LONDRA (İHA) - İngiltere'de bugün Guardian'ın manşetine göre komutanlar, Irak'a asker takviyesi yapılmasına karşı çıkıyor. Konuyla ilgili haberde, "Üst düzey askeri yetkililer, 30 Haziran'da egemenlik Iraklılara devredilince hukuki statülerinin ne olacağı belli oluncaya dek Irak'a ilave asker gönderilmesi ve komuta alanlarının genişletilmesi tekliflerine direniyor. İngiltere, özellikle İspanya güçlerinin çekilmesinin ardından Irak'taki askeri varlığını artırması yönünde baskı görüyor. Ama bir Hükümet kaynağı, "Ordunun üst kademesi görev alanının genişletilmesini, özellikle İspanyolların boşalttığı alanı devralmayı ve asker takviyesini istemiyor" dedi.
Guardian'ın haberinde Irak'taki siyasi iklimin netleşmesini isteyen İngiliz komutanların ayrıca, daha fazla asker göndererek Amerikalıların aşırı güç kullanması yüzünden ne yön alacağı belli olmayan bir operasyona saplı kalmak istemedikleri vurgulandı.
Eski büyükelçilerin de aralarında bulunduğu onlarca eski diplomatın imzasıyla önceki gün Independent'ın birinci sayfasında yayınlanan açık mektup yine gündemde. Diplomatlar, Başbakan Tony Blair'e, Irak ve Ortadoğu siyasetini değiştirmesi çağrısında bulunuyordu.
Guardian'ın bugünkü başyazısı, manşetine dayanıyor. Yazıda diplomatların dile getirdiği eleştirileri askeri yetkililerin de paylaştığı belirtildi.
İngiliz komutanlar, Amerikalıların aşırı güç kullanmasını eleştirince, Amerikalılar da cevaben İngilizlerin kontrolündeki Basra'nın ciddi bir direniş görmediğini söyledi. Guardian, İngiliz subayların bu tezi reddettiğini vurguladı.
İNGİLİZLERDEN ABD OPERASYONLARINA TEPKİ Yazıya göre İngilizlerin kontrolündeki Amara vilayeti; delta Araplarının, Saddam Hüseyin'e karşı direnişini yürüten gerillaların ve savaş tecrübesi olan Şii milislerin bölgesi. Geçen yıl 24 Haziran'da, silah arayan İngiliz askeri polisinden 6 kişilik ekip vurularak öldürülmüştü. Guardian şöyle dedi:
"Öldürülen askerlerin ailelerine, zanlıların isimlerinin tespit edildiği bildirildi. Ama bunları bilsek dahi, Amara'yı AC-130 ile bombalar mıydık biz? Katillerin hesap vermesini sağlamak için minarelerini yıkar mıydık? Hastanelerde sivillerin cesetleri üst üste yığılır mıydı? Hayır. 6 askerin ölümüne rağmen, İngiliz birliğinin bazen eleştirilen yumuşak tutumu hala sürüyor. Ama Amara bölgesi alevler içinde değil. Aynı zamanda silah arkadaşlarının katillerini yakalama konusunda, Amerikalılardan daha iyi durumdalar"
Guardian, Amerikan ve İngiliz silahlı kuvvetleri arasındaki kültür çatışmasının giderek derinleştiğini söyleyen tecrübeli askeri yetkilileri dinlemek gerektiğini yazdı. Gazete, hükümetin eski diplomatların eleştirilerini de dinlemesini istedi. Bu tartışmanın çok önemli olduğunu, çünkü Irak'ta 7 bin 700 İngiltere askeri bulunduğunu kaydeden Guardian, resmen doğrulanmasa da, Amerikalıların, İspanyolca konuşan birliklerin elindeki Necef'i de İngilizlere devretmek istediğini kaydetti.
Humvee ciplerinin yerine Amerikalıların tank istediğini hatırlatan Guardian, Irak'ta güvenlik meselesinin daha da zorlaşacağını vurguladı ve Tony Blair'e, nüfuz gösteremediği bir siyasetin uygulanması için daha fazla askeri tehlikeye atmaması çağrısında bulundu.
