu söyledi. Tüzmen ayrıca, otomotiv sanayiinin Çin'e ihracatında yaşanan sıkıntıları da Çinli bakana anlattığını vurguladı.
Öte yandan, Çinli Bakan Bo'nun da toplantıda, Türkiye'nin Çin mallarına kota ve gözetim uygulaması başlatmasını şaşkınlıkla karşıladığını ifade ettiği öğrenildi. Edinilen bilgiye göre, ticarette denge sağlamak için çalışacaklarını ikili anlaşmalarla Türkiye'ye yönelik gümrük tarifelerinin düşürülmesi için önümüzdeki dönemde nasıl bir formül bulabileceklerini araştıracaklarını belirten Bakan Bo, Türkiye'den yaptıkları ithalatı arttırmak istediklerini ifade etti.