Helyum gazı en çok ses üzerinde yarattığı etkiyle bilinmektedir. Helyum gazını içine çeken kişinin sesinin kısa süreli olarak inceldiği ve normalden çok daha farklı bir ton kazandığı görülmektedir. Bu eylemle televizyon programlarında, deney videolarında ya da eğlence amaçlı yapılan gösterilerde sıkça karşılaşılır. Kişinin konuşma şekli aynı kalsa bile sesi dinleyenlere oldukça komik ve şaşırtıcı gelir. Bu noktada helyum gazının sesi nasıl incelttiği sıkça araştırılan konulardan biridir.
İnsan sesinin temelde akciğerlerden gelen havanın ses tellerini titreştirmesiyle oluştuğu bilinmektedir. Ses telleri titreştiğinde ses ortaya çıkar ve ağız, boğaz ve burun boşluklarında yankılanarak şekillenir. Bu boşluklara “rezonans boşlukları” adı verilir. Her insanın sesi bu boşlukların yapısına ve havanın özelliklerine göre kendine özgü bir ton kazanır. Dünyada soluduğumuz hava büyük oranda azot ve oksijenden oluşmaktadır. Bu yüzden ses dalgaları bu hava içerisinde belirli bir hızda yayılır.
Helyum gazı ise havaya kıyasla çok daha hafif bir gazdır. Bir insan helyum soluduğunda aslında ses tellerinin yapısı ya da titreşim hızı değişmez. Ses telleri normalde nasıl titreşiyorsa helyum solunduğunda da benzer şekilde titreşmeye devam eder. Buradaki fark sesin ağız ve boğaz boşluklarında yayılma biçiminde ortaya çıkmaktadır. Helyumun fiziksel özellikleri nedeniyle ses dalgaları bu gazın içinde çok daha hızlı ilerler.
Ses dalgalarındaki hız rezonans boşluklarında oluşan sesin frekans dağılımını etkiler. Bu durumda üst frekanslar daha baskın hale gelir. İnsan kulağı da bu durumu “daha ince ve tiz bir ses” olarak algılar. Bu yüzden helyum soluyan bir kişinin sesi adeta çizgi film karakterlerini andıran bir tona bürünebilir. Kişinin konuşma biçimi ya da vurgu şekilleri değişmese bile sesin genel rengi belirgin şekilde farklılaşır.
Helyumun sesi inceltmesi bilimsel olarak incelendiğinde fizik kurallarıyla açıklanabilir bir durumdur. Kişi gazı çektikten sonra tekrar normal havayı solumaya başladığında sesi eski haline dönmeye başlar. Bu yüzden sesteki değişim geçicidir. Helyum gazının sesi değiştirmesi pek çok nedenle denenir. Eğlenceli görünmesine rağmen saf helyum solumak oksijen alımını azaltır ve sağlık açısından riskli olabilir.
Böyle bir durumda beyne yeterli oksijen ulaşmaması kalıcı nörolojik hasarlara, ani felçlere ya da yaşam kaybına kadar varan ağır sonuçlara yol açabilir. Bu yüzden kısa süreli bir eğlence yaşamak için sağlığı tehlikeye atmamak oldukça önemlidir. Uzmanlar bilhassa bu konuda ölçülü ve bilinçli davranmayı tavsiye etmektedir.
markasıdır.
Haber Gönder