Times'ın birinci sayfasındaki habere göre Amerikalı komutanlar, sadece tank ve diğer zırhlı araçlar değil en büyük Howitzer toplarını da Irak için hazır bekletmek istiyor. Habere göre bir kayak merkezinde, halkı çığdan korumak için kullanılan bu çok uzun menzilli ve güçlü topları komutanlar geri istedi ve toplar gerektiğinde Irak'a gönderilmeleri için hazır bekletilecek. Gazete, tanesi 1 milyon dolar olan bu topların sayısının sınırlı olduğunu yazdı.
Yaklaşık 2 kiloluk mermilerden dakikada 10 tane atan bu topların 10 kilometrelik menzili olduğu ve Irak işgali başlarken yaygın biçimde kullanıldığı belirtildi.
"KANADA'YA ŞERİAT GELİYOR" Independent'ın haberine göre Kanada'ya şeriat geliyor. Fakat bu, sadece ticaret ve medeni hukuk alanlarında ve sadece Müslüman nüfus için.
Habere göre, geçen yılın sonunda belirlenen İslami Adalet Enstitüsü'nün imamları, şimdilik sadece Ontario eyaletinde görev yapacak. Müslüman azınlığa sahip başka ülkelerin de bu tecrübeyi yakından izledikleri kaydedildi.
Kanada'nın 600 bin kişilik Müslüman toplumunda birçokları bu uygulamadan memnun. Bu gayriresmi hakemlik müessesesinin alacağı kararların uygulatılması yetkisi, yine normal yargı kurumlarına bırakılacak. Müslümanların öncelikle bu hakemliğe başvurmayı kabul etmeleri gerekecek.
Kanadalı yetkililer, Ontario'da tıkanan normal yargı mekanizmasının yükünün hafifletilmesini de umuyor. Gazete, girişimin bazı Müslümanlar arasında, "Yine kadınları taşlayacaklar" diye tepkiye de yol açtığını yazdı. Ama Kanadalı yetkililer, tarafların rızası olmadan bu mahkemelere görev düşmeyeceğini, ayrıca ceza davalarına bunların bakmayacağını vurguluyor.
Bir yetkili, alınacak karar Kanada yasalarına aykırı olursa, uygulatılmayacağını da belirtti.
DÜNYA PETROL FİYATLARI
Financial Times'ın başyazısına göre, "petrol fiyatlarıyla ilgili paniğe kapılmaya gerek yok"
Gazete, sanayileşmiş 7 ülkenin Maliye bakanlarının, geçen haftasonunda, petrol fiyatlarındaki yükselişin, durgunluğu aşmayı zorlaştıracağı uyarısında bulunduklarını hatırlattı. Dün Londra ve New York'ta gösterge niteliğindeki Brent ve Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatının 33 dolar 20 cent'e çıktığını belirten Financial Times, fiyatların 4 yıldır en yüksek düzeye ulaşıldığını vurguladı ve OPEC'in dünya ekonomisiyle ilgili uyarılara aldırmadığını bildirdi.
Yazıda, Suudi Arabistan ve bazı başka Körfez ülkeleri, OPEC'in 22-28 dolar bandını hala resmi hedef olarak gördükleri ama fiyat artışında başka jeopolitik kaygıların rol oynadığı kaydedildi. Financial Times, bu reel kaygıları şöyle sıraladı:
"Savaş ardından Irak'taki durumun normale dönmemesi, Amerika Birleşik Devletleri ile Çin'in petrol talebinin sürekli artmakta olması ve Nijerya'daki üretim sorunları"
Hampetrol varil fiyatlarının 1980'deki rekorunun 2003 fiyatlarıyla 78 dolar olduğunu belirten Financial Times, bugünkü durumun o düzeylerden çok uzak olduğunu hatırlattı ve öyle bir çıkış halinde kontrolü sağlayacak mekanizmaların devreye gireceğini, dolayısıyla ekonomik dengeler açısından petrol fiyatlarının panik oluşturacak bir problem olmadığını vurguladı.
Financial Times, bu mekanizmaları da şu şekilde açıkladı:
"Fiyatlar yükseldikçe, OPEC üyelerinin kotalarının üzerinde gizlice petrol satmaya başlaması. Böylece arz artarken, fiyat yükseldiği için talebin de düşmeye başlaması. Amerikan Merkez Bankası Başkanı Greenspan'ın OPEC'e yaptığı haklı uyarıdaki gibi: Petrol fiyatlarının tarihi, piyasa mekanizmasının gücü kadar, piyasa üzerindeki gücün de tarihidir"