Stresin etkilediği sistemlerden biri de bağışıklık sistemidir. Stres esnasında salgılanan bazı hormonlar ve kimyasal düzenleyiciler, bağışıklık hücrelerinin çalışma biçimini etkileyebilmektedir. Özellikle stresin süresine ve şiddetine bağlı olarak bağışıklığın zayıflaması söz konusu olabilmektedir.
Stres bağışıklık sistemini nasıl etkiler?
Stres, kişinin karşılaştığı fiziksel veya psikolojik zorlanmalara karşı vücudun verdiği doğal bir tepkidir. Bu tepki esnasında hipotalamus, hipofiz ve böbreküstü bezleri arasında işleyen bir sistem aktive olmaktadır. Kortizol ve adrenalin olmak üzere çeşitli stres hormonları bu sırada salgılanmaya başlamaktadır.
Uzun süreli stres, vücutta kortizol hormonunun sürekli yüksek düzeyde salgılanmasına sebep olmaktadır. Kortizolün bağışıklık sistemi üzerindeki baskılayıcı etkisi, bağışıklık hücrelerinin üretiminde ve işlevinde azalmaya yol açabilmektedir. Bunun yanında stresin bağışıklık sistemi üzerindeki başlıca etkileri şu şekildedir:
- Lenfosit gibi savunma hücrelerinin sayısında azalma görülerek vücudun enfeksiyonlara karşı direnci düşebilmektedir.
- Bağışıklığın zayıflaması, soğuk algınlığı ve grip gibi enfeksiyonların daha sık geçirilmesine sebep olabilmektedir.
- Kişi stres altındayken iyileşme süreci yavaşlayabilir; yaraların kapanması ve hastalıkta toparlanma daha uzun sürebilmektedir.
- Aşılar ve bazı tedavilere verilen bağışıklık yanıtı stres sebebiyle azalabilmektedir.
- Uzun vadede bağışıklık dengesinin bozulması, otoimmün hastalıkların ortaya çıkmasını veya mevcut hastalıkların şiddetlenmesini tetikleyebilmektedir.
Bu sebeple stres, sadece psikolojik bir durum olarak değil, bağışıklık sistemi üzerinde belirleyici etkileri bulunan biyolojik bir süreç olarak ele alınmalıdır.
Stresin belirtileri nelerdir?
Stres, kişinin karşılaştığı zorlayıcı durumlara verdiği fiziksel, duygusal ve davranışsal tepkilerle kendini gösterebilmektedir. Bu belirtiler kişiden kişiye göre değişiklik gösterebilse de genel olarak stresin yaygın belirtileri şu şekildedir:
- Uyuyamama, sık uyanma veya aşırı uyuma,
- Kalp atışında hızlanma,
- Baş ağrısı,
- Kas gerginliği,
- Vücudun çeşitli yerlerinde hissedilen ağrı,
- Nefes darlığı ve nefes almada güçlük,
- Mide bulantısı,
- Dikkat ve odaklanma güçlüğü,
- Halsizlik ve yorgunluk,
- Unutkanlık,
- Kan basıncının yükselmesi,
- Ciltte döküntü veya sivilcelenme,
- Huzursuzluk, gerginlik ve tahammülsüzlük,
- Cinsel isteksizlik.
Stres neden olur?
Stres, kişinin karşılaştığı durumları tehdit edici veya zorlayıcı olarak algılanması sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu durumun oluşmasında hem çevresel hem de bireysel etkenler rol oynamaktadır. Stresin ortaya çıkmasına sebep olan başlıca faktörler şu şekildedir:
- Yoğun iş veya ders yükü,
- Doğal afetlere maruz kalmak,
- Evlilik veya boşanma,
- Akademik ve mesleki beklentiler,
- Fiziksel bir travmaya maruz kalmak,
- Tecavüze veya tacize uğramak,
- Ekonomik sıkıntılar,
- Aile içerisinde sorunlar yaşamak,
- Askere gitmek,
- Kontrol duygusunun azalması,
- Başka bir şehre taşınmak,
- İşsiz olmak.
Stresle nasıl başa çıkılır?
Stresle başa çıkma süresi, stresin tamamen ortadan kaldırılmasından çok bireyin stres yaratan durumlara verdiği tepkileri yönetebilmesini amaçlamaktadır. Bu süreçte hem fiziksel hem de psikolojik dengeyi destekleyen yöntemlerin bir arada kullanılması gerekmektedir.
- İlk olarak stres kaynaklarının tespit edilmesi gerekmektedir. Stresi tetikleyen durumların belirlenmesi çözüm yolları bulmayı kolaylaştırmaktadır.
- Günlük işleri planlamak zaman baskısını azaltabilmektedir.
- Yeterli ve düzenli uyku, vücudun stresle daha kolay başa çıkabilmesini sağlamaktadır.
- Dengeli ve düzenli beslenme, fiziksel dayanıklılığı ve ruh halini olumlu yönde etkilemektedir.
- Nefes ve gevşeme egzersizleri uygulamak bedensel gerginliği azaltmaya yardımcı olmaktadır.
- Duyguları paylaşmak ve destek almak stresin olumsuz etkilerini hafifletmektedir.
- Stresin günlük yaşamı olumsuz etkilemesi durumunda uzman desteği oldukça önemlidir.
markasıdır.
Haber Gönder
